T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/450 Esas
KARAR NO: 2021/469
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 25/06/2019
KARAR TARİHİ: 19/04/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin 25/06/2019 tarihli dava dilekçesinde; aynı gruba bağlı olan şirketin, ilgili mevzuat uyarınca saklamakla yükümlü oldukları bir kısım belge ve evrakları, arşiv ve saklama hizmeti sağlayan ... Arşiv Hizmetleri A.ş. Unvanlı şirket nezdinde ve anılan şirkete ait depolarda saklandığını, durumun böyle iken .... 'e ait ...'deki depolardan birinde 11/06/2019 tarihinde yangın meydana geldiğini, bu yangında aralarında müvekkili şirketlerin de olduğu birçok şirkete ait saklanan evrak ve belgenin zayi olduğu bilgisinin adı geçen şirket tarafından yangından sonraki gün müvekkili şirkete iletildiğini, akabinde 13 ve 15 Haziran tarihli iki ayrı bilgilendirme daha yapıldığını, yapılan bilgilendirmede ....'deki depolama tesislerinden birinde büyük çapta yangın meydana geldiğini, hasarın ve zararın net olarak henüz belirlenemediğini, bu kapsamda zayi olan evrakların envanterinin henüz çıkarılamadığı, bu hususa ilişkin çalışmaların sürdürüldüğü bilgisi müvekkili şirkete ulaştırıldığı, ..., müvekkil şirketlere ait evrakları müvekkil şirketlerden .... Otomotiv ile aynı holding çatısı altında ve aynı gruba bağlı olarak faaliyet gösteren ... Danışmanlık şirketleri adına açtığı şirket kodları altında ve muhtelif kolilerin de saklandığını, bu nedenlerle ileride zayi olduğu net olarak tespit edilecek sair evrak ve belgelere zayi istemi saklı kalmak kaydıyla şimdilik dava dilekçesi ekindeki listede yer alan her bir müvekkil şirkete ait özlük dosyaları ile ilgili evrak ve belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Dosya Yeminli Mali Müşavir ....'a tevdi edilmiş ve 24/11/2020 tarihli raporunda özetle; Uyuşmazlık konusu olan ve dava dilekçesi ekinde sunulan ..., ..., ... ve ... kodlu envanter dökümlerinde yer alan ve davacı vekilinin 02.03.2020 tarihli yazısında belirttiği şirket çalışanlarına ait evrakları (İş Sözleşmesi, İşe Giriş-Çıkış evrakları, ibraname, muvafakatname, ihtar/uyarı yazıları, yıllık izin belgesi vb. özlük dosyasına müteallik evrakı) talep edenin saklamakla yükümlü olduğu, bu belgelerin davacılara arşivleme hizmeti veren dava dışı ... Arşivleme Hiz.A.Ş.’ye ait depoda 11.06.2019 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde zayi olduğu, belgelerin ziyaa uğramasında davacı yanın kusurunun tespit edilemediği, davacı yana 12.06.2019 tarihinde e-posta ile yaşanan yangının bildirildiği, 13.06.2019 tarihinde e-posta ile de yangından etkilenen dosya sayısı ve künyelerinin bildirildiği belirlenmekle zayilik şartlarının oluştuğu, zayi olan belgelerin, dava dilekçesi ekinde sunulan tamamı 22 sayfadan ibaret ..., ..., ... ve ... kodlu envanter dökümlerinde yer alan ve davacı vekilinin 02.03.2020 tarihli yazısında belirttiği şirket çalışanlarına ait belgeler olduğu, kanaat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
Somut olayda her ne kadar talep eden tarafından zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
Dava TTK 82/7 maddesi gereğince açılmış zayi belgesi verilmesi davasıdır.
TTK 82/7 maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrar ise tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ...açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü içermektedir.
TTK 18/2 maddesi "Her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir" hükmünü içermektedir.
Tacir basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklamalı ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri ihtimam ile yerine getirmelidir.
Tüm dosya kapsamı ve alınan rapor neticesinde de talep edene saklamakla yükümlü olduğu belgelerin arşivleme hizmeti veren dava dışı ... Arşivleme Hiz.A.Ş.’ye ait depoda 11.06.2019 tarihinde meydana gelen yangın neticesinde zayi olduğu, şirket merkezi ya da güvenli bir yerde muhafazası gereken belgelerin merkez dışında başka bir şirkete ait adreste bulunan depoda muhafaza edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, TTK madde 18 kapsamında bu hususta talep edenin basiretli tacir olma gereği üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği, konuya ilişkin benzer Yargıtay kararının da bu yönde olduğu dikkate alınarak (Yargıtay 11. HD.'nin 2015/8222 Esas, 2016/2722 Karar Sayılı İlâmı) talep hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek geekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-TALEBİN REDDİNE;
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 59,30-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 14,90-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere Talep edenler vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/04/2021
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza