T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/456 Esas
KARAR NO : 2024/805
DAVA : Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/06/2019
KARAR TARİHİ : 12/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Yönetim Ve Denetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamında faaliyette bulunan ve ortaklarına konut edindirme amacıyla kurulmuş olan ... Konut Yapı Kooperatifinin 12/05/2019 tarihinde yapılmış olan olağan genen kurul toplantısında seçilmiş olan denetim kurulu üyeleri olduklarını, davalıların ise Kooperatifin 24/07/2014 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında seçilerek dava konusu olay zamanında görev yapan yönetim kurulu asil üyeleri olduklarını, ..../07/2014 tarihli .... sayılı TTSG'de yayınlanan karara göre ....'in Yönetim Kurulu Başkanı, ...'ün Başkan Yardımcısı, ...'un Mali Sekreter oldukları, 14/03/2015 tarihinde Kooperatif Denetleme Kurulu üyeleri tarafından kooperatif kasasında yapılan sayımda kasada 42.201,27 TL nakit para bulunduğunun tespit edildiğini, konuyla ilgili olarak davalı ...'in de imzası bulunan tutanak düzenlendiğini, soruşturmaya dahil edilmiş olan söz konusu belgelerin parasal tutarının 26.077,00 TL olup kasadaki mevcuttan kalan 16.124,27 TL için ise bugüne kadar herhangi bir belge ibraz edilmediği gibi Kooperatif Ana Sözleşmesinin 73.maddesindeki hükmüne aykırı olarak yeni yönetim kuruluna nakit devir işlemi de yapılmadığını, Kooperatif tarafından belirtilen kanun hükümleri dikkate alınarak adı geçenlerin kooperatif mevcudunu zimmetlerine geçirmiş olmaları nedeniyle ilk soruşturmadan bağımsız olarak TCK 247.madde kapsamında haklarında zimmet suçundan ceza davası açılması talebiyle Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına intikal ettirildiğini, ... soruşturma numarasıyla başlatılan soruşturmanın Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasında devam eden soruşturma ile birleştirildiğini, soruşturmanın seyrine göre gerektiği taktirde ıslah yapılarak dava değerinin artırılacağını, 12/05/2019 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında 13.gündem maddesi olarak görüşülen işbu dava konusu genel kurulda kabul edildiğini ve genel kurul kararına dönüştüğünü, 19/12/2018 tarihli 30630 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Kanuna eklenen 5/A maddesiyle konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari mahiyetteki alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olarak öngörüldüğünü, Arabuluculuk süresi sonunda düzenlenen "Anlaşma Belgesi"nin sunulduğunu belirterek kooperatife ait olup davalılar tarafından zimmete geçirilmiş bulunan 42.201,27 TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 16.124,27 TL'sinin olay tarihi olan 15/03/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... beyan dilekçesinde; görev döneminde tarafına yaklaşık 13 yıl denetim görevi yapan .... ve görev döneminde Kasım 2001 tarihi itibari ile kooperatifte sekreterlik yapan ... ve bunlarla birlikte olan halihazırda kooperatif yönetim ve denetim kurulu üyeliği yapan 15.03.2015 tarihli genel kurulda yönetim vc denetim kurulu üyeliğine seçilip daha sonra bu görevlerinden istifa ederek ayrılanların işbirliği ile tarafını azlettirmek maksadıyla aralarında ölü ortağın imzasının da bulunduğu yaklaşık 30-40 kadarı sahte olan imza listesi ile oldu bittiye getirerek hem tarafın azlini sağladıkları hem de kooperatifin yönetim ve denetim gibi organlarını çete yöntemi ile ele geçirip bu organların başına oturdukları ve ilk icra ettikleri 10.05.2015-03.04.2016 tarihli genel kurullara katılmaları için tarafına çağrı yapmadıkları ... ve ....'in ilgili genel kurul evrakı üzerine sahte imza alarak bu üyeleri davet edilmiş olarak gösterdikleri, davacıların hileli evrak düzenlemeleri ve çıkar edinmeleri ile sınırlı olmayıp gerek hukuk davalarına gerekse Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet konusu olan başta vukuatlarının olduğu da açılacak hukuk davasına sunacaklarını belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava ; Kooperatif eski yöneticilerinin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nu 62. madde hükmü ve 98. madde yollamasıyla 6102 sayılı TTK'nın 553. (6762 sayılı TTK'nın 336/5.) madde hükmü uyarınca sorumluluğuna dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın kooperatif eski yöneticileri olan davalıların kooperatifi zarara uğratıp uğratmadıkları, davacıların iddialarının doğru olup olmadığı, zarar var ise miktarının ne kadar olduğunun tespitinden kaynaklandığı mahkememizce tespit edilmiştir.
Mahkememizin 12/12/2019 tarihli celsesinde davacı kooperatif yöneticisi davalıların kooperatif eski yöneticisi olduğu dönemde davacı kooperatifi iddia edilen şekilde zarara uğratıp uğratmadığı, zarar var ise davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı kooperatifi kötü yönetip yönetmedikleri, şirketi zarara uğratıp uğratmadıkları, zarara uğratmış iseler zarar miktarının tespiti davacıyı ve kooperatifi zarara uğratıp uğratmadığı, sorumluluğunun söz konusu olup olmadığı, zarar var ise miktarının tespiti hususlarında ayrıntılı rapor alınmasına karar verilmiş davalıların sunduğu belgeler ve itiraz dilekçeleri dikkate alınarak itirazlarının tek tek değerlendirilmesi için dosyanın yeniden bilirkişi heyetine günsüz olarak tevdi edilerek itirazlar konusunda ek rapor düzenlemelerinin istenilmiş ve hükme esas alınan bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; '' 6102 sayılı yeni TTK’da yapılan düzenleme ile sorumluluk davasının açma yetkisi, genel kurulca kararlaştırılmak suretiyle Kooperatifler Kanunu’nun 98. Mad.sinin yollamasıyla dava tarihi itibari ile yürürlükte bulunan yeni 6102 sayılı TTK’nin 555/1 madde hükmüne göre kooperatifin en son yetkili temsilcileri (yetkili yönetim kurulu) tarafından açılması şeklinde düzenlenmiş olduğu, ... KYK’ nin 12.05.2019 tarihinde yapılan 2018 hesap yılı genel kurulun 13 nolu kararı ile "14.03.2015 tarihli denetim kurulu tutanağı gereği kooperatif kasasında eksik olduğu tespit edilen 42.201,27 TL’nin 16.000,00 TL’si için derhal kalan 26.201,27 TL’si için Küçükçekmece CBS nezdindeki soruşturmanın seyrine göre tahsili hususunda gerekli hukuk davalarının açılması için yönetim ve denetim kurullarına yetki verilmesine " dair genel kurulca usulüne uygun karar verildiği, Kooperatif eski yönetim kurulu üyelerine karşı sorumluluk davasının açılması yönünde genel kurul kararının verdiği yetkiye istinaden, eski yönetim kurulu üyesi olan davalılara karşı açılan sorumluluk davasının kooperatif ana sözleşmenin 36. Maddesi çerçevesinde denetim kurulu üyeleri tarafından açıldığı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 98. Mad.sinin yollamasıyla dava tarihi itibari ile yürürlükte bulunan yeni 6102 sayılı TTK’nin 555/1 madde hükmüne göre iş bu davanın kooperatifin en son yetkili temsilcileri (yetkili yönetim kurulu) tarafından açılması şeklinde düzenlenmiş ise de davanın ana sözleşme hükümlerine göre denetim kurulu üyeleri tarafından açılmış olması yönündeki uygulamanın takdiri, değerlendirmesi ve hukuki yönden nitelendirmesinin tamamen Sayın Mahkemeye ait olacağı, ... Konut Yapı Kooperatifinin 29.06.2014 tarihinde yapılan 2013 hesap yılı genel kurulunun 11 nolu kararı ile yönetim kurulu asil üyeliğine ..., .... ve ...'un, 12 no.lu karar ile denetim kurulu asil üyeliğine ....ve ....'ın 3 yıl görev yapmak üzere seçildikleri, kooperatifin temsil ve ilzamının ise yönetim kurulu üyelerinden en az ikisinin kooperatif ünvanı ve kaşesi altına müştereken atacakları imzalarla kooperatifin temsil ve ilzam edileceğinin kararlaştırıldığı, Yönetim kurulu asil üyeliğine seçilen davalıların daha sonra 15.03.2015 tarihinde yapılan genel kurulda 2014 yılı faaliyetleri nedeniyle ibra edilmedikleri gibi görevden azledildiklerinden, eski yönetim kurulu üyesi olan davalıların 2014 hesap yılındaki faaliyetleri ile ilgili olarak 1163 sayılı kanun ve ana sözleşmeye aykırı olarak tespit edilebilecek kusurlu eylemleri sonucu oluşacak kooperatif zararlarından sorumlu olacaklarının kabul edilmesi gerekeceği sonucuna varıldığı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununda yönetim kurulunun sorumluluğunda zamanaşımını tespit eden bir hüküm yer almamakla birlikte kooperatif Ana sözleşmesinin 48 inci, Kooperatifler Kanununun 98.inci maddesinin yollamasıyla Türk Ticaret Kanununun 560 ve Türk Borçlar Kanununun 147. maddesinde sorumluluktaki zamanaşımı süresinin 5 yıl olarak düzenlendiği, bu husustaki takdir ve değerlendirmenin sayın mahkemeye ait bulunduğu, 6102 Say. TTK m.64 ve VUK.182 gereğince mecburi olan 2015 yılı ticari defterlerinin tutulduğu, süresinde açılış kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, ticari defterlerinin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, Ticari defterlerinin HMK 222 mad. gereğince davacı lehine delil niteliği sayın mahkemenizin takdirlerinde olduğu, 1163 sayılı kooperatifler kanunun 62. Mad sine aykırı olarak ve Yönetim kurulunun özen yükümlülüğüne aykırı davranması durumunda hiç kuşkusuz oluşan zarardan sorumluğunun doğacağının kabul edilmesi gerekeceği, 14.03.2015 Tarihli Davacı tarafından ibraz edilen Denetim Tutanağı ve ticari kayıtlar ile birlikte incelendiğinde; Kooperatif Denetleme Kurulu Üyeleri tarafından Kooperatif kasasında yapılan incelemede kasada 42.201,27 TL nakit para bulunduğunun tespit edildiği, 15.03.2015 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısında yönetim kurulu üyeleri ibra edilmeden azledildiği, Yönetim Kurulu toplantısından sonra Kasada tespit edilen 42.201,27 TL’nın akibeti incelendiğinde ise; ... tarafından dava dosyasına ibraz edilen belgeler nezdinde rapor içeriğinde detayları ile arz edildiği üzere toplamı 26.077 TL olan harcama kalemlerinin mahsubundan kalan kasa bakiyesinin 16.124,00 TL olduğu, söz konusu bakiye için davalı yönetim tarafından belge ibraz edilmediği ve yeni Yönetim Kuruluna bakiyenin teslim edilmediği, Davalı beyanı ekinde yer alan Denetim Tutanağı ve dosyaya mübrez Denetim Tutanağı karşılaştırıldığında; Tutanaklarda 42.102,27 TL’nın aynı kişilerce kasada varlığının tespit edildiği ancak her iki tutanakta farklı tarihler bulunduğu, her tutanakta 2 kere tarih yazıldığı ve tutanaklarda yer alan tarihlerin birbirinden farklı olduğu ayrıca tutanaklarda farklı sayıda imza olduğu da görülmüştür. Bununla birlikte Mali tespite konu 14.03.2015 Tarihli Yasal defterlere göre Kasa Bakiyesi 16.791,35 TL olup söz konusu bakiyenin 15.03.2015 tarihli Genel Kurul ile seçilen yeni yönetime devredildiğini kanıtlayan bir belge ibraz edilmemiş, Neticeten; Fiili sayım tutanağında tespit edilen hususlar ve Davalının imzanın sahte olabileceği hususundaki itirazları konusunda Takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Davalı Kooperatifin incelenen ticari defterlerinin lehine delil vasfı olduğu da değerlendirildiğinde; Kooperatif yasal defterlerinde yer alan 14.03.2022 tarihli 16.791,35 TL bakiyenin Yeni yönetime devir edilmediği ve Davalı Yönetim Kurulu’nun yedi’nde ve sorumluluğunda olduğu, Davacı kooperatifin 29.06.2014 - 15.03.2015 tarihleri arasında denetim kurulu üyeliği yapan Denetleme Kurulu üyelerinin 14.03.2015 tarihinden önceki tarihli herhangi bir denetim tutanağı tespit edilmemiştir. Bununla birlikte 15.03.2015 Tarihli Genel Kurul Toplantısında Denetim Kurulu’nun oy birliği ile ibra edildiği görülmekle bu husustaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı,'' şeklinde tespit ve sonuçlarını mahkememize sunmuşlardır.
Mahkememizce Küçükçekmece CBS'nin .... esas sayılı dosyasının akıbeti dosyanın sonucunu doğrudan etkileyeceğinden söz konusu soruşturma dosyasının HMK 165 maddesi uyarınca bekletici mesele yapılmasına karar verilmiş olmakla daavalılar hakkında soruşturma sonucu beklenen savcılık dosyasında iddianame düzenlendiği, Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında yargılamaya başlandığı anlaşılmış ve bekletici mesele yapılmaya devam olunmuştur ancak ceza dosyasına sunulan deliller, verilen karar içeriği; her iki mahkemede de alınan raporlar dikkate alınarak ceza dosyasının son aşamasının bekletici mesele yapılmasına ara kararından rücu edilerek tahkikat aşaması 12/09/2024 tarihli celsede bitirilmiştir.
Yargıtay kararının ilgili kısmı şu şekildedir: “Mülga 6762 sayılı TTK’nın 556. maddesinde şirket yöneticilerinin sorumlulukları hakkında anonim şirketin bu hususlara ilişkin hükümlerinin uygulanacağı öngörülmüş olup, bu yollama ile uyuşmazlığa aynı Yasa’nın 341. maddesi uygulanacaktır. Bu maddeye göre sorumluluk davasının açılabilmesi için, bu yönde alınmış bir ortaklar kurulu kararı bulunması gerekmekte olup bu husus dava şartıdır.
Davacı tarafça 12.05.019 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında 13'ncü gündem maddesi olarak görüşülen iş bu dava konusu, genel kurulda oylanarak kabul edilmiş ve genel kurul kararı dosyaya sunulmuştur.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
Kooperatif Eski Yöneticilerin Sorumluluğu Yönünden ; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 59/3. Maddesinde; “Yönetime veya temsile yetkili şahısların kooperatife ait görevlerini yürütmeleri esnasında meydana getirdikleri haksız fiillerden doğan zararlardan kooperatif sorumludur “ hükmüne yer verilmiş, 62/1. maddesinde ise yönetim kurulu üyelerinin görevleri belirtilmiş, yönetim kurulunun, kooperatif amaçlarının gerçekleşmesi ve ortakların çıkarlarının koruması ile ilgili olarak yasalara, anasözleşme hükümlerine ve genel kurul kararlarına göre işleri titizlikle yürütecekleri ve kooperatifin başarısı ve gelişmesi yolunda gereken çabayı göstermekle görevli oldukları açıklanmıştır. 62/3. fıkrada ise,“ Yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif memurları, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar “ hükmüne yer verilmiştir. Aynı yasanın 98. maddesi yollaması ile dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan, 6102 sayılı TTK’nın 553/1. maddesi ‘Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar.’ hükmünü içermektedir. Yönetim kurulu üyelerinin yapmış olduğu işlemlerden dolayı kusurlu olduklarının ispatı halinde zarardan sorumlu alacakları ilke olarak belirlenmiştir.
Belirtilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar doğrultusunda; Sorumluluğun söz konusu olabilmesi için de öncelikle bir zararın doğması şart olup uğranılan zarardan, davalı kooperatif yöneticileri 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 98. maddesi yollaması ile 6102 Sayılı TTK’nın 553/1 maddesi ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 62/3 maddeleri uyarınca kusurlarının ispat edilmesi şartı ile sorumlu tutulmaları mümkündür. Somut olay incelendiğinde, Kooperatif defterlerinin incelenmesinde 14/03/2015 tarihinde kasada bulunduğu tespit edilen 16.124,27 TL'nin, azledilmiş Yönetim Kurulu Başkanı ... tarafından yeni yönetime devredildiğine dair bir belge bulunmadığından bu bakiyenin yönetim kurulu sorumluluğunda ve yedinde bulunduğu sonucuna ulaşıldığı anlaşılmış olup diğer davalılar bakımından sorumluluğu gerektiren durum olmadığı ceza mahkemesi dosyası ile de anlaşıldığından diğer davalılar bakımından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Ayrıca iş bu davanın konusu olan asıl alacak, aynı konuda davalılar hakkında Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esasına kayden açılmış olan ceza davasında, Mahkemenin 19.3.2024 tarihli duruşmadaki ara kararı ile tayin edilen tevdi mahalline Davalı ... tarafından yatırılmış ve bu hesaptan ekli dekont ile 20.08.2024 tarihinde davacı hesabına intikal ettirildiği dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile: 16.124,27-TL'nin (ceza mahkemesine depo edildiği dikkate alınarak) tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacı Kooperatif'e ödenmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE: 16.124,27-TL'nin (ceza mahkemesine depo edildiği dikkate alınarak) tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacı Kooperatif'e ödenmesine,
2-Diğer davalılar yönünden DAVANIN REDDİNE,
3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 1.101,45-TL harçtan peşin alınan 275,37-TL harcın mahsubu ile noksan kalan 826,10-TL harcın davalı ...'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabulucuk ücretinin davalı ...'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı ... tarafından yatırılan 275,37-TL peşin harç ve 44,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 319,77-TL harcın davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı ... tarafından yapılan 7.329,80-TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 16.124,27-TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak bu davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Miktar itibari ile KESİN olmak üzere tarafların ve vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/09/2024
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza