T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/516 Esas
KARAR NO: 2021/385
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 17/07/2019
KARAR TARİHİ: 01/04/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19 adet çekin 04/07/2017 Müvekkil ... Yapı Kimyasalları ve Kimya San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin çalışanının arabasına zorla girilerek çalınmış olduğunu, müvekkil şirket tarafından çeklerin keşidecilerinin haberdar edildiğini, müvekkil şirketin çalıntı durumu hakkında suç duyurusunda bulunmakla birlikte halihazırda Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı ... numarası ile soruşturma yürütülmekte olduğunu, çeklerin iptali için dava açıldığını ve ilgili çek hesaplarına tedbiren ödeme yasağı şerhi konulduğunu, kararın bankalara tebliğ edildiğini, istirdatı talep edilen çeklerin müvekkil şirketin rızası dışında elden çıktıktan sonraki süreçde davalı ... Teksilin eline geçtiğini, müvekkil şirket ile çek kaybolduktan sonraki süreçte kendisine ciro edildiği görülen cirantalardan hiçbiri arasında hiçbir ticari ilişki ve hukuki ilişki bulunmadığını, taraflarınca çekin zilyetliği kendisine havale edilmediği gibi bu şahıslar müvekkil tarafından da tanınmamakta olduğunu, davalının çekleri hak sahibi olmadığı halde kötü niyetli olarak elinde bulundurarak müvekkili zarara uğratmakta olduğunu, bu nedenlerle çeklerin istirdatı ile müvekkilin ciranta ... Alçı Yapı San. Ve Tic. Ltd. Şti den sonraki haklı hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Tekstil İç Ve Dış Ticaret Ltd. Şti'ne 16/08/2019 tarihinde usulüne uygun tebligat yapıldığı ve süresinde cevap dilekçesi sunmamış olduğu görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacının satın alma müdürünün kullandığı araçtan hırsızlanma sonucu elinden rızası dışında çıktığını iddia ettiği çek istirdatı davasıdır.
Uyuşmazlık; çekin ne şekilde verildiği davalının yasal hamil olup olmadığı, davalının çeki iktisap ederken kötü niyetli ve ağır kusurlu olup olmadğı noktasındadır.
Dava 6102 sayılı TTK'nun 792.maddesine dayalı istirdat istemine ilişkindir. Anılan yasa maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde belirtilmektedir. Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur.
Davacı meşru hamil olarak ispat bakımından savcılık dosyası, banka kayıtları tanık ve çek iptal dosyasına dayanmıştır.
Davacının gösterdiği tanıklar dinlenmiştir. Mahkememizce ... dinlenmiş; ... ve ... için talimat yazılmıştır.
Davacı tanığı ... beyanında; Ben davacı şirketin grup şirket i olan ... Yapı şirketinde satın alma müdürü olarak çalışırım, dava konusu çekler benim aracımdan çalınmıştır, ben onları davacı şirketten alıp ... yapı merkez ofise götürüyordum, aynı gün ... Karakoluna şikayette bulundum, davalı şirket ile ne ... Yapı'nın ne de ... Yapı'nın ticari ilişkisi yoktur, bunlardan cirantalar içindeki ... firması ... Yapı'nın müşterisidir, demiştir.
Çorlu .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Talimatında tanık .... dinlenmiş olup davacı ... Yapı Kimyasalları şirkette 16/05/2017 tarihinden beri muhasebeci olarak çalışmaktayım, kaybolduğu iddiasında bulunan çekleri biliyorum, yaklaşık 20 ye yakın çek vardı, çekler satın alma ve satış pazarlama yapan şirket çalışanı ....' ın arabasında çalındığını genel müdürlükten duydum, çeklerin çalındığına dair bankalara bilgi verildiğini biliyorum, muhasebe işini yapmam sebebiyle ... Bölgesindeki müşterilerimize ait çekler benim elimden geçerdi, ben çekleri müşteri carilerine işlerdim, daha sonra çekleri genel müdürlüğüne teslim etmek üzere ...'a verirdim, çekler daha sonra ne olur ne biter ... ne zaman çekleri teslim eder bilmiyorum, davacı ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki yoktur, çeklerin davalı ... adlı şirkete nasıl geçtiğini bilmiyorum, Bilgim görgüm bundan ibarettir. Tanıklık ücreti talep etmiyorum. demiştir,
Edirne .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Talimatında tanık ... dinlenmiş olup ben, davacı şirketle ... Bölge sorumlusu olarak çalışıyordum tam hatırlamamakla beraber 2017-2018 yıllarında ... bölgesinde bulunan bir takım firmalarda yapmış olduğumuz satışlara ilişkin çekleri aldık çeklerin tam olarak kaç tane olduğunu hatırlamıyorum, ancak birden fazla sayıdaydılar bu çekleri ... daki fabrikada bulunan muhasebe bölümüne teslim ettim, satın alma sorumlusu ... merkeze çekleri teslim etmek üzere yola çıkmış duyduğum kadarıyla yolda bir AVM'de durmuş, çekler arabada bulunan çantadan çalınmış, benim konu ile ilgili bildiklerim bunlardan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur, demiştir.
Büyükçekmece Cumhuriyet Savcılığının ... soruşturma sayılı kararı ile daimi arama kararı verildiği görülmüştür.
Kural olarak çekin istirdatı ile ilgili davalarda; ispat yükünün davacıdan bulunduğu; bu nedenle; bu davada da davacının, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu bulunduğu ispat etmesi gerekmektedir. Çekin istirdatı ile ilgili davalarda; ispat yükünün davacıdan bulunduğu; bu nedenle; bu davada da davacının, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu bulunduğu ispat etmesi gerekmektedir. Her ne kadar davacı tanık deliline dayanmışsa da tanıklar çekin iktisabında davalının kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunu beyan edecek güçte delil oluşturmamışlar, dava konusu çekin teslimine ve tesliminden çeklerin elinden rızası dışında çıktığını ispat etmişler fakat davalının ağır kusurunu ve kötüniyetini ispat etmiş değildir.Davacının çekin iktisabında davalının kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunu beyan edecek güçte delil oluşturmamışlar.
Somut olayda; davacı, dava konusu çekin rızası hilafına elinden çıktığını ispat etmiş ise de davalının iktisapta kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu ileri sürülüp kanıtlanamadığı anlaşılmakla davacı tarafından davalı aleyhine açılan işbu davanın sübut bulmadığından reddine, karar vermek gerekmiş; aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken maktu 59,30 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından başlangıçta yatırılan 44,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 14,90 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereğince hesaplanıp takdir olunan 11.493,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/03/2021
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza