T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/528 Esas
KARAR NO: 2020/720
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/07/2019
KARAR TARİHİ: 12/10/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin, davalı firma ile 08.06.2018 tarihinde akdettiği sözleşmeye istinaden bir adet .... Makinası satın aldığını, davalıya toplamda 23.520,00 TL ödeme yapıldığını, 7.000,00 TL ödeme elden yapıldığını, satışı yapılan ve müvekkiline teslim edilen makine 2018 kasım ayında fabrikada kullanılmaya başlandığını, makinenin kullanımı sırasında makinada üretim hatası olduğu kalıpların aşırı ısındığı, makinanın verimli çalışmadığı tabakların kalıba yapıştığı, gazın yeterli gelmediği ve hatta bıçaklarının kesmediği tespit edildiğini, bu hususların karşı tarafa e-mail yolu ile de iletilmiş olmasına rağmen hatalar karşı tarafça kabul edilmediğini, Gaziosmanpaşa .... Sulh Hukuk Mahkemesi .... D.İş sayılı tespit dosyası ile müvekkil fabrikasında gaz ve elektrik bağlantılarının kusursuz olmasına rağmen davaya konu makinanın çalışmadığı, makinanın ayıplı olduğu ve makinadaki ayıpların giderilmesi için davalı-satıcı firmanın istek ve gayretinin olmadığı tespit edildiğini, sözleşmenin 7. Maddesi gereğince makinanın bozuk olması veya teknik şartnameye uygun olmaması halinde ürünün satıcıya iade edileceği ve ödenen paranın iade edileceği hiçbir ihtar veya süre şartı olmaksızın karşı tarafça taahhüt edildiğini, bu nedenlerle müvekkilinin davalıya ödediği 16.520,00 TL'nin kendisine iadesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetki itirazında bulunduklarını, müvekkil şirketin adresinin .... ili ... ilçesi olduğunu, yetki yönünden itiraz edilmesinden dolayı davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava; Dava, satış sözleşmesi kapsamında alınan ayıplı ürünün bedel iadesine ilişkin Alacak davasına ilişkindir.
Dava şartları bakımından ön inceleme aşamasında inceleme yapılmıştır.
HMK hükümlerine göre, yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkili olması dava şartıdır (md. 114.1/ç). Kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde ise yetki itirazı ilk itirazdır (md.116.1/a). Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlıkla ilgili olarak kanunla öngörülmüş kesin yetki kuralı bulunmadığından davalının yetki itirazı “ilk itiraz” niteliğindedir. Yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir (md. 19/2). Cevap dilekçesinin, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki hafta içinde ya da mahkemece verilmiş ek süre içinde verilmesi gerekir (md.127). Somut olayda davalı şirketçe yetki ilk itirazı süresinde yapılmıştır. HMK’daki yetkiye ilişkin hükümler incelendiğinde, HMK’nın 6. maddesine göre, genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Yerleşim yeri 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre belirlenir. 4721 sayılı TMK’nın 51. maddesinde, tüzel kişinin yerleşim yeri, kuruluş belgesinde başkaca bir hüküm bulunmadıkça işlerinin yönetildiği yer olarak tanımlanmıştır.
HMK’nın 10. maddesine göre, sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de görülebilir. Sözleşmenin ifa yeri, sözleşmede açıkça veya zımnen gösterilmişse gösterilen yerdir. Sözleşmeden ifa yeri açıkça veya zımnen anlaşılamıyorsa ifa yerinin tayini için sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK’nın 73. maddesine başvurulur. Maddedeki düzenlemeye göre, borç bir miktar paradan ibaretse alacaklının verme zamanında mukim bulunduğu yer sözleşmenin ifa yeri sayılır (BK. m. 73/1). Borç muayyen bir şeye (parça borcuna) taalluk ediyorsa sözleşmenin yapıldığı tarihte o şeyin bulunduğu yer sözleşmenin ifa yeri sayılır (BK.m. 73/2). Bunların dışında sözleşmenin ifa yerini tayinde kural, borcun doğumu zamanında borçlunun bulunduğu yerin ifa yeri olduğudur (BK. m. 73/3). Somut olayda taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Davacının yerleşim yeri ...., davalının ise ... olup, .... ilçesi yargı sınırlarımız dışındadır. Davacı kendi yerleşim yeri mahkemesinde ya da davalının yerleşim yeri mahkemesinde dava açmakta seçimlik yetkiye sahip olup, doğru yerde dava açmamakla seçimlik yetki davalıya geçmiş, davalı seçimlik yetkisini yerleşim yeri mahkemesini tercih ederek yetki itirazında kullanmuştır. ayrıca, HMK M. 6 gereği genel yetki kuralı uygulansa da mahkememiz yetkili değildir.
Yukarıda yapılan açıklama ve tespitler karşısında; HMK 6 ve 10. maddeleri uyarınca huzurdaki dava yetkili mahkemede açılmamıştır. Davalı vekili cevap dilekçesinde Sakarya mahkemesinin yetkili olduğunu açıkça belirttiğinden yetki ilk itirazı süresinde ve usulüne uygun olarak yapılmış olmakla seçimlik hak davalıya geçmiştir. HMK'nın 10. maddesi gereğince sözleşmenin ifa yeri olduğundan süresinde yapılan yetki ilk itirazının kabulü ile aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın usulden reddi ile, mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
2-Yetkisizlik nedeni ile dava dilekçesinin REDDİNE,
3-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,
4-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ve görevli SAKARYA Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere SAKARYA Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,
5-Mahkememizce verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
5-Harç ve masrafların görevli ve yetkili mahkemede nazara ALINMASINA,
6-Davacının ödeme yasağı kararı verilmesi talebinin yetkili mahkeme tarafından DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yokluklarında karar verildi.12/10/2020
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza