T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/633 Esas
KARAR NO : 2025/931
DAVA : Tazminat
DAVA TARİHİ : 20/07/2016
KARAR TARİHİ : 10/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sigortalının maliki olduğu ... plakalı aracın davacı şirket nezdinde 28.08.2009/2010 vade tarihleri arasında .... nolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı ...'in maliki olduğu ... plakalı araç ile 10.05.2010 tarihinde alkollü ve ehliyetsiz olan sürücü ...'ın dikkatsizliği ve tedbirsizliği sonucu çarptığı ...'in yaralandığı trafik kazasının meydana geldiğini, Ankara Cumhuriyet Savcılığının ... sayılı hazırlık dosyasında bulunan bilirkişi raporunda 10.05.2010 tarihinde sürücü ...'ın alkollü ve sürücü belgesiz olarak direksiyon başına geçtiğinin belirlendiğini, kaza sırasında yaralanan ... için 10.05.2016 tarihinde 29.860,00 TL ve 10.05.2016 tarihinde 232.168,00-TL olmak üzere toplam 262.028,00 -TL'nin müvekkili şirket tarafından maluliyet tazminatı olarak ödendiğini, sigortalı ile müvekkili davacı şirket arasında mün'akit ve bir delil anlaşması mahiyetinde olan Sigorta Poliçesi Umumi Şartları ve TTK md.1481 amir hükümlerine göre davacı şirketin hasar bedelini ödedikten sonra sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalı araç sürücüsünün alkollü olması nedeni ile Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın ihlal edilmesi sorumluluğu bulunması nedeni ile iş bu davanın açılması hâsıl olduğunu belirterek; 10.05.2016 tarihinde ödenen 29.860,00-TL ve 10.05.2016 tarihinde ödenen 232.168,00-TL olmak üzere toplam 262.028,00-TL tazminatın ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline, ... plakalı aracın 3. Şahıslara devrinin önlenmesi bakımından dava sonuna kadar kaydına ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini, dava masrafları ile avukatlık ücretinin davalıya tahmilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalıya ait ve davaya konu edilen .. plaka sayılı aracın 01.05.2010 tarihinde ... Hizmetler Ltd. Ştiye 4 aylık süre ile kiralandığını, ... ın ise aracı işbu firmadan kiralamış olup aracı işleten sıfatı ile bilerek veya önlem almayarak sürücü belgesi olmayan ...'ın aracı kullanmasına izin verdiğini ve kazanın meydana geldiğini, ...'ın müştereken ve müteselsilen .... ve ... Turizm Hiz. Ltd.Şti. ile birlikte sorumlu ve kusurlu olduğunu, sonuç itibariyle meydana gelen kaza sonucunda dikkat ve özen eksikliği tespit edildiğini ve ... adlı temizlik işçisinin yaralanmasına sebebiyet verdiğini, olayda müvekkili davalı ...'e itaf edilecek bir suç ve kusur bulunmadığını, kaldı ki Ankara .... İş Mahkemesinin ... E. Dosyasından verilen bilirkşi raporlarında ve mahkeme kararında da sürücü ...'ın yüzde 75 oranında, temizlik işçisi mağdur ...'in yüzde 12,5 oranında, aracı işleten .... Turizm Hiz. Ltd. Şti. ile asıl kiralayan ....'ın ise yüzde 12,5 oranında kusurlu bulunurken araç sahibi olarak işleten olmadığından müvekkili davalının bu kazada sorumlu tutulamayacağının tespit edildiğini, hatta araç üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verildiğini ve Ankara ... Sulh Ceza Mahkemesinin ... E. dosyasından beraatine de karar verildiğini, dava dilekçesinde yazılı hususlar ile müvekkili davalının lehine verilen Ankara ... İş Mahkemesinin ... E. dosyasından verilen kusurlu ve sorumlu olmadığına ilişkin kararın çeliştiğini, aracın işleteni müvekkilinin bizzat kendisi olmadığından kusurlu da olmadığını, 12/11/2013 tarihli ve 12/11/2012 tarihli bilirkişi raporlarında da kusurlu olmadığının tespit edildiğini, huzurdaki davanın asıl davalılarının aracı işleten ... ile kiracı ... ve kefili sürücü ... olup iş bu davanın kendilerine ihbar edilmesini, işbu şirket ve şahısların delil olarak sunulan davalarda da sorumlu ve kusurlu olduklarına karar verildiğini, davacı vekilinin talep ettiği paranın bu ihbar olunanlardan alınması gerektiğini belirterek; davanın reddini talep etmiştir.
Davalı vekilinin ihbar talebi doğrultusunda davanın ... ve ... Hizmetler Limited Şirketine ihbar edildiği, ihbar olunan taraflarca ihbara karşı cevap dilekçesi ibraz edilmediği görüldü.
Davacı tarafından davanın Bakırköy .... Tüketici Mahkemesinin ... Esasında açılmış olduğu; Bakırköy .. Tüketici Mahkemesinin 17/10/2018 tarih ... E. ... K. Sayılı ilamı ile; "...Her ne kadar mahkememize trafik sigortası nedeniyle üçüncü kişilere ödenen bedeli rücuen davalıdan tahsili istemi ile dava açılmış ise de dosya kapsamındaki evraklar incelendiğinde davalı ... Metinin kendisine ait aracı kiraya verdiği, aracın üçüncü kişilerin elindeyken trafik kazasına karıştığı ve meydana bedensel zararın davacı tarafça karşılandığı görülmektedir. Dava konusu aracın gelir getiren bir işe tahsis edilmiş olması nedeni ile davalının tüketici sıfatının bulunmadığı, sigorta ilişkisinin Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş olması nedeni ile açılan davada ticaret mahkemelerinin yetkili olduğu..." gerekçesiyle Mahkemenin görevsizliğine karar verildiği, kararın davacı vekili tarafından İstinaf edilmesi üzerine İstanbul B.A.M. .... Hukuk Dairesinin ... Esas 27/06/2019 tarih ve ... Sayılı Kararı ile İstinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, davacı vekilinin talebi üzerine dosyanın Mahkememize gönderildiği, dosyanın Mahkememizin ... Esasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, sigortacının dava dışı 3. kişiye ödediği bedelin ehliyetsizlik ve alkollü araç kullanma sebebine dayalı olarak davalı sigortalısına rücusu istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Uyuşmazlığın, davacının sigorta poliçesi kapsamında ödediği tazminatı sigortalısından rücu edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının ne olduğu hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Ankara .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmekle, incelenmesinde; davacıların ... ve ..., davalıların ... Sigorta A.Ş., ..., ... Ltd. Şti., Çankaya Belediye Başkanlığı ve ... olduğu, maddi ve manevi tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda; Mahkemenin 21/06/2016 tarih ve ... Sayılı Kararı ile "...Tüm dosya içeriğinden itibar edilen mahkememizce alınan 12/11/2012 tarihli kusur bilirkişi heyeti raporuna göre 10/05/2010 tarihinde kazalı ...'in geçirdiği kazanın iş kazası olduğu, ve sözkonusu kaza nedeni ile davalılardan sürücü ...'ın %75 oranında, Aracı kiralayan ...'ın araç işleten sıfatı ile %12,5; araç işleten ıfatı ile ve sürücü belgesi olmayan Davalı ...'ye araç kullanmasına fırsat vermekle %12,5 oranında kazalı ...'un ise %12,5 oranında kusurlu olduklardı, Meydana gelen kaza nedeni ile Adli Tıp Kurumunun 19/10/... tarih ... Karar nolu raporuna göre kazalı davalı ...'un %100 oranında meslekten kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı ve hukuka uygun izlenebilir gerekçeli bilirkişi A.Ş. Kıraç'ın 05/04/2016 tarihli hesap raporuna göre davacı Kazalı ...'un SGK ca karşılanmamış talep edebileceği toplam maddi zararının 165.168,86 TL olduğu, ancak davacı tarafın vede vasisi ve vevkilinin dosya içerisine sunduğu 13/05/2016 havaleli duruşmada tekrar edilen kimlik tespitli beyanları ile maddi tazminata ilişkin taleplerinin haricen faiz ve ferileri, vekalet ücreti ve yargılama masrafı ile birlikte karşılandığından maddi tazminata ilişkin davalarının konusuna ilişkin hüküm kurulmamasına dair talepleri dikkate alınarak, tazminata dair talebin konusuz kaldığından esasına ilişkin hüküm kurulmaması gerektiği kanaatine varılmıştır.
Manevi tazminata ilişkin ise Kazalının uğradığı kazadaki müteferrik kusuru, kazanın meydana geliş tarihi, kaza tarihindeki paranın satın alma gücü, emniyetce yaptırılan sosyal ekonomik durumu, davalıların durumu ve de maluliyet miktarı yaralanma şekli ile Yargıtay uygiulamaları dikkate alınarak kaza nedeni ile uğradığı üzüntünün giderilmesi için takdiren 50.000,00 TL. Nin %100 malul hale gelerek kocalık dahil vazifelerini yapabayacak nitelikteki birlikte yaşadığı ve devamlı görerek kocasının yaralanmasından dolayı üzüntüsü süreklilik arzedecek olan eş davacı Zarife için de takdiren manevi tazminat bedeli olarak takdiren 7.500,00 TL. Nin kaza tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte kazada müştereken kusurlu olup, iş bu davada zorunlu dava arkadaşlığı bulunmamakla gösterilen davalılardan ...'tan talep hakkı olduğu kanaat ve kararına varılmakla, geriye kalan kusuru tespit edilemeyen davalılar aleyhine davanın reddi gerektiği..." gerekçesiyle davalı .... sigorta şirketi ile davalı ... aleyhindeki maddi tazminat talebinin dava tarihi sonrası ödeme nedeniyle konusuz kaldığından esasa ilişkin karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'in davalı ... aleyhindeki manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile, 50.000,00 TL'nin 10/05/2010 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsili ile davacı ...'e ödenmesine karar verildiği, kararın davacılar ile davalılardan ... ve ... vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... sayılı ilamı ile hükmün düzeltilmiş şekli ile ONANMASINA karar verilmiş olmakla hüküm 15/05/2018 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Ankara .... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmekle, incelenmesinde; katılanların ... ve ...., sanığın ... olduğu, Taksirle Bir Kişinin Yaralanmasına Neden Olma suçundan yapılan yargılama sonucunda; Mahkemenin 10/09/2012 tarih ve ... Sayılı Kararı ile;"... Sanık savunması, katılan taraf beyanı, adli tıp raporları, Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün sanığın sürücü belgesi bulunmadığına dair yazı cevabı, tanık anlatımları, adli tıp kurumunun alkol raporu ve tüm dosya hep birlikte değerlendirildiğinde, sanığın olay tarihinde savunmasından da anlaşılacağı üzere kendi sevk ve idaresindeki hususi araç ile seyir halindeyken mevcut kaza hadisesinin meydana geldiği, mağdurun adli tıp raporundan da anlaşılacağı üzere meydana gelen yaralama neticesinde vücudunda %72 fonksiyon kaybı oluştuğu ve organ işlevinin yitirildiği yönünde her hangi bir tereddüt söz konusu değildir. Mevcut hadise itibarıyla sanığın eylemi ile netice arasında uygun illiyet bağı bulunduğu da açıkça anlaşılmaktadır. Dosya içerisine yansıyan İstanbul Adli Tıp Kurumunun raporu dikkate alındığında "sanığın ... plaka sayılı otomobili ile seyir halindeki olaya bağlı olarak çöp kamyonunun arkasında bulunan yayaları gördüğü, yerleşim yeri hız limiti üzerinde seyrettiği ve hızını tedbir alabilecek düzeye düşürmediğinin belirtildiği, mağdur yönünden ise yeterli ve gerekli kontrol yapmadığı, kontrolsüz olarak yola girdiği, gelen araçtan korunma tedbiri almadığı ve tereddütlü davrandığı hususlarının tespitine bağlı olarak kusur atfı şeklinde rapor düzenlendiği" anlaşılmış olup her ne kadar adli tıp raporunda kusur yönünden bir tespit yapılmış ise de 5271 Sayılı CMK'nun yürürlüğünden sonra kusurun tespitinin hakime ait olduğu da dikkate alındığında bu raporda irdelenen olaya etki eden faktörler ve tanık anlatımları ışığında mahkememizce sanığın sübut bulan eylemi itibarıyla sanığın meskun mahaldeki hızı, alkol durumu, ehliyetsizlik hali ve mağdurdaki yaralanmanın niteliği de birlikte değerlendirildiğinde, tayin edilen ceza itibarıyla ceza asgari miktarından uzaklaşılmış, yine mahkememizce tayin edilen ceza dikkate alındığında yasada her ne kadar mevcut eylem itibarıyla seçimlik ceza öngörülmüş ise de yukarıda belirtilen olgular ışığında hapis cezasının tercih edilmesinin sanık hakkında uygulanması ceza yaptırımı açısından etkili sonuç doğuracağı kanaatine varılmış, yine maddi zararın giderilmediği, sanığın kişilik özellikleri, tutum ve davranışları değerlendirildiğinde ileride suç işlemekten çekineceğine dair mahkememizde olumlu kanaat oluşmadığı" gerekçesiyle sanığın üzerine atılı Taksirle Bir Kişinin Yaralanmasına Neden Olma suçunu işlediği sonuç ve kanaatine varılarak neticeten 12 Ay Hapis Cezası İle Cezalandırılmasına karar verildiği, kararın sanık müdafii tarafından Temyiz edilmesi üzerine Yargıtay .... Ceza Dairesinin ... Esas 11/02/2014 tarih ve ... Sayılı Kararı ile hükmün onanmasına karar verildiği; sanığın Ankara .... Sulh Ceza Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasındaki 10/05/2010 tarihli sorgusunda "Kaza meydana gelmeden önceki akşam saat 20-21:00 sıralarında biraz alkol almıştım. 4-5 saat sonra gece sigara almak amacıyla arkadaşım ...'dan anahtarı aldım. Söz konusu araç ile dışarı çıktığımda söz konusu kaza meydana geldi" şeklinde; Mahkemenin 06/05/2011 tarihli duruşmasında "Olay günü gece saat 00:30 sıralarında sevk ve idaremdeki ... plakalı hususi otomobilimle ... Caddesinden .... Komutanlığına doğru gidiyordum. Alkollüydüm ancak alkolü saat 19:00-21:00 arasında aldım, ondan sonra almadım" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Mahkememiz dosyası, davacının iddiası, davalı taraf savunması, sunulan ve toplanan deliller, ceza dosyası ve tüm dosya kapsamına göre; rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, talep edilebilecek maddi tazminat bulunup bulunmadığı, var ise gerçek zarar miktarının tespiti, davalının zarardan sorumlu olup olmadığı hususlarında rapor düzenlenmek üzere Trafik kazası kusur/hasar konusunda uzman bilirkişi Prof. Dr. ..., nöroloji uzmanı Dr. ... ve sigorta konusunda uzman bilirkişi ...'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 21/08/2022 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
21/08/2022 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"...Kazanın meydana gelişinde yaya temizlik işçisi ...'in %75 (yüzde yetmişbeş) oranında KUSURLU olduğu, ... plaka no'lu aracın sürücü belgesiz ve kaza anında alkolü olduğu iddia edilen ...'ın %25 (yüzde yirmibeş) oranında KUSURLU olduğu, kazanın münhasıran alkol etkisinde meydana gelmediği, ... Plakalı aracın kaza tarihi olan 10.05.2010 tarihi itibariyle davacı ... şirketi nezdinde .... poliçe numarası ile ZMSS kapsamında sigortalı olduğu, davacı ... şirketince 10.05.2016 tarihinde 29.860,00 TL ve yine 10.05.2016 tarihinde 232.168,00 TL olmak üzere toplam 262.028,00 TL maluliyet tazminatı ve mahkeme masrafları ödendiği, davacı ... şirketince ZMSS kapsamında teminatta bulunan ... Plakalı araç sürücüsünün sürücü belgesiz ve %25 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğinden sigorta şirketinin ödediği tazminat olan 262.028,00 TL tutarın %25'ine tekabül eden 65.507.00 TL, tutarı sigortalısı davalı araç malikinden rücuen talep edebileceği, ödeme tarihi olan 10.05.2016 tarihi itibariyle faiz talep edebileceği" değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
Ankara Adli Tıp İşlemleri Şube Müdürlüğünden; ...'a ait 10/05/2010 tarihli 03:55 saatinde aldırılan alkol raporu celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
25/01/2023 tarihli celse ara kararı gereğince, Mahkememiz dosyası, Ankara .... Sulh Ceza Mahkemesinin .... Esas Sayılı dosyasında hükme esas alınan A.T.K. Trafik İhtisas Dairesinin 22/11/... tarih ve ... sayılı raporu (sürücü tali-mağdur yaya asli) ile Ankara ... İş Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyasında hükme esas alınan 12/11/2012 tarihli kusur bilirkişi heyeti raporu (kazalı ... %12,5-sürücü ... %75) ve Mahkememiz dosyasına sunulan 21/08/2022 tarihli bilirkişi heyet raporu (yaya ... %75- sürücü ... %25 ) arasında taraflara yükletilen kusur oranları nedeniyle çelişki olduğu görülmekle; dava konusu trafik kazasında kazaya karışan tarafların kusur durumları ile son kesin kusur oranlarının tespiti ile sigortalı araç sürücüsü ...'ın münhasıran alkolün etkisi ile kazaya neden olup olmadığı hususlarında rapor düzenlenmek üzere ATK Genişletilmiş Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş, Adli Tıp Kurumu Beşinci Adli Tıp İhtisas Kurulunun 26/06/... tarih ve ... Sayılı raporunun sonuç kısmında; "...Ankara Adli Tıp Şube Müdürlüğü'nün 10/05/... tarihli, ... sayılı raporunda ...'ın 0,49(sıfırvirgülsıfıryedi) Promil alkollü olduğunun bildirildiği, ancak ölçüm yapılan cihazın kalibrasyonuna ilişkin bilgilerin mevcut olmadığı cihetle bildirilen alkol ölçümüne itibar edilmediğinden kişinin olay tarihinde alkollü olup olmadığı, alkollü ise alkol düzeyi hususunda mevcut evrakla değerlendirme yapılamadığı" şeklinde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
ATK raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından rapora karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
Ankara .... Sulh Ceza Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyasında hükme esas alınan A.T.K. Trafik İhtisas Dairesinin 22/11/... tarih ve ... sayılı raporu (sürücü tali-mağdur yaya asli) ile Ankara ... İş Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyasında hükme esas alınan 12/11/2012 tarihli kusur bilirkişi heyeti raporu (kazalı ... %12,5-sürücü ... %75) ve Mahkememiz dosyasına sunulan 21/08/2022 tarihli bilirkişi heyet raporu (yaya ... %75- sürücü ... %25 ) arasında taraflara yükletilen kusur oranları nedeniyle çelişki olduğu görülmekle; dava konusu trafik kazasında kazaya karışan tarafların kusur durumları ile son kesin kusur oranlarının tespiti ile sigortalı araç sürücüsü ...'ın münhasıran alkolün etkisi ile kazaya neden olup olmadığı hususlarında sigortalı araç sürücüsü ...'ın Ankara .... Sulh Ceza Mahkemesinin ... D.İş sayılı sorgusunda ve ceza Mahkemesindeki ifadeleri ile kazadan önce alkol aldığına dair beyanları da dikkate alınarak rapor düzenlenmesi bakımından dosyanın ... Üniversitesi (Makina Trafik Kara Yolları Kürsüsüne) gönderilerek, 3 kişilik bir teknik bilirkişi heyetinin bünyelerinde oluşturularak bu bilirkişiler tarafından rapor düzenlenmesi istenilmiş; bilirkişi heyeti tarafından 10/02/2025 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
10/02/2025 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"...Davaya konu yaralanma ile sonuçlanan trafik kazasının: 10/05/2010 günü, saat 03.30 sıralarında, sürücü belgesi bulunmayan ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı taşıt ile ... Caddesi üzerinde seyir halindeyken cadde üzerinde, yolun sağ tarafında .... Pastanesi önünde çöp toplayan temizlik görevlisi yaya ...'e çarpması ve yayanın yaralanması neticesi vuku bulduğu, olay mahallinin meskun mahal, her iki yönde iki şeritli bölünmüş yolun aydınlatmalı ve her iki yönde kavşak yaklaşımı olduğu, Evsel atık toplama işlemlerinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre Şehircilik ve İklim Değişiklik Bakanlığı yetkisinde, Belediye ve İl ve İlçe Trafik Komisyonlarınca alınan Kararlar çerçevesinde, yönetmeliğe uygun atık taşımaya uygun özel donanımlı taşıtlar ve sertifikalı sürücüler vasıtası ile gerçekleştirildiği, süpürgecilerin de güvenlik donanımları ile taşıt arkası işleri gerçekleştirdikleri, davaya konu kaza yerinin meskun mahal olduğu, taşıtın standart aydınlatması yanında turuncu uyarı lambası ile donatılmış ve yanar vaziyette olduğu, taşıt arkası çalışması gerçekleştiren süpürgecinin reflektif kıyafet ile çalıştığı, olay mahallinde aydınlatma bulunduğunun dosya muhteviyatından anlaşıldığı, kazanın meydana gelmesinde: ... plaka numaralı taşıtın belgesiz sürücüsü ...'ın görüşün açık olduğu, aydınlatma bulunan, kavşak yaklaşımı olan ve düşük hız sınırlı yol kesiminde çöp kamyonunun standart donanımı dışında çok uzun mesafeden fark edilebilen uyarı ışığını yanar vaziyette olduğu, yolun temizliğinden sorumlu yaralanan yaya ...'nin reflektif kıyafeti bulunmasına rağmen dikkatsiz ve tedbirsiz davranışlarının kazada ana etken olduğu, yol üzerinde yayaya çarpmaması durumunda, ifadelere isitnaden 10-20 metre ileride bulunan kamyona çarpmasının ya da benzer işaretlemeli yol yapım çalışması yapılana kesimde bayrakçıya çarparak kaza yapmasının da benzer şartlarda mümkün olduğu ortaya çıktığından, 2918 sayılı K.T.K.'nun 52/a ve b maddelerinde belirtilen "kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar" kurallarını ihlal etmesi nedeni ile %75 oranında kusurlu olduğu, Temizlik görevini ifa ettiği sırada zaruri şekilde kaplama üzerinde bulunan yaralanan yaya ...'nin gerekli güvenlik donanımının bulunduğu fakat gece şartlarında yaklaşan taşıtın ışık ve sesini fark etmesine rağmen yeterli özeni göstermediği, çarpışmaya engel olmak amacı ile kaçınma tedbirine müracaat etmediği, kendi can güvenliği açısından gerekli davranışları sergilemediği ortaya çıktığından aynı Kanunun 68. maddesinde belirtilen kuralları ihlal etmesi nedeni ile %25 oranında kusurlu olduğu" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
İstanbul İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden; ...'a ait sürücü belge bilgileri sorgulama formu celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyası 16/04/2025 tarihli ara karar ile; 10/02/2025 tarihli bilirkişi raporu, Ankara .... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasındaki maluliyet raporu ve dosyada sunulan deliller ve gelen kayıtlar incelenmek suretiyle, dava konusu trafik kazası nedeniyle dava dışı ...'e davacı ... şirketi tarafından ödenen tazminatın yerinde olup olmadığı, talep edilecek maddi tazminatın tespiti bakımından rapor düzenlenmesi için aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, Aktüerya Hesap Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş, 27/07/2025 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle; "... Davacının sigortacısı olduğu aracın sürücüsünün kaza tarihinde geçerli bir ehliyetinin olmaması hasebiyle davacı ... şirketinin ödediği tazminat tutarını ZMSS Genel Şartları B.4-b Maddesi gereği sigortalısından rücuen talep edebileceği, Davacı ...nin rücuen alacağının 262.028,00 TL olduğu ve 10.05.2016 tarihinden itibaren yasal faiz nev'inden faiz talep edilebileceği" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili ile ihbar olunan ... tarafından rapora karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.
Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.
Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 28/08/2009 başlangıç tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 12.08.2003 tarihli (eski) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartlarının nazara alınması gereklidir.
12.08.2003 tarihli (eski) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartlarının “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı” başlığını taşıyan B.4 maddesi gereği; ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir. Sigorta ettirene başlıca şu nedenlerle rücu edilir;
a)Tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasdi bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b)İşleten, yetkili makamlardan izin almaksızın düzenlenen bir yarış için Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yapılması gereken özel bir sigortanın yapılmamış olduğunu biliyorsa veya gerekli özeni göstermesi halinde bilebilecek durumda ise,
c)Tazminatı gerektiren olay, aracın Karayolları Trafık Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmiş ise,
d)Tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay, yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa,
e)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tesbit edilmiş olan istiab haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
f)Sigorta ettirenin, rizikonun gerçekleşmesi halinde, B.1 maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
g)Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gaspedilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gaspedilme olayında işletenin kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse, anılan maddede tahdidi olarak düzenlenen hallerden birinin veya birkaçının bulunması durumda zarar görene ödeme yapan zorunlu mali sorumluluk sigortacısının akidine rücu hakkı vardır. Rücu hakkının doğduğunun ve maddede sayılan bu hallerin mevcut olduğunu ispat yükü sigorta şirketindedir.
Yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Ankara .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Ankara .... Sulh Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, 10/02/2025 tarihli bilirkişi raporu, 27/07/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davacı ... şirketi tarafından, sigortalı araç sürücüsünün meydana gelen kaza tarihinde ehliyetsizliği ve kaza anında alkollü olduğundan bahisle sözleşmeye dayalı olarak, üçüncü kişilere ödediği zarar bedelinin rücuen tahsili talepli işbu davanın açıldığı, olay tarihinde saat 03:00 sıralarında sürücü belgesi bulunmayan ve alkollü olan ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı aracı ile ... Caddesi üzerinde seyir halindeyken cadde üzerinde, yolun sağ tarafında ... Pastanesi önünde çöp toplayan temizlik görevlisi yaya ...'e çarpması neticesinde yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, 10/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda ... plaka numaralı taşıtın belgesiz sürücüsü ...'ın görüşün açık olduğu, aydınlatma bulunan, kavşak yaklaşımı olan ve düşük hız sınırlı yol kesiminde çöp kamyonunun standart donanımı dışında çok uzun mesafeden fark edilebilen uyarı ışığını yanar vaziyette olduğu, yolun temizliğinden sorumlu yaralanan yaya ...'nin reflektif kıyafeti bulunmasına rağmen dikkatsiz ve tedbirsiz davranışlarının kazada ana etken olduğu, yol üzerinde yayaya çarpmaması durumunda, ifadelere isitnaden 10-20 metre ileride bulunan kamyona çarpmasının ya da benzer işaretlemeli yol yapım çalışması yapılana kesimde bayrakçıya çarparak kaza yapmasının da benzer şartlarda mümkün olduğu ortaya çıktığından, 2918 sayılı K.T.K.'nun 52/a ve b maddelerinde belirtilen "kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar" kurallarını ihlal etmesi nedeni ile %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, aynı yönde Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen Ankara .... İş Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasına sunulan ve hükme esas alınan bilirkişi raporu ile de dava dışı sürücünün %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla; Karayolları Trafik Kanununun 95/2 ve poliçe tanzim tarihinde yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4/c-d maddesi uyarınca davacı ... şirketinin rücu hakkının bulunduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılarak; denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli, Mahkememizce hükme esas alınan 10/02/2025 tarihli kusur bilirkişi raporu ile 27/07/2025 tarihli aktüer bilirkişi raporundaki hesaplanan gerçek zarar miktarına ilişkin tespitler Mahkememizce de benimsenerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile,
262.028,00-TL'nin 10/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 17.899,13-TL harçtan peşin alınan 4.474,79-TL harcını mahsubu ile noksan kalan 13.424,34-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafça yatırılan 4.474,79-TL peşin harç ve 29,20-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 4.503,99-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere 25.124,00-TL ile A.T.K. Faturası 3.750,00-TL olmak üzere toplam 28.874,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 41.924,48-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa İADESİNE,
HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin e duruşma sistemi ile yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/09/2025
Katip ...
¸¸
Hakim ...
¸¸