T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/637 Esas
KARAR NO: 2022/654 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/09/2019
KARAR TARİHİ: 22/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, endüstriyel anlamda atmosferik hava filtreleri ve basınçlı hava sistemleri ürettiğini, üretimin büyük kısmının yurtdışına ihraç edildiğini, davacı tarafın davalı şirketten fabrikanın ihtiyacı olan “Paket Kızgın Yağ Kazanı" alımı hususunda teklif istediğini, teklif aşamasında ve teklifin onaylanmadığı bir süreçte davacı şirketin finans departmanının sehven davalı şirkete 18.12.2018 tarihinde 7.000 USD ödeme gönderdiğini, ödemenin sehven yapılması sebebi ile derhal iadesinin talep edildiğini, davalı şirketin ise bu durumu fırsat bilerek taraflar arasında onaylanmış bir sözleşme veya teklif olmamasına rağmen ürün satılmış gibi hatalı ödemeyi iadeye yanaşmadığını, davacı şirket tarafından bunun üzerine Sincan .... Noterliği'nin 25.12.2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı şirkete ihtarname göndermek suretiyle hatalı ödemenin iadesinin talep edildiğini, davalı tarafın ise Beşiktaş .... Noterliği'nin 07.01.2019 tarih ve .... yevmiye nolu karşı ihtarnamesi ile “sözleşmenin eylemli olarak kurulduğu” bu yönüyle teklif olarak gönderilen ürünün üretimine başlanılacağı ve 7.000 USD'nin iade edilmeyeceğini ihtar ettiğini, davalı tarafın sehven gönderilen bedeli iade etmemesi sebebi ile işbu kez Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ise de, takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu bildirerek neticeten; davalının Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas Sayılı dosyasına vaki haksız borca ilişkin itirazının iptaline, haksız itiraz nedeni ile takip durmuş olduğundan ve alacak likit bulunduğundan davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, masraf ve ücret-i vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili süresinden sonra sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Mahkemece usulsüz tebliğe ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiş olsa da, dava dilekçesinde davalı vekili olarak gösterildiğini, arabuluculuk oturumlarına katıldığını ve daimi müstahdeme yapılan tebligatın usulsüz olduğuna ilişkin beyanlarının değerlendirilmediğini, müvekkili davalı şirket ile davacı şirket arasında bulunan sözleşmeye istinaden davacı şirkete proforma fatura gönderildiğini ve 7.000 USD tutarındaki ödemenin peşinat olarak yapıldığını, Sincan .... Noterliğince keşide edilen 25.01.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin müvekkili şirkete 04.01.2019 tarihinde tebliğ edildiğini, bu ihtarnameye Beşiktaş ..... Noterliği'nden 07.01.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile cevap verildiğini, müvekkili şirketin davacı şirkete proforma faturada sözleşmede havale ile 7.000 USD, 31 Ocak 2019 tarihinde çek ile 13.000 USD ve 3.600 USD'nin sevkiyattan önce ödeneceği şeklinde ödeme planı da yer aldığını ve bu ödeme planına uygun olarak muhatap şirket tarafından müvekkili şirkete peşinat ödemesi olarak 7.000 USD gönderilerek sözleşmenin eylemli olarak da kurulduğunu ve sipariş edilen ürünün imalatına başlandığını, Beşiktaş ..... Noterliği'nden gönderilmiş olan 19.02.2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamede de siparişe konu ürünün sevkiyata hazır olduğu hususunun bildirildiğini, müvekkili şirketin defter incelemesi için gereken bilirkişi ücretinin dava dilekçesinde davalı şirket defterlerine dayanan davacı tarafından karşılanması gerektiğini bildirerek neticeten; dava dilekçesinin ve sair evrakın tebliği bakımından yapılan tebligatların usulsüz ve geçersiz olduğunun tespitine ve yapılan tüm taraf ve usul işlemlerinin geçersiz sayılarak iptaline, davanın reddi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tahsiline ilişkin olarak yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; alacaklı davacı şirket tarafından borçlu davalı hakkında 7.000 USD alacağın tahsili istemiyle takip başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlu şirkete 11/03/2019 tarihinde tebliğ edildiği ve davalı borçlu şirket vekili tarafından 12/03/2019 tarihli dilekçe ile takibe, ödeme emrine, faize, borca ve ferilerine itiraz edildiği, iş bu itirazın iptali davasının yasal süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Sincan Vergi Dairesi Müdürlüğünden; davacı şirketin 2018 yılına ait BA/BS form kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyası iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ..... sayılı takip dosyası, dosya kapsamı belgeler ve davacı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacağın miktarı hususlarında SMMM bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmek üzere Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yolu ile gönderilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş, 30/03/2020 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla HMK 222. Maddesi gereğince delil niteliğine haiz olduğu, davacı taraf ticari defterlerinde davalının .... Satıcılar hesabının, .... Muavin hesaplarında takip edilmiş olduğu, 2018 yılında taraflar arasında muavin hesap dökümüne göre davalının 18/12/2018 tarihi itibariyle 7.000 USD karşılığı 37.636,20-TL borçlu görülmekte olduğu, bu tutarın 31/12/2019 tarihinde 159.Verilen Avanslar hesabına virman yapıldığı ve icra takip tarihi olan 19/01/2019 tarihi itibari ile 7.000 USD karşılığı 37.636,20-TL davalının borç bakiyesinin görüldüğü, sonuç olarak davacının icra takip tarihi itibariyle 7.000 USD + 3,07 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.003,07 USD alacaklı durumda olacağı" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraflarca bilirkişi raporuna karşı beyan/ itiraz dilekçesi sunulmamıştır.
Mahkememizin 13/10/2021 tarihli duruşma ara kararı ile; Mahkememiz dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, dosya kapsamındaki belgeler, icra dosyası ve davalı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile; davalı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığının, lehine delil niteliğinde olup olmadığı hususları ile takip tarihi itibari ile davacının alacaklı olup olmadığı, dosya içerisinde mevcut 30/03/2020 tarihli bilirkişi raporu da dikkate alınmak ve davacı şirket defterleri ile mukayese yapılmak sureti ile davacının davalıdan alacağının olup olmadığı hususlarında rapor düzenlenmek üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
27/12/2021 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle; "... Davalı şirketin 2018 ve 2019 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının incelenen ticari defterlerinde davacı şirket ile olan hesap hareketlerini ...Alıcılar hesap kodunda takip etmekte olduğu, davalının ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davalının davacıya 36.820,00-TL (7.000 USD) borçlu olduğu, takip konusu davacının davalıya yapmış olduğu 7.000,00 USD tutarlı ödemenin davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve taraf ticari defterlerinin davacının davalıdan 7.000,00 USD alacaklı olduğu noktasında birbirini teyit eder nitelikte olduğu, neticeten; takip konusu ödemenin davalının kabulünde olduğu yönünde taraf ticari defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğundan takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 7.000,00 USD alacaklı olduğu" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
30/03/2020 ve 27/12/2021 tarihli bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunmuştur.
İİK'nun 67. maddesinde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'un 67/2.maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Eser sözleşmelerinde bedel bir miktar para olarak kararlaştırıldığından, tarafların bu sözleşmeyi tek taraflı irade beyanları ile feshetmeleri (dönmeleri) mümkündür ve karşı tarafın kabulüne bağlı değildir. Bu halde karşı tarafın dönme-feshin haksız olduğunun tespiti ile sözleşmenin aynen ifasını talep etmesi mümkün değildir. (Yargıtay 15. H.D. 2010/98 E - 2010/1538 K ve 2015/4091 E - 2016/2694 K) Ancak, dönmenin haksız olması halinde karşı taraf kâr kaybı alacağı ile sözleşmede kararlaştırılmış ise dönme cezasını haksız fesheden taraftan isteyebilir. Ayrıca, sözleşmeden dönme halinde, sona erme geriye etkili sonuç doğuracağından tarafların sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre aldıklarını karşı tarafa iade etmeleri gerekir.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı takip dosyası, 30/03/2020 ve 27/12/2021 tarihli bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında Paket Kızgın Yağ Kazanı alım satımından kaynaklanan ticari bir ilişki bulunduğu, bu ilişki kapsamında taraflar arasında henüz sözleşme ilişkisi kurulmadan davacı tarafından davalıya sehven 7.000,00-USD ödeme yapıldığı iddia edilerek ödenen bedelin tahsili amacıyla davalı hakkında icra takibine girişildiği, davalı tarafça takibe, borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın açıldığı, taraflar tacir sıfatına haiz olup uyuşmazlığın ticari nitelik arz ettiği, HMK'da yapılan değişiklik gereğince uyuşmazlık değeri 500.000,00 TL'nın altında olduğundan davada basit yargılama usulünün uygulandığı, taraflarca delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca taraf şirketlerin ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, 30/03/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre; davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğu, dolayısıyla HMK 222. Maddesi gereğince delil niteliğine haiz olduğu, davacı taraf ticari defterlerinde davalının 320. Satıcılar hesabının, 320.003.843 Muavin hesaplarında takip edilmiş olduğu, 2018 yılında taraflar arasında muavin hesap dökümüne göre davalının 18/12/2018 tarihi itibariyle 7.000 USD karşılığı 37.636,20-TL borçlu görülmekte olduğu, sonuç olarak davacının icra takip tarihi itibariyle 7.000 USD + 3,07 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.003,07 USD alacaklı durumda olacağı, 27/12/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; davalı şirketin 2018 ve 2019 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının incelenen ticari defterlerinde davacı şirket ile olan hesap hareketlerini ... Alıcılar hesap kodunda takip etmekte olduğu, davalının ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davalının davacıya 36.820,00-TL (7.000 USD) borçlu olduğu, takip konusu davacının davalıya yapmış olduğu 7.000,00 USD tutarlı ödemenin davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve taraf ticari defterlerinin davacının davalıdan 7.000,00 USD alacaklı olduğu noktasında birbirini teyit eder nitelikte olduğu, neticeten; takip konusu ödemenin davalının kabulünde olduğu yönünde taraf ticari defterlerinin birbiri ile uyumlu olduğundan takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 7.000,00 USD alacaklı olduğu hususlarının tespit edildiği, davacı tarafça Sincan .... Noterliğinin 25/12/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödenen 7.000,00-USD 'nin iadesi talep edilmiş olmakla; taraflar arasındaki sözleşmenin ihtarname ile feshedildiği, bu sebeple tarafların aldıklarını iade ile yükümlü olduğu, sözleşmeye konu Paket Kızgın Yağ Kazanı dosya kapsamından anlaşıldığı üzere davacıya teslim edilmediği için davacının iade ile ilgili bir yükümlülüğü bulunmadığı, buna karşılık davalının avans olarak ödenen 7.000,00-USD'yi davacıya iade ile yükümlü olduğu, davacının ödemiş olduğu 7.000,00-USD için icra takibi başlatmakta haklı olduğu sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın kabulüne, alacağın likit ve bilinebilir olduğu dikkate alınarak asıl alacağın % 20'si oranında, borçlu davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile,
1-Davalının Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ..... sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın İPTALİ ile,
Takibin asıl alacak miktarı olan 7.000, 00 USD üzerinden DEVAMINA,
Asıl alacak 7.000,00 USD'ye takip tarihinden itibaren davacının takip dosyasındaki (yıllık %6 kamu bankaları en yüksek mevduat faizi) talebini geçmemek kaydı ile 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca (Devlet bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı) faiz uygulanmasına,
İİK'nun 67 maddesi gereğince hüküm altına alınan asıl alacak üzerinden (asıl alacak miktarı olan 7.000,00 USD'nin icra takip tarihi itibar ile geçerli TL karşılığının ) %20'si oranında hesap edilecek icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 2.716,00-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 679,01-TL peşin harç ile 190,19-TL icraya yatırılan peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.846,80-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 44,40-TL başvurma harcı, 679,01-TL peşin harç, 190,19-TL icraya yatırılan peşin harç, 169,70-TL posta masrafı, 1.250,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.333,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereğince hesaplanıp takdir olunan 5.964,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin (davacı vekilinin e duruşma sistemi üzerinden) yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/06/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸