T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/997 Esas
KARAR NO : 2024/431 Karar
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 27/12/2019
KARAR TARİHİ : 30/04/2024
GER. KARAR TARİHİ : 29.05.2024
Davacı tarafından mahkememizde açılan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin tekstil sektöründe fason dikim işi yapmakta olduğunu, davalıya fason dikim işi yaptığını, davalının müvekkiline 107.582,42-TL borcu bulunduğunu, davalı şirket yetkilileri ile sayısız telefon görüşmesine rağmen davalının borcunu ödemediğini cari hesap alacağının davalı tarafından ödenmemesi üzerine davalıya Bakırköy .. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 107.582,42-TL lik cari hesap fatura alacağı ile ilgili olarak ilamsız takibe konu ödeme emri gönderildiğini, ödeme emrini tebellüğ eden davalının takibe ve borca itirazı ile takibin durduğunu, davalı cari hesap ilişkisine itiraz etmediği gibi cari hesap alacağının ödendiğine dair herhangi bir ödeme belgesi de sunmadığını, 26/08/2019 tarihli yapılan toplantıda davalı ile anlaşma sağlanamadığını, alacağın likit olduğunu borç ödenmediğinden haksız haksız mesnetsiz kötü niyetle hareket eden borçlu aleyhine %20den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, bu yüzden Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamı %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı talebinin zaruri olduğunu, arz edilen sebeplere istinaden davalı tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacak likit olup haksız ve kötü niyetli itiraz nedeniyle davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra icra inkar tazminatına hükmedilmesine yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin de davalı borçluya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı ...'nın, müvekkili şirkete fason dikim işi yaptığını, bu ilişkiden kaynaklı cari hesap ilişkileri dolayısıyla müvekkili şirketten 107.582,42-TL alacağı oluğunu beyan ettiğini, davacı tarafın müvekkili şirkete fason dikim işi yapmadığı gibi müvekkili şirketten hiçbir alacağı da bulunmadığını, davacı ile davalı arasında komisyonculuk ilişkisi bulunduğunu, davalının üretim yapmadığı gibi yalnızca davacının ihracatına aracılık ettiğini, davacı tarafın dava dilekçesinin 6. numaralı bendinde cari hesap ilişkisine itiraz edilmediğinin belirtildiğini ve Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. numaralı dosyasında "Cari Hesap-Fatura Alacağı." açıklamasıyla takip başlattığını, ancak davacı tarafa herhangi bir borçlarının bulunmadığı, davacı tarafın her ne kadar icra takibi açıklamasını "Cari Hesap-Fatura Alacağı." olarak yapmış olsa da ödeme emri ekinde herhangi bir fatura gönderilmediğini, bu nedenle davacı tarafça ileri sürülen faturaların ne olduğunu da bilmedikleri için kabul etmedikleri ve iddia edilen iş bu faturalara itiraz haklarını saklı tuttuklarını ve kabul etmediklerini, taraflarınca herhangi bir alacağı mevcut olmayan davacı ...'nın haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli olarak açmış olduğu icra takibi dolayısıyla %20'den aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, arz ve izah edilen nedenlerle; haksız davanın reddine karar verilmesini, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri, harç giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmişlerdir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ile Tekstil Mühendisi Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 05/07/2021 havale tarihli raporda; "Davacı tarafın 2019 yılına ait ticari defter ve kayıtlarının sahibi lehine delil niteliği bulunduğu, Davalı tarafın 2019 yılına ait ticari defterler ve kayıtlarının sahibi lehine delil niteliği bulunduğu, Davacı tarafın davalı tarafa düzenlediği dosya muhteviyatına sunduğu takibe konu cari hesaba ait 12 adet ve toplam 437.119,95 TL tutarlı faturanın olduğu, iş bu faturaların davacı ve davalı tarafın ticari defterlerine işlendiği, açıklama kısmında miktar, malın cinsi, birim fiyatlarının belirtildiği, davalı tarafın faturalara itiraz ettiğine dair dosya muhteviyatında herhangi bir ihtarname, evrak yada belgeye rastlanılmamıştır. Türk Ticaret Kanununun MADDE 21-(2) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.” İfadesi yer almaktadır. Takibe konu cari hesaha ait 12 adet fatura olduğu, davacı tarafın faturaların 12 adedini yani tamamını beyan ettiği, davalı tarafın ocak ayına ait 1 adet fatura hariç 11 adet faturayı beyan ettiği, 1 adet faturayı ticari defter ve kayıtlarına haziran ayında kayıt ettiği, Davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında, 11.06.2019 tarihinde davalı taraftan 107.582,42TL alacaklı olduğu, 31.12.2019 tarihinde davalı taraftan 107.582,42 TL alacaklı olduğu, Davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında, 11.06.2019 tarihinde davacı taraftan 10.647,76 TL alacaklı olduğu, 31.12.2019 tarihinde “31/12-2.726,62 X 7,7765 = 21.203,56 Kur değerlemesi” açıklamalı 21.203,56 TL tutarlı kayıt işlemi ile davacı tarafa 10.555,80 TL borçlu olduğu, daha sonra “31/12-KAPANIŞ” açıklamalı 10.555,80 TL tutarlı kayıt işlemi ile bakiyenin sıfırlandığı, Tarafların ticari defter ve kayıtlarda 107.582,42 TL tutar cari hesap farkının olduğu, bu farkın davalı tarafın ticari defterlerinde 107.582,42 TL tutarında yaptığı tek taraflı işlemlerden kaynaklandığı, iş bu işlemlere ait belgelerin davalı taraftan talep edildiği, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında kendi lehine 128.785,97 TL, davacı lehine 21.203,56 TL tutarlı işlem yaptığı, aradaki farkın 107.582,41 TL olduğu, 128.785,97 TL-21.203,56 TL = 107.582,41 TL, Davalı tarafın kendi lehine yaptığı 128.785,97 TL tutarlı işlemlerin irdelenmesi; 13.115,10 TL tutara ait işlemin dayanağının davacı tarafa düzenlediği 14 adet FATURA olduğu, iş bu faturaların eksiksiz teslim eden ve eksiksiz teslim alan kısımlarının boş ve imzasız olduğu, dosya muhteviyatında tebliğ veya teslime ilişkin tevsik edici belge de bulunmadığı, davalı tarafın iş bu faturaları davacı tarafa tebliğ-teslim ettiğini ispat etmesi gerektiği, 15.670,87 TL tutara ait işlemin dayanağının davacı tarafa davalı tarafın kendi düzenlediği DEKONT ve DEBİT NOTE başlıklı belgeler olduğu, belgelerin banka masrafı, eksik yükleme yansıtma, geç yükleme yansıtma, gümrük masrafı yansıtma açıklamalı olduğu, iş bu belgelerde davacı tarafın imzasının bulunmadığı, bu belgelere ek olarak ayrıca davalı taratın ticari defter ve kayıtların ürünü olan kendi yevmiye defter sayfa görüntülerini sunduğu, davalı tarafın iş belgelerin içeriğini gerekçesiyle birlikte ispat etmesi gerektiği, Davalı tarafın davacı lehine yaptığı 21.203,56 TL tutarlı işlemin irdelenmesi; 21.203,56 TL tutarının tamamı için dosya muhteviyatına davalı tarafın ticari defter ve kayıtların ürünü olan kendi yevmiye defter sayfa görüntüsünü sunduğu, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarına kendi lehine ve davacı lehine yaptığı 107.582,42 TL tutarlı tek taraflı kayıt işlemlerinin ispata muhtaç olduğu, davacı tarafın takip tarihi itibariyle 107.582,42 TL alacaklı olduğu, Davacı defterlerinde görünmeyen davalının davacıya kesmiş olduğu faturaların nakliye bedeli, komisyon bedeli, fiyat farkı, gümrük masrafı, geç yükleme ve banka masrafı gerekçeleriyle düzenlenmiş olduğu, davalının davacıdan komisyon bedeli alacağı, gümrük ve nakliye masraflarının davacıya ait olduğu, eksik, geç teslim ve ayıplı ürün iddialarının ispata muhtaç olduğu, Takip tarihi (02.07.2019) itibariyle davacının davalıdan 107.582,42 TL alacaklı olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi .... ile Tekstil Mühendisi Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 04/02/2022 havale tarihli ek raporda; "Kök bilirkişi raporu sonrasında davalı vekili tarafından rapora beyan dilekçesi ekinde 56 sayfadan oluşan mail yazışmaları, debite note ve faturalar sunulduğu, davalı tarafından sunulan belgelerin ayrıntılı olarak incelenmesi sunucunda; davacının yurt dışına yapmış olduğu ihracatta davalının aracı olduğu, davacının davalıya yapmış olduğu imalatlarla ilgili fatura kestiği, davalının yapılan satıştan %8 komisyon aldığı, komisyonunu fatura bedelinden %8 fatura keserek davacıya yansıttığı, nakliye bedeli, banka, gümrük ve beyanname masraflarının ve uçak nakliye bedelinin davacıya ait olduğu, davalının söz konusu masrafları fatura keserek davacıya yansıttığı, davacının sorumlu olduğu masraf ve komisyonlardan haberdar olduğu, 2. Davalının toplam 61.694,28 TL tutarındaki 10 adet fatura ve 5 adet dekont bedelini davacıdan talep edebileceği, toplam 56.535,89 TL tutarındaki 4 adet faturanın haklı gerekçeyle kesildiği hususunun ispata muhtaç olduğu, 3. Davalının talep edebileceği toplam 61.694,28 TL tutarın davacı alacağından mahsubu sonrasında, takip tarihi (02.07.2019) itibariyle davacının davalıdan 107.582,42 –61.694,28 TL = 45.888,14 TL alacaklı olacağı, " sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ile Tekstil Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 22/09/2022 havale tarihli 2. ek raporda; "Kök ve ek bilirkişi raporu sonrasında davalı vekili tarafından raporlara beyan dilekçesi ekinde mail yazışmaları, debite note ve faturalar sunulduğu, davalı tarafından sunulan belgelerin ayrıntılı olarak incelenmesi sunucunda; davacının yurt dışına yapmış olduğu ihracatta davalının aracı olduğu, davacının davalıya yapmış olduğu imalatlarla ilgili fatura kestiği, davalının yapılan satıştan %8 komisyon aldığı, komisyonunu fatura bedelinden %8 fatura keserek davacıya yansıttığı, nakliye bedeli, banka, gümrük ve beyanname masraflarının ve uçak nakliye bedelinin davacıya ait olduğu, davalının söz konusu masrafları fatura keserek davacıya yansıttığı, davacının sorumlu olduğu masraf ve komisyonlardan haberdar olduğu,2. Davalının toplam 63.617,17 TL tutarındaki 11 adet fatura ve 5 adet dekont bedelini davacıdan talep edebileceği, toplam 54.613,00 TL tutarındaki 3 adet faturanın haklı gerekçeyle kesildiği hususunun ispata muhtaç olduğu,3. Davalının talep edebileceği toplam 63.617,17 TL tutarın davacı alacağından mahsubu sonrasında, takip tarihi (02.07.2019) itibariyle davacının davalıdan 107.582,42 –63.617,17 = 43.965,25 TL alacaklı olacağı, " sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ile Tekstil Mühendisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 24/01/2023 havale tarihli raporda; "Dosyada bulunan delillerin takdir ve hukuksal değerlendirilmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Sayın Mahkemenin ... Esas Sayılı dosyasında re ‘sen seçilen bilirkişi heyeti olarak görevlendirilmekle, dosya tarafımıza teslim edilmiş olup, tespit talebi ile bağlı kalınarak sayın mahkemenizce görevlendirildiğimiz çerçevede mahkemeniz duruşma salonunda ve yerinde yapılan incelemede tespit edilen bilgi ve belgelere göre, dosya münderecatında bulunan belgeler ile beraber gerekli tespitler yapılarak; Raporun içinde yapılan ayrıntılı tespitler doğrultusunda Davacı taraf ve Davalı taraf arasındaki Borç- Alacak Durumu: a. Davacı tarafın defterlerinin, sair vesaikin, muhasebe kayıtlarının 6102 Say. TTK. m. 64, 65, 66 ve 82. Mad. VUK. m. 220-226, 229, 230, 231, 232 hükümlerine uygun şekilde tanzim edildiği, HMK. m. 222 sahibi lehine delil niteliğinin taşıdığı kanaatine varıldığı; Takdiri Sayın Mahkemenizdedir. b. Davalı tarafın defterlerinin, sair vesaikin, muhasebe kayıtlarının 6102 Say. TTK. m. 64, 65, 66 ve 82. Mad. VUK. m. 220-226, 229, 230, 231, 232 hükümlerine uygun şekilde tanzim edildiği, HMK. m. 222 sahibi lehine delil niteliğinin taşıdığı kanaatine varıldığı; Takdiri Sayın Mahkemenizdedir. c. Davacının davalı tarafa kesmiş olduğu faturaları Form BS beyannamesi ile kanuni süresi içerisinde beyan ettiği görülmüştür. d. Davalı tarafından davacıya kesilen faturaların Davacının Form BA beyannamesinde bulunmadığı ve davacının bu faturaları kayıt altına almadığı tespit edilmiştir. e. Davacı tarafından davalıya kesilen faturaların FORM BA (Mal ve Hizmet Alışlarına İlişkin Bildirim Formu) Beyanı ile ilgili vergi dairesine kanuni süre içinde beyan edildiği tespit edilmiştir. f. Davalı tarafından davacıya kesilen faturaların FORM BS (Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu) Beyanı ile ilgili vergi dairesine kanuni süre içinde beyan edildiği tespit edilmiştir. g. Tarafların Form Ba/Form Bs beyannamelerinin karşılaştırılması neticesinde; davacı tarafından davalıya kesilen faturaları her iki tarafında kanuni süresi içinde kayıt altına alarak beyan ettiği fakat davalı tarafından davacıya tanzim edilmiş faturaların davacı tarafça kayıtlara alınmadığı ve beyan edilmediği tespit edilmiştir. h. Tarafların yasal defter kayıtları örtüşmemektedir. Davacının yasal defter kayıtlarında davacı davalıdan takip tarihi itibariyle 107.582,42 TL alacaklı görünüyor iken davalının yasal defter kayıtlarında ise takip tarihi itibariyle davalının davacıdan 10.555,80 TL tutarında alacaklı bulunduğu görünmektedir. Tarafların yasal defterleri arasında (107.582,42 – (-10.555,80) =) 118.138,22 TL tutarında örtüşmeme farkı bulunmaktadır. i. Bu örtüşmeme farkının sebebi incelendiğinde; davalı tarafça davacıya fatura edilen komisyon ve gümrük masraf vb. faturaların davacı tarafça kayıt altına alınmamış olmasından kaynaklandığı tespit edilmiştir. Söz konusu faturalara ait döküm raporun ilgili kısımlarında belirtildiği şekildeki gibi olup dosya münderecatında bulunan mail yazışmalarının incelenmesi neticesinde işbu faturaların bir kısmının davacı tarafça kabul edilmesi gerektiği, davacının davalıya yapmış olduğu imalatlarla ilgili fatura kestiği, davalının yapılan satıştan %8 komisyon aldığı, komisyonunu fatura bedelinden %8 fatura keserek davacıya yansıttığı, nakliye bedeli, banka, gümrük ve beyanname masraflarının ve uçak nakliye bedelinin davacıya ait olduğu, davalının söz konusu masrafları fatura keserek davacıya yansıttığı, davacının sorumlu olduğu masraf ve komisyonlardan haberdar olduğu, yapılan incelemeler sonucunda davalının toplam 61.694,28 + 1.922,89 = 63.617,17 TL tutarındaki 11 adet fatura ve 5 adet dekont bedelini davacıdan talep edebileceği, toplam 54.613,00 TL tutarındaki 3 adet faturanın kesilmesinde davalının haklı olduğunu gösteren tarafsız herhangi bir delil sunulamadığı, 54.613,00 TL tutarındaki 3 adet faturanın haklı gerekçeyle kesildiği hususunun ispat yükünün davalı tarafta olduğu kanaatine varılmış olup Takdiri Sayın Mahkemenize aittir. j. Davacı alacağının kabulü halinde; davalının talep edebileceği toplam 63.617,17 TL tutarın davacı alacağından mahsubu sonrasında, takip tarihi (02.07.2019) itibariyle davacının davalıdan 107.582,42 – 63.617,17 = 43.965,25 TL alacaklı olabileceğine, k. Davacının üretimini yaptığı ürünler davalı firma tarafından satıldığı için bilirkişi incelemesine sunulamadığı, dolayısı ile incelenemediği, l. Bu ürünlerle ilgili dosyada ayıplı mal raporu-belgesi-ihbarı; sipariş tarihleri – teslimat tarihleri; sipariş adedi – teslim edilen mal adedi belgeleri olmadığından malların ayıplı ve geç/eksik teslim olduğu iddiası ispata muhtaç olduğu, m. Dosya içeriğinde taraflar arasında yazılı bir sözleşmeye rastlanılmamıştır, ancak sözlü olarak varılan bir anlaşmayla %8 lik bir komisyonla çalışılacağı; nakliye, banka ve bilumum ihracat prosedürü masraflarının davacı tarafa yansıtılacağı konusunda prensipte anlaşıldığına, " sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi .... ile Tekstil Mühendisi Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 04/07/2023 havale tarihli ek raporda; "Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler neticesinde, taraf vekili itirazları doğrultusunda, kök raporda değişikliği gerektirir herhangi bir eksiklik tespit edilmediğine, ancak davacı vekilin belirtmiş olduğu mail yazışmalarının süresi içinde dosyaya sunulup sunulmadığı ve delil olarak dayanılan email yazışmalarının özel mi yoksa şirket mail adresinden gönderilip gönderilmediğinin takdiri sayın mahkemenindir. Sayın mahkemece; Davacının sorumlu olduğu masraf ve komisyonlardan haberdar olduğu kabul edilmesi halinde davacının davalıdan 43.965,25 TL alacaklı olabileceğine, sorumlu olmadığının kabul edilmesi halinde 107.582,42 TL Davacı .... Davalı ... LTD. ŞTİ.’den alacaklı olabileceğine," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf beyanları, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu' nun 67. maddesine dayalı itirazın iptali isteminden ibarettir.
Dava konusu, taraflar arasındaki ticari ilişkiye dayalı olarak açık hesap - fatura ilişkisinden kaynaklı bakiye alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkâr tazminatının tahsili istemine ilişkin olduğu görülmüştür.
Dava konusu Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 107.582,42-TL alacağının yıllık % 19,50 ticari faiziyle tahsili talep edilmiştir. Davalıya ödeme emri tebliğ edilmiş, davalı borçlu vekili borca itiraz ettiğini belirtmiştir. İtiraz üzerine takibin durduğu ve süresinde iş bu davanın açıldığı görülmüştür.
Davalı; davacı tarafın müvekkili şirkete fason dikim işi yapmadığı gibi müvekkili şirketten hiçbir alacağı da bulunmadığını, davacı ile davalı arasında komisyonculuk ilişkisi bulunduğunu, davalının üretim yapmadığı gibi yalnızca davacının ihracatına aracılık ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Dava konusu miktar 107.582,42-TL 'dir.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Davacının ve davalının incelemeye konu ticari defterlerinin yasal şartları taşıdığı ve davacı - davalı lehine delil niteliğinin olduğu bilirkişi rapor içeriğinden anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı beyanlar, fatura, mail, debite note, ticari defter ve kayıtlar içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu kayıtlar kapsamında, taraflar arasında komisyonculuk sözleşmesinin olduğu görülmüştür. Davacının yurt dışına yapmış olduğu ihracatta davalının aracı olduğu, davacının davalıya yapmış olduğu imalatlarla ilgili fatura kestiği, davalının yapılan satıştan %8 komisyon aldığı, komisyon fatura bedelinden %8 fatura keserek davacıya yansıttığı; nakliye bedeli, banka, gümrük ve beyanname masraflarının ve uçak nakliye bedelinin davacıya ait olduğu, davalının söz konusu masrafları fatura keserek davacıya yansıttığı ve davacının sorumlu olduğu masraf ve komisyonlardan haberdar olduğu anlaşılmaktadır.
Davacının ve davalının ticari defter ve kayıtlarının ve bilirkişi raporlarının incelenmesinde;
- Davacı tarafından davalı tarafa takibe konu cari hesaba ait 12 adet ve toplam 437.119,95 TL tutarlı fatura düzenlendiği; iş bu faturaların davacı ve davalı tarafın ticari defterlerine işlendiği ve açıklama kısmında miktar, cins, birim fiyatlarının belirtildiği,
- Davacı tarafından davalı tarafa kesilen faturaların, davacı tarafından BS beyannamesi ile kanuni süresi içerisinde beyan edildiği,
- Davacı tarafından davalı tarafa kesilen faturaların, davalı tarafından BA beyannamesi ile kanuni süresi içerisinde beyan edildiği; faturalara itiraz edildiğine dair herhangi bir ihtarname, evrak vb. belgenin bulunmadığı,
- Davalı tarafından davacı tarafa kesilen faturaların, davalı tarafından BS beyannamesi ile kanuni süresi içerisinde beyan edildiği,
- Davalı tarafından davacı tarafa kesilen faturaların, davacı tarafından BA beyannamesinde bulunulmadığı ve davacının bu faturaları kayıt altına almadığı,
- Davacının yasal defter kayıtlarında davalıdan 11.06.2019 tarihinde ve takip tarihi itibariyle 107.582,42 TL alacaklı gözüktüğü; davalının yasal defter kayıtlarında ise 11.06.2019 tarihinde davacı taraftan 10.647,76 TL alacaklı olduğu, 31.12.2019 tarihinde kur değerlemesi açıklaması ile davacı tarafa 10.555,80 TL borçlu olduğu ve daha sonra "31/12-KAPANIŞ" açıklamalı 10.555,80 TL tutarlı işlemi ile bakiyenin sıfırlandığı,
- Tarafların yasal defterlerinin örtüşmediği ve 107.582,42 TL fark bulunduğu görülmüştür.
A) Davalı yönünden alacak değerlendirmesi:
Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
"Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK’nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili HMK‘nın 222. maddeye bakmak gerekir. Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir." (Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 09.04.2018 Tarih ve 2017/1445 Esas - 2018/1438 Karar sayılı ilamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 07.03.2024 Tarih ve 2020/2292 E. - 2024/307 K. sayılı ilamı. )
- Yukarıda belirtilen hususlar kapsamında değerlendirme yapıldığında; davalının kendi ticari defter ve belgelerine göre davacıdan herhangi bir alacağının bulunmadığı mahkememizce anlaşılmıştır.
B) Davacı yönünden alacak değerlendirmesi:
- Davacı kendi ticari defter ve kayıtlarına göre, davalıdan 11.06.2019 tarihi ve takip tarihi itibariyle 107.582,42 TL alacaklı gözükmektedir. Bu bakiye borca ilişkin, davacı tarafından davalı tarafa kesilen faturaların, davalı tarafından BA beyannamesi ile kanuni süresi içerisinde beyan edildiği; faturalara itiraz edildiğine dair herhangi bir ihtarname, evrak vb. belgenin bulunmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Yine, davalı tarafça bu faturaların ticari defter ve kayıtlarına kayıt edilmesi ve BA formu ile beyan edilmesi sebebiyle bakiye gözüken 107.582,42 TL' lik borç yönünden borçlu olmadığını, kesin - yazılı delil ile ispat etmesi gerekmektedir.
- Taraflar arasındaki fatura, mail, debite note, ödeme dekontu, ticari defter ve kayıtlar içeriğinden anlaşıldığı üzere; davacının yurt dışına yapmış olduğu ihracatta davalının aracı olduğu, davacının davalıya yapmış olduğu imalatlarla ilgili fatura kestiği, davalının yapılan satıştan %8 komisyon aldığı, komisyon fatura bedelinden %8 fatura keserek davacıya yansıttığı; nakliye, banka, gümrük, fiyat farkı ve debite note masrafları bedelinin davacıya ait olduğu, davalının söz konusu masrafları fatura keserek davacıya yansıttığı ve bu haliyle davacının masraf ve komisyonlardan sorumlu ve haberdar olduğu anlaşılmaktadır.
- Bu kapsamda hukuka uygun bilirkişi raporları içeriğinden anlaşıldığı üzere; davalının bu ticari ilişki kapsamında 11 adet fatura ve 5 adet dekont bedeli olan toplam 63.617,17 TL alacağı davacıdan talep edebileceğinin anlaşıldığı; 54.613,00 TL toplam tutarlı 3 adet fatura yönünden ise herhangi bir haklı gerekçe ileri süremediği anlaşılmıştır.
- Bu haliyle davacının alacağının 107.582,42 - 63.617,17= 43.965,25 TL olduğu anlaşılmıştır. Bu sebeple açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
İcra takibinin kötüniyetli başlatıldığına dair dosya kapsamında herhangi bir delil bulunmadığından ve davanın kısmen kabulüne de karar verildiğinden, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Yaptırılan bilirkişi incelemesine göre alacağın belirli - likit olmadığı, yargılamayı gerektirdiği anlaşıldığından, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
-Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 43.965,25-TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden aynen DEVAMINA,
-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
-Kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
Takipteki asıl alacağa takip tarihinden itibaren işlemek üzere ve davacının talebini aşmamak kaydıyla 3095 Sayılı Kanunun 2/2 Md. uyarınca değişen oranlarda avans faizi UYGULANMASINA,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 3.003,26-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 1.837,24-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.166,02-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında % 40,87'si olan 539,48-TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bakiye 780,52-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
-Davacı tarafça sarf edilen toplam 1.888,04-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan (Bilirkişi ücreti ve posta masrafları) olmak üzere toplam 7.050,00-TL'nin kısmen kabul - red oranları ve takdiren % 40,87'si olan 2.881,34-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, Bakiye masrafların davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
4-Davalı tarafından yapılan (tebligat ve posta masrafları) olmak üzere toplam 1.025,00-TL'nin kısmen kabul - red oranları ve takdiren % 59,13'ü olan 606,08-TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, Bakiye masrafların davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
-Davalı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın davalı tarafa İADESİNE,
5-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır