T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/122 Esas
KARAR NO: 2020/832
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/10/2012
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 4.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2014/501 ESAS
VE 2014/360 KARAR SAYILI DOSYASI
BİRLEŞEN DAVA : ALACAK (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 31/12/2013
KARAR TARİHİ: 28/10/2020
KARAR YAZIM TARİHİ: 04/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:
Davacı vekili Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine sunmuş olduğu 02/10/2012 tarihli dava dilekçesi ile müvekkili şirketin Çin Halk CumhuriyetiŞ'nin .... şehrinde kurulmuş , Çin'in taşımacılık sektöründe tanınmış ve itibarlı bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin dünyanın dört bir yanına ve Türkiye dahil bir çok ülkeye yük ve eşya taşımacığılı konusunda hizmet verdiğini, özellikle hava taşımacılığı konusunda uzman olan müvekkili şirketin aynı zamanda bir çok taşıma komisyoncusuyla da çalıştığını , davalı şirketin oe müvekkili şirketin çalıştığı taşıma komisyoncularından biri olduğunu,müvekkili şirket iye davalı şirket arasındaki ticari ilişki neticesinde verilen taşıma hizmetlerine karşılık müvekkili şirket tarafından tanzim edilen .... numaralı 2.586,27 USD bedelli, ... numaralı 3.886,19 USD bedelli ,... numaralı 2,702,30 USD bedelli ,... numaralı 4.160,00 USD bedelli , .... numaralı 1.886,00 USD bedelli, ... numaralı ,1.478,80 USD bedelli ,... numaralı 659,00 USD bedelli , ... numaralı 800,40 USD bedelli, ... numaralı ,595,28USD bedelli, ... numaralı 1.677,75 USD bedelli, .. numaralı 1.841,16 USD bedelli, .... numaralı 857,60 USD bedelli faturaların davalı borçluya gönderildiğini, davalı borçlunun faturalara yazılı veya sözlü herhangi bir itirazının olmadığını, ancak yapılan tüm görüşmelere rağmen davalı tarafından bir ödeme yapılmaması üzerine 23.130,75 USD asıl alacağa istinaden davalı şirket hakkında Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının borca ve ferilerine itirazı üzerinde takibin durduğunu, davalının icra dairesine sunmuşolduğu itiraz dilekçesinde müvekkili şirket ile aralarındaki iş ilişkisini kabul ederek , taraflar arasında faturaya dayalı bir car i hesap ilişkisinin olduğunu, bakiye bir borcun bulunduğunu ancak bu borcun da ödenerek kapatıldığının belirtildiğini ve takibin itiraz sonucu durdurulmasından sonra 13/08/2012 tarihinde davalı şirketin müvekkili şirketin banka hesabına 2.005,00 USD havale gönderdiğini, bu durumun da davalının icra dosyasına yaptığı itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu gösterdiğini, beyanla itirazın iptaline , takibin harca esas değer üzerinden devamına , davalının asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tamzinatına mahkum edilmesine , yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu 05/02/2013 tarihli cevap dilekçesi ile; Çin menşeli firmalarla ilgili yaşanan sıkıntıda mahkeme kararlarının infazı veyae ticari uyuşmazlıklarda muhattap bulunamadığını, hatta Çin Halk Cumhuriyeti Konsolosluğuna yapılan müracaatlarda posta gönderisinin dahi kabul edilmediğini, davacının Çin uyruklu tüzel kişi olup, iş bu davanın devamı için davacı tarafın öncelikle davanın reddi halinde ödemek zorunda kalacağı tazminat , masraf ücret vs temin etmesi için mahkemece tespit edilecek teminatı yatırması gerektiğini, sonrasında yargılamaya devam edilmesini talep ettiği, davacı ile müvekkili şirket arasındaki ticari ilişkinin cari hesap ilişksi şeklinde takip edlerek aylık bazda ödemeler gereği yapılan işlerde birer birer fatura takibi değil karşılıklı borç ve alacakların işlendiği cari hesap ilişkisi şeklinde takip edilerek aylık bazda ödemeler yapıldığını,müvekkili firma tarafından Çin'deki alıcıya teslim edilmek üzere Türkiye'deki müşterilerinden kendisine taşıyıcı sıfatı ile teslim edilen emtiaların gönderildiği ancak davacı tarafından bu mallara el konularak teslimatın yapılmadığını, davacının bu malların teslim edilmesi için sözleşmeye aykırı olarak bütün cari hesap borcunun kapatılmasını istediğini ve davacının bu şekilde sözleşme hükmünü ihlal ederek üçüncü kişi müşterilere ait malları teslim etmediğini ve bu malların halen gönderilen yerlere de ulaşmadan kaybolduğunu ve akıbetlerinin bilinmediğini,davacının el koyduğu malları gönderen firmalar tarafından taşıyıcı sıfatı ile müvekkiline rücu edilerek malların bedellerinin tanzim edildiğini ve müvekkili tarafından da bu zararların sözleşmenin 2.7 maddesi uyarınca 20/04/2012 gün .... sayılı 5.150,00 USD bedelli , 20/04/2012 gün ... sayılı 2.800,00 USD bedelli 24/04/2012 gün ... sayılı 13.175,75 USD bedelli faturaların davacı adına keşide edilerek gönderildiğini ve davacı hesabına işlendiğini, bu nedenle takibe itiraz ettiklerini,yapılan ödemenin davacının verdiği zararın mahsubundan sonra kalan kısmın ödemesi olduğunu,kabul edilen borcun ödenmesinin kötü niyet olarak gösterilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin anılan meblağ için itirazdan feragat ettiğini ve ödemesini yaptığını ve dava tarihinden önce ödeme yapıldığını bu nedenle iş bu itirazın iptali davasının da konusunu oluşturmadığını beyanla;davacı tarafın teminat gösterene kadar yargılamanın durdurulmasına,davanın reddi ile davacının %40'tan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; haksız ve mesnetsiz olarak kendisine alt taşıyıcı olarak tevdi edilen emtialara el koyarak alıcılarına teslim etmeyen ve bu şeklide müvekkilini zarar uğratan davalıya müvekkilinin Borçlar Yasası 139 ncu maddesine göre takas mahsup hakkı sebebiyle borçlu bulunmadığının tespiti, davalının alacağına takas mahsup talebi kabul edilmez ise, davalının sözleşmeye aykırı davranışı sebebiyle verdiği zarar bedeli olan 21.125,75 Amerikan Doları' nın, takas hakkının kullanıldığı 09/08/2012 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek döviz mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, dosyanın Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası ile birleştirilme kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından dava konusu ve iddia edilen zarara konu taşımaların 2012 tarihinde yapıldığını, taraflar arasındaki taşımaların gerçekleştiği tarihin 2012 yılının mart ayına ait olduğunu, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tüm alacaklarının 1 yılda zamanaşımına uğradığını belirterek davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddine, bu talepleri kabul görmez ise haksız olduğunu iddia ettiği davanın esastan reddine, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE:
Dava,davacının,faturaya dayalı bakiye cari hesap alacağının tahsili için davalı aleyhine giriştiği icra takibine vâki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkindir.
Bakırköy ....'ncu İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhine 23.130,75 USD asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili için faturaya dayalı olarak ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlu vekilinin süresinde, borca itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği,İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği,bu kararın alacaklıya tebliğ edilmediği,davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas .... sayılı karar ilamı ile, Çin'den Türkiye'ye taşımalarda davalının alt komisyoncu; Türkiye'den Çin'e yapılan taşımalarda ise davacının alt komisyonculuk faaliyeti içinde oldukları, davacı ve davalı arasında cari hesap sözleşmesi bulunmamakla birlikte, ödeme ve fatura hesaplarının cari hesap şeklinde işlendiği, davacının dava konusu alacağını teşkil eden davalı yana tanzim etmiş olduğu faturaların davalının 2012 yılı ticari defterlerine usulüne uygun olarak kaydedildiği ve hizmetin verildiği olgusunun ihtilafsız olduğu, uyuşmazlığın davalı tarafından davacı adına tanzim edilen faturaların davacı tarafından kabul edilmemesi nedeniyle ortaya çıktığı, davalının bu faturaları davacıya tebliğ ettiğini kanıtlayamadığı, davalının bir takım müşterisine yaptığı faaliyetler nedeniyle bedeller ödemek durumunda kaldığı, bu ödemelerin davacı yanın yaptığı ve zarar verdiği taşımalar nedeniyle yapıldığı davalı yanca ispat edilemediği, gerekçesi ile davanın kabulüne, itirazın 21.125,75 USD asıl alacak yönünden iptaline, takibin devamına, asıl alacağın % 20'si üzerinden hesap edilen 7.576,96 icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilerek Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... esas, ... sayılı ilamı ile, davalının savunması çerçevesinde davacının alacağından davalının bu ilişki çerçevesinde 3. kişilere yaptığı ödemelerden ötürü takas-mahsup talebinde bulunabileceği kural olarak kabul edilmelidir. Bu itibarla, mahkemenin davalının mahsup savunmasının sadece davacının takibe ve davaya konu ettiği 12 adet taşıma ile ilgili olması gerektiği ve bu hususun ispatlanamadığı yolundaki gerekçesi yerinde değildir. Hal böyle olmakla, mahkemece yeniden teşekkül ettirilecek uzman bilirkişilerden davalı tarafından dosyaya sunulan iade faturaları ve bu faturalara mesnet taşıma belgelerinin tümü üzerinde inceleme yaptırılarak davalının gerçekten de davacı ile olan sözleşme ilişkisi çerçevesinde davacıya (Çin'e) yaptığı taşımalar sırasında davacının kendisine alıcı sıfatı ile gönderilen mallar üzerinde hapis hakkını kullanmasının haklı nedenlere dayanıp dayanmadığı, davalının sunmuş olduğu iade faturalarının bu taşımalara ilişkin olup olmadığı hususları araştırılması denilerek dosya bozulmuş, mahkememizde .... esas numarasını almış bu esas dosya da Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası dosyamızda birleştirilmiştir.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile, uyulan bozma ilamı, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, asıl davada davacının hapis hakkını kullanabileceği mauccel alacağı bulunmadığı, davalının ise hapis hakkının kullanımı nedeniyle zarara uğradığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile itirazın iptaline, takip bedelinin %20’si oranında icra inkar tazminatına, birleşen davada ise asıl dava davalısının asıl davada takas talebinde bulunduğu, ayrıca dava açmasında hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, asıl davada davalı birleşen davada davacı vekili temyiz etmiş, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin .... esas, .... sayılı ilamı ile dosya, " navlun alacaklısı taşıyıcının, navlun sözleşmesinden doğan bütün alacakları için Türk Medenî Kanunu'nun 950 ilâ 953'üncü maddeleri uyarınca eşya üzerinde hapis hakkına sahip olduğu düzenlenmiştir. Gönderme yapılan 4721 sayılı TMK 950. madde hükmüne göre de, hapis hakkının kullanımı için öncelikle alacağın muacceliyeti ile hapis hakkı kullanılan eşya ile muaccel alacak arasına bağlantı bulunması gerekir. Ancak eşya üzerindeki zilyetlik ve zilyedin alacağı ticari ilişkiden doğmuş ise hapis hakkı kullanılacak eşya ile alacak arasında bu bağlantı var sayılır.
Somut olaya gelindiğinde, asıl davada; davacı taşıyıcının alacak talebine karşılık, davalı taşıtan, taşıma işine konu bir kısım malları davacı taşıyan tarafından alıcılara teslim edilmeyerek, alacak ile aynı miktar zarara yol açtığı gerekçesiyle takas def'inde bulunmuştur. Davacı taraf ise hapis hakkına haiz olduğunu ileri sürerek, taşıma konusu bir kısım malların alıcılarına teslim edilmediğine ilişkin davalı savunmasını kabul etmiştir. Mahkemece, asıl davada davacının hapis hakkı bulunmadığı kabul edilmiş, ancak buna ilişkin kısım yönünden gerekçeli karar davacı tarafça temyiz edilmemiştir. Bu durumda, davalı taraf lehine oluşan usulü müktesep hak karşısında asıl davada davalının takas talebi dikkate alınarak, nitelikteki, davacı tarafça alıcılarına teslim edilmeyen mal bedellerinin, davacı alacağından mahsubu ile sonuca ulaşılması gerekirken hatalı değerlendirme ile asıl davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış " denilerek bozulmuş, mahkememizde ... esas numarasını alan eldeki davada bozma ilamına uyulmuş, taraf beyanları alınmıştır.
Toplanan tüm deliller ve yukarıda yer verilen tespit ve açıklamalar doğrultusunda asıl davada davacı 21.125,75 USD ve birleşen davalarda ve asıl dosyada davalı savunmasında davalı ise zarar miktarı yönünden toplam 13.175,75 USD alacaklı bulunmaktadır. Yine yukarıda değinilen Yargıtay bozma ilamında takas beyanı yönünden yer verilen değerlendirme karşısında, asıl davada davalının takas beyanının dikkate alınması gerekmektedir. Buna göre icra takibindeki alacak miktarı 21.125,75 USD olmakla, asıl davada davalının hapis hakkından kaynaklı zararının 13.175,75 USD olduğu, davalı alıcılarına bir kısım malların teslim olmadığının davacının kabulünde olduğu, alıcılara teslim edilmeyen mallara ilişkin davalının 20/04/2012 tarih .... ve .... numaralı faturalar kesildiği, bu faturaların mahsubu gerektiği anlaşılmakla açıklanan tüm bu sebeplerle asıl davada; takas nedeniyle KISMEN KABULÜNE, birleşen davanın da hukuki yarar yokluğu nedeniyle REDDİNE karar verilerek yargılamaya son verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
a)Eldeki dava dosyası olan ... esas sayılı dosyası açısından;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının takas definin kabulü ile bunun sonucunda Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın 7.950,00 USD asıl alacak yönünden iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca kamu bankalarının aynı yabancı para türünden 1 yıl süreli mevduata uyguladıkları en yüksek faizin uygulanması suretiyle takibin DEVAMINA,
2-Tarafların koşulları oluşmayan tazminat talebinin REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 973,87 TL karar ve ilam harcının bozmadan önceki kararda harç tahsili yazılan 2.216,10 TL'den mahsubuna kalan 1.242,23 TL'nin talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından peşin yatırılan 21,15 TL başvurma harcı ile 355,50 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davanın karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince tayin ve takdir olunan 3.400 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Davanın karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince tayin ve takdir olunan 3.544,21 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafından yapılan 1.452.00 TL bilirkişi ücreti, 168,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.620.50 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanıp takdir olunan 609,82 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan 6.279.00 TL bilirkişi ücreti, 356,60 TL posta gideri olmak üzere 6.635.60 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanıp takdir olunan 4.180.42 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
b)Eldeki dava dosyası ile birleşen Bakırköy ... ATM'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası açısından;
1-Davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığından açılan davanın REDDİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 54,40-TL ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 770,05-TL harçtan mahsubuna, artan bakiye 715,65 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 6.661,57-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Davalı tarafından yapılan 315,50-TL tebligat, 17,00-TL müzekkere, 1.183,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.515,50-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/10/2020
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza