T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/148 Esas
KARAR NO : 2025/661
DAVA : İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))
DAVA TARİHİ : 17/02/2020
KARAR TARİHİ : 16/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 31/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Kooperatifi Genel Kurulu, 19.08.1988 tarihli olağan toplantısında, üst kuruluşlara üye olunmasına, kat irtifaklı veya irtifaksız olarak arsaların dağıtımında, kooperatif üyelerinin, kooperatife kayıt sırasında yapacakları tercihe göre tahsis yapılmasına karar verdiği, 26.08.1990 tarihli genel kurulda ise, alınacak arsaların, ortaklara, ikişer ve üçer kişilik gruplar halinde verilmesine karar verildiğini, davalı kooperatif, 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında, ... Belediye Başkanlığı’ndan arsa talebinde bulunmuş olduğunu, ... Belediye Meclisi’nin verdiği yetkiye dayanarak, kooperatif yetkilileri ile Belediye Başkanı arasında, noter onaylı olarak, 03.09.1990 tarihinde, Tahsis Protokolü düzenlenmiş, bu protokol ekinde, liste halinde gösterilen arsaların, 775 sayılı kanun kapsamında, kooperatife devri konusunda anlaşmaya varılmış olduğunu ve Belediye Başkanlığı tarafından, Kooperatife yazılan, 03.09.1990 Tarih, ... sayılı yazı ile, protokol ekinde yer alan (toplam brüt 1.025.540 m2) arsaların, kooperatife tahsis edildiği, buna göre gereğinin yapılması hakkında bilgi verildiğini, üst yazı, protokol ve tahsis edilen arsa listesi örneği ekli olduğunu, Belediye ile Kooperatif arasında düzenlenen bu protokol kapsamında, ..., 5 Pafta 13 Ada 6 Parsel, 5 Pafta 5 Ada 1 Parsel, 5 Pafta 13 Ada 8 Parsel, 5 Pafta 5 Ada 6 Parsel, 5 Pafta 5 Ada 5 Parsel sayılı taşınmazlar, ... Belediye Başkanlığı tarafından, tahsis suretiyle, 1 Mart 1992 tarihinde, ... Kooperatifi’ne devredildiğini, buna dair, tapu senedi fotokopileri ekli olduğunu, 30.04.1995 tarihli Genel Kurul toplantısında, tahsisen alınan arsaların, alan büyüklüğü ve üye sayısı dikkate alınarak, ... Kooperatifi üyelerinden bir kısmının, kendilerine tahsis edilen arsaların bulunduğu yere göre, kooperatiflere bölünmesine karar verildiğini, .... Belediye Başkanlığı ile yapılan protokol hükümleri doğrultusunda, kooperatife tahsis edilen arsalardan diğer bir kısmının tapu devir işlemi yapılmadığından, ... Kooperatifi tarafından, ... Belediye Başkanlığı ve Maliye Hazinesi aleyhine, tapu iptali ve tescil davaları açılmış, bu şekilde, tahsis konusu bir kısım taşınmazların kooperatif adına hükmen tescili sağlandığını, tahsise konu taşınmazlardan bir kısmının ise, imara kapalı olması nedeniyle, bu parseller hakkında açılan tapu iptali ve tescil davasnın bedele dönüştüğünü, buna dair; ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin, 22/10/1998 tarih, ... E. ... K. sayılı karar örneği, ... ...Asliye Hukuk Mahkemesi’nin, 04/11/2014 tarih, ... Es. ... K. sayılı karar örneği, ... ....Asliye Hukuk Mahkemesi’nin, 08/12/2014 tarih, .. Es. ... K. sayılı karar örneği, ... Kooperatifinin, 20.02.2000 Tarihli, Olağan Genel Kurul toplantısında, kooperatif adına kayıtlı arsaların, ortaklar adına tahsisen tesciline, ... Kooperatifi’nin, 30.06.2001 tarihli olağan Genel Kurul Toplantısında, isteyen üyeye arsa tapusu, isteyen üyeye ise, kat irtifaklı tapu verilmesine, ... Kooperatifi ortaklarına, arsa veya kat irtifaklı tapu verilmek üzere, üst birliğe veya üye kooperatiflere, tapu devri yapılmasına, bu konuda yönetim kuruluna yetki verilmesine karar verildiğini, davalı ... Yapı Kooperatifi’nin (kısaca .... Kooperatifi) Ana Sözleşmesi, İstanbul Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü’nün, 09/01/1990 tarih, .... sayılı oluru ile onaylanarak, ana sözleşme, Noterlikçe tasdik edilmiş ve İstanbul (...) Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün, 77/4 sicil numarasına tescil ve ilanı yapılarak, tüzel kişilik kazandığını, ... Kooperatifi tarafından, ..., 14 Ada, 1 Parsel (147 İmar Adası, 33 İmar Parseli) sayılı yerin, 18.05.1992 tarih, 27 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ile, başlangıçta 1/2'şer oranında, kooperatif üyeleri ... ve ... adına tahsis edilmiş olduğunu ve kendilerine, tahsis belgeleri verildiğini, tahsis hakkı sahibi ... vefat ettiğinden, mirasçıların kabulü doğrultusunda, ..'ın hissesi, oğlu diğer davacı ...'a geçmiş ve ..., kooperatif üyeliğine kabul edildiğini, bu işlemin yapıldığı sırada, İmar Adası 609, İmar Parsel numarası ise, 83 olduğunu, ancak, tarafımıza tahsis edilen taşınmazın bulunduğu bölgede, değişik tarihlerde imar uygulamaları yapılmış bulunduğundan, tahsise konu taşınmazın yeri sabit kalmak kaydıyla, tapu kayıtlarında değişiklikler olduğunu, son imar uygulaması ile, tarafımıza tahsisli taşınmazın, Ada 609, Parsel 116 numarayı aldığı görüldüğünü, dava konusu taşınmaz ve diğer bir kısım taşınmazların 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında, ... Belediye Başkanlığı tarafından, ilk olarak, 03.09.1990 tarihinde, davalılardan ... Kooperatifi'ne tahsis edildiğini, dava konusu taşınmazın içinde yer aldığı, ... Köyü, 14 Ada, 1 Parsel ve 15 Ada, 1 Parsel sayılı, toplam 69.800 metrekare mesahalı yerin tamamı, ... Belediye Başkanlığı ile, ... Kooperatifi arasında düzenlenen, 18.03.1992 tarihli ''Tahsis Protokolü'' başlıklı yeni bir protokol kapsamında, 389.204.800,00 TL bedel ile, adı geçen kooperatife tahsis edilmiş olduğunu, bu husus, kooperatif genel kurulunun aldığı, 27.06.1992 tarihli karar ile onaylanmış ve tahsis bedeli karşılığı olan 389.204.800,00 TL'nin tamamı, tahsisi yapan ... Belediyesi'nin yönlendirmesi ile, diğer davalı ... Kooperatifi'nin, ... Bankası ... Şubesi nezdindeki hesabına yatırıldığını, ... Belediye Başkanlığı encümenince alınan karardan anlaşıldığı üzere, dava konusu taşınmaz üzerine konulan ipoteğin dayanağını, imar uygulaması oluşturmakta olduğunu, belediyece yapılan işlem sırasında, tapu maliki ... Kooperatifi olarak görülüyor olmakla birlikte, arsa üzerinde, ... Kooperatifi üyesi davacılara ait bina mevcut olduğundan ve 20-25 yıldır, bu binayı, davacıların kullanmakta olduğu tespit edildiğinden, şeklen malik görülen ... Kooperatifi'nin hakları (var ise düşüncesi ile olsa gerektir), bedele dönüştürülmüş ve karşılığında, ipotek tesisi yoluna gidilmiş, tapular ise, diğer davalı ... Kooperatifi adına tescil edildiğini, bu şekilde, ipotek karşılığı varsayılan borcun tamamının, arsa bedelinden kaynaklandığı anlaşıldığını, ... Kooperatifi'nin, Büyüçekmece Kooperatifi'ne arsa tahsisi işleminden dolayı, hiçbir borcu kalmadığını, ... Kooperatifi, Belediye Başkanlığı ile yapılan protokolde yazılı tahsis bedelini kendi genel kurulundan geçirerek, üyelerinden tahsil ettiği katılım paylarını, ... Kooperatifi'nin banka hesabına yatırmak suretiyle, arsa bedelinin tamamını ödemiş bulunduğunu, esasen, tahsis işleminin yapıldığı tarihten bu yana geçen 27 yıllık süre içinde, bu konuda, .... Kooperatifi'nin, hiçbir ihtarı ve talebi de olmadığını, .... Kooperatifinin de, ... Kooperatifi'nden bedelini ödeyip, fiilen teslim aldığı arsaları, her bir üyesine, teslim ederek, herkesin, kendi binasını, ruhsata bağlı olarak yapma imkanını sağladığını, dava konusu taşınmaz ve benzeri diğer taşınmazlardan dolayı, ... Kooperatifi'nin, ... Kooperatifi'nden ve ... Kooperatifi'nin de, kendi üyelerinden alacağının bulunmadığı, genel kurul kararları ile de sabit olduğunu, her iki davalı kooperatife ait genel kurul tutanaklarında, hiçbir şekilde, tahsis konusu arsalar nedeniyle, alacaklılık - borçluluk durumundan söz edilmediğini, ... Kooperatifi'nin, 06.02.2011 tarihli genel kurul toplantısında tapu alımı için, metrekare başına 10,00 TL harç alınmak suretiyle, tapuların, üyelere dağıtılmasına karar verildiğini, bu durumun dahi, ... Kooperatifi üyelerinin, tapu harç bedeli dışında, hiçbir borcunun bulunmadığının izahı bakımından, önem arz ettiğini, .... Belediyesinin ise, genellikle imar uygulamaları sırasında sıkça rastlanan, ''bedele dönüştürme'' işleminde, ... Kooperatifi'nin veya üyelerinin, tapu kaydına göre hak sahibi görünen ... Kooperatifi'ne borçlu olup olmadığı hususunu yeterince araştırmadan, sıradan ve alışılmış bir uygulama ile, bedele dönüştürme işlemi yaparak, sırf yasal prosedürü yerine getirmek suretiyle, taşınmaz üzerine ipotek tesisi yoluna gittiğini, konulan bu ipoteğin, hiçbir yasal dayanağı ve gerekçesi mevcut olmadığını, bu ipoteğin, tamamıyla karşılıksız olarak tesis edildiğini, bu nedenle, hiçbir borca dayalı olmayan, yasal dayanaktan yoksun ipoteğin, şartsız olarak kaldırılması gerektiğini, davanın kabulü ile Kooperatif üyesi sıfatı ile, davacılar adına tescil edilen, ..., ... Mahallesi, ... ada, 116 parsel nolu taşınmaz üzerine, İmar Uygulaması İşlemi ile konulan ipoteğin karşılıksız olduğunun tespiti ile, ipoteğin kaldırılması karşılığı, davalı belediyeye ödediğimiz 159.099,60 TL'nin, ödeme tarihi olan 01.10.2018 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte, her 3 davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, .... Kooperatifi'ne, 03.10.2018 tarihinde arsa bedeli olarak ödenen 3.120,00 TL'nin ve 26.12.2018 tarihinde düzenlenen senet alındı belgesine göre, yine, arsa bedeli olarak ödendiği açıklanan 15.000,00 TL'den; 5.000,00 TL'si için, vade tarihi olan 15.11.2018 tarihinden, 5.000,00 TL için, 15.12.2018 tarihinden ve 5.000,00 TL için, 15.01.2019 tarihinden, 27.11.2018 tarihinde harç parası olarak ödendiği açıklanan paradan, 2.000,00 TL'sinin (toplam 20.120,00 TL'nin), ödeme tarihlerinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte, davalı ... Yapı Kooperatifi'nden tahsili ile davacılara ödenmesine, yargılama giderlerinin, davalılardan, müştereken ve müteselsilen tahsiline talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Yapı Kooperatifivekili cevap dilekçesinde özetle; Davacılar müvekkil kooperatifin üyesi olmadıkları gibi, müvekkili kooperatif tarafından kendilerine yer tahsisi de yapılmış olmadığını, bu sebeple, davacıların müvekkili kooperatife karşı dava açma sıfatının olmaması sebebiyle müvekkili kooperatife karşı açılmış olan davanın usulden reddine karar verilmelidir.Davacılar diğer davalı ... Kooperatifi tarafından murisleri ...'a arsa tahsisi yapıldığını ileri sürdüğünü, davacıların sözünü ettikleri tahsisten dolayı bir hak ve alacakları varsa bunu üyesi olduklarını iddia ettikleri ... Kooperatifinden talep etmeleri gerektiğini, davacıların dava konusu yapıp kaldırılmasını talep ettiği ipotekte müvekkili kooperatifin ne alacaklı ne de borçlu olduğunu, müvekkili kooperatifin sözü edilen ipoteğin tarafı olmadığını, çünkü, İpoteğin alacaklısının .... belediyesi olduğunu, bu sebeple davacıların müvekkili kooperatife karşı açtığı davanın husumetten reddine karar verilmesini talep ettiklerini, 1163 sayılı Kooperatifler Yasası'nın 21.04.2004 tarih ve 5146/2 maddesiyle degisik 9 ncu maddesi öncesinde özel hukuk tüzel kisilerinin ( Özel hukuk tüzel kişilikleri yedi çeşittir. 1- Anonim Şirket, 2- Limited Şirket, 3- Kollektif Şirket, 4- Komandit Şirket, 5- Dernekler, 6- Vakıflar, 7- Kooperatifler) kooperatiflere ortak olabilmeleri yasal olarak mümkün bulunmadığını, 21.4.2004 değişikliğinden sonra özel hukuk tüzel kisilerin amaçları bakımından ilgilendikleri kooperatiflere ortak olabileceklerini düzenlediğini, davanın öncelikle usulden ve husumetten, bu talebin kabul edilmeyecek olması durumunda esastan reddine, yargılama masrafları ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu parselleri kapsayan alanda ... Belediye Encümeninin 28.06.2018 tarih ve 449 sayılı Encümen Kararı ile imar uygulaması yapıldığını, ancak bu imar uygulamasının, İstanbul ... İdare Mahkemesinin 15.11.2019 tarih ve E:..., K.... sayılı iptal kararı ve İstanbul ... İdare Mahkemesinin 24.10.2019 tarih ve E...,K... sayılı kararı ile iptal edildiğini, idare mahkemeleri, davacının parselleri yönünden bir iptal kararı değil bütüncül olarak iptal kararları verdiğini, mahkeme kararları doğrultusunda, .... Belediye Encümeni'nin 27.08.2019 tarih ve 267 sayılı kararı ile sınır kararı alınmış olduğunu ve söz konusu bölge hakkında imar düzenleme çalışmaları başlatıldığını, İdare mahkemelerinin, davacının parselleri yönünden bir iptal kararı değil bütüncül olarak iptal kararları verdiğini, mahkeme kararları doğrultusunda, ... Belediye Encümeni'nin 27.08.2019 tarih ve 267 sayılı kararı ile sınır kararı alınmış olduğunu ve söz konusu bölge hakkında imar düzenleme çalışmaları başlatıldığını, idare mahkemesi iptal kararları ile konusu başından beri bulunmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, müvekkili Belediyenin dava açılmasına sebebiyet veren taraf olmadığı için avukatlık ücreti ve masrafların Davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ipoteğin kaldırılması (fekki) ve ipoteğin kaldırılması karşılığı ödenen bedellerin tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Uyuşmazlığın; davalı ... Köyü Kooperatifine karşı davacının bütün edimlerini yerine getirip getirmediği, arsa bedelinin ödenip ödenmediği, söz konusu uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin bedelinin karşılıksız kalıp kalmadığı, davalıların tümünün davacıya karşı sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, ayrıca ipoteğin kaldırılması karşılığı ödenen bedellerin tüm davalılardan tahsili şartlarının oluşup oluşmadığı ile harç parası olarak ödenen bedellerinde davalı .... köyü kooperatifinden tahsili şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı görüldü.
... Belediye Başkanlığına müzekkere yazılarak; .... ilçesi, ... mah. ... ada, 116 parsel sayılı taşınmazın imar çalışmasına ilişkin bilgi ve belgelerin dosyamız arasına celp edildiği anlaşılmıştır.
İstanbul ... İdare Mahkemesine müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dosyasının uyap sisteminden dosyamız arasına celp edildiği anlaşılmıştır.
... Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; ... ilçesi, ... mah. ... ada, 116 parsel sayılı taşınmazın aktif pasif tapu kayıtlarının dosyamız arasına celp edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememiz duruşma ara kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile davacıların davalı Kooperatife karşı yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri, ipotek bedelinin daha evvel ödenip ödenmediği, ödendi ise ne zaman kim tarafından ne kadar ödendiği, davacıların ipotek bedelinden kaynaklı herhangi bir sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, var ise kime karşı ne kadar sorumlu oldukları, taşınmazın ipoteğe konu olup olmadığı, davacıların ayrıca ipotek bedeli haricinde fazladan başkaca bedel ödeyip ödemedikleri, yine bu konuda herhangi bir sorumluluklarının bulunup bulunmadığı noktasında bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyetinin 24/01/2024 tarihli raporunda özetle; Dosyaya ibraz edilen ticari defter,
belgeler ve dosya münderecatı incelenmiĢ ancak Davalı ....
Yapı Kooperatifinin ticari defterleri, Davalı ġirket avukatı ile iletiĢime geçilmesine rağmen
tarafımıza ibraz edilmediği için mali inceleme ve tespitler yapılamadığı, diğer taraftan Davalı Kooperatife ve yetkililerine de ulaşılamadığını, ...
Yapı Kooperatifi Kayıtlarında ise Davacılara ilişkin kayda rastlanmadığını, ticari defter ve kayıtlar incelenemediğinden davacıların davalı Kooperatife karşı yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri, ipotek bedelinin daha evvel ödeyip
ödemedikleri hususlarında inceleme ve değerlendirme yapılamadığını, incelemenin tamamlanabilmesi için Davalı .... Yapı
Kooperatifinin ticari defterlerinin mahkemenin belirleyeceği bir günde incelenmesi
hususunda muhtıra edilmesi mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz duruşma ara kararı ile Tarafların ön rapora karşı beyan ve itirazları ile dosya kapsamındaki tüm iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve davalı KOOPERATİFLERİN HER BİRİNE ait 1992 yılından itibaren 2018 yılına kadar ( bu yıllar da dahil olmak üzere) defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile davacıların davalı Kooperatife karşı yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri, ipotek bedelinin daha evvel ödenip ödenmediği, ödendi ise ne zaman kim tarafından ne kadar ödendiği, davacıların ipotek bedelinden kaynaklı herhangi bir sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, var ise kime karşı ne kadar sorumlu oldukları, taşınmazın ipoteğe konu olup olmadığı, davacıların ayrıca ipotek bedeli haricinde fazladan başkaca bedel ödeyip ödemedikleri, yine bu konuda herhangi bir sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, tahsis bedelinin ödenip ödenmediği, ödemelerin kime yapıldığı, davalı Belediyeye ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise kim tarafından, ne zaman, ne kadar ve hangi gerekçe ile yapıldığı noktasında dosyamıza ön raporunu sunan bilirkişi heyetinden rapor sunulmasının istenilmesine karar verilmiş olmakla, bilirkişi heyetinin 19/03/2025 tarihli raporunda özetle; Davalı .... Yapı Kooperatifi ile dava dıĢı ...
Belediyesi arasında 18.03.1992 tarihinde yapılan arsa tahsis protokolü ile
... Belediyesi .... köyü Gecekondu önleme bölgesindeki 15 ada 1
parsel üzerindeki 134-135-136-137-138 ve 14 ada 1 parseldeki 147-148-149 nolu
imar adalarının toplam alanının 69.800 m2 olduğu 775 sayılı kanunun uygulama
yönetmeliğinin 13. Mad si gereğince ... Köyü Arsa Konut Yapı Kooperatifine
tahsis edileceği, arsa tahsis bedeli tutarı olan 389.204.800.TL nin davalı ....
Köyü Arsa Konut Yapı Kooperatifi tarafından ... Belediyesi hesabına
ödeneceğinin kararlaştırıldığı,
Davalı ... Yapı Kooperatifi, T.C. ...
Noterliği ... yevmiye no ile Dava dıĢı ... Belediye Bakanlığı Emlak
Bankası hesabına 389.204.800,00 TL ödediği,
Davaya konu 609 ada 116 parselin önce ... Kooperatifi adına kayıtlı
iken, .... Belediyesi tarafından yapılan imar işlemleri uygulaması sırasında,
... Köyü Arsa Kooperatifi adına tescil edildiği, bu işlem sırasında ...
Belediyesi lehine, 159.099,60 TL tutarında ipotek konulduğu,
Davacının davalı .... Yapı Kooperatifi adına
01.10.2018 tarihinde “... Gecekondu Önleme Bölgesi İmar” açıklaması ile159.099,60 TL ipotek bedelini ödediği,
Davacılar adına kayıtlı 609 ada 116 no.lu parsel üzerindeki ipoteğin imar işlemi
gereği davalı .... belediyesi tarafından davalı ... Yapı Kooperatifi mülkiyetinde iken konulduğu, davalı .... Yapı Kooperatifi tarafından davalı ... belediyesine 159.099,60
TL ipotek bedeli ödenerek ipotek bedelinin kaldırılmasının yine davalı .... kooperatifi tarafından talep edildiği, bu nedenle 609 ada 116 parsel sayılı
taşınmaz üzerinde konulan bir ipoteğe rastlanılamadığının gelen tapu kayıtlarından
tespit edildiği,
Davacıların yapmış olduğu 27.11.2018 tarihindeki tapu harç bedeli tutarı olan
2.000.TL nin kooperatifin genel kurul kararıyla m2 baĢına 10.TL ödenmesine karar
verildiği dikkate alındığında 2.000.TL lik tapu harç bedeli tutarı olarak ödenen bu
bedelin davalı ... Arsa kooperatifinden geri istenemeyeceğinin
değerlendirildiği,
Davacılar üyelikleri gereği davalı ... kooperatifine karşı arsa bedeli
ödemelerinin tamamını yerine getirip getirmediği hususunda dosyaya ödeme belgesi
sunulmadıkları gibi davalı .... kooperatifi tarafından davaya cevap
verilmediği ve .... kooperatifine ait ticari defter ve belgeler
sunulmadığından senetle yapılan ödemelerin kooperatifin ticari defter kayıtlarında
ödeme olarak kayıt edillip edilmediği hususu tespit edilemediğini, böylelikle eşitlik
ilkesi gereğince davacıların arsa bedellerinin tamamını üye oldukları kooperatife yapıp
yapmadıkları eksik arsa bedeli ödemelerinin kalıp kalmadığının mevcut dosya
kapsamı ile tespit edilemediği, bu nedenle davacılar adına yapılan tapu tescilinden sonra ... Kooperatifi'ne03.10.2018 tarihinde arsa bedeli olarak sonradan ödedikleri 3.120,00 TL ve
26.12.2018 tarihinde düzenlenen senet alındı belgesine göre, arsa bedeli ödemesi
olarak düzenlenen toplam 15.000,00 TL senet olmak üzere toplam 18.120,00.TL
nin üyelikleri sebebiyle bakiye arsa bedeli borcuna istinaden mi tahsil edildiğinin
ticari defter kayıtlardan tespit edilemediğinden bu tutar yönünden nihai takdirin sayın
mahkemeye ait olduğu
, davacıların, davalı ...Yapı Kooperatifinin üyesi
olduğu, davalı bu kooperatif tarafından yapılan ferdileĢme iĢlemi gereği adlarına 609
ada 116 nolu parselin tescil edildiği,
davacıların davalı ... Yapı Kooperatifinin üyesi
olduğu tespit edilmekle üyesi olduğu davalı .... Yapı
Kooperatifine karĢı 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme kapsamında sorumlu
olduklarının değerlendirildiği,
davacıların davalı ... Yapı Kooperatifinin üyesi
olduğu tespit edilmekle, üyesi olduğu davalı ....
Yapı Kooperatife karĢı sorumlu olduklarının değerlendirildiği ancak belediyeye
ödenen 159.099,60 TL ipotek bedelinin davacılara tahsis edilen sadece 609 ada 116
parsel sayılı taĢınmaza mı ait olduğu , yoksa davalı ... Yapı Kooperatifinin tüm taĢınmazlarının tamamı adına mı konduğunun mevcut
dosya kapsamı ile tespitinin yapılamadığı, Dosyaya ibraz edilen ticari
defter, belgeler ve dosya münderecatı incelenmiş ancak Davalı ... Yapı Kooperatifinin ticari defterleri, Davalı şirket avukatı ile
iletişime geçilmesine rağmen tarafımıza ibraz edilmediği için mali inceleme ve
tespitlerin yapılamadığı,
Ön raporumuz ve sonrasında, Davalı Kooperatifler tarafından ticari defter ve belgelerin
ibraz edilmediğini, ancak dosyaya ibraz edilen belgelerden (Tapu, ödeme belgeleri)
ödemelerin yapıldığının tespit edilebildiği,
Davacıların davalı .... Yapı
Kooperatifi adına ipotek bedeli tutarı olan 159.099,60 TL’nin tahsilinin mümkün
olduğunun kabulü halinde Davacılar tarafından tahsili talep edilen 159.099,60 TL
ana para ve bu tutara işleyen 44.961,11 TL gecikme faizi olmak üzere toplam
204.060,71.TL nin tahsilini .... Yapı Kooperatifinden
talep edebileceği yönünde görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
İpotek, kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir aynı haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) bulunması ve rehin sözleşmesinin Türk Medeni Kanununun 856. Maddesi gereğince tapu siciline tescil edilmesi gerekir. Tapu kaydındaki şerhlerin kaldırılmasına ilişkin davalarda husumetin kural olarak tapudaki şerhlerin lehtarına yöneltilmesi gerekmektedir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davanın dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ... Belediye Başkanlığı lehine konulan ipoteğin karşılıksız olduğunun tespiti ile ipoteğin kaldırılması karşılığı ödenen bedelin davalılardan tahsili ile davalı ... Kooperatifi'ne arsa bedeli olarak ödenen bedellerin davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu, davalı .... Yapı Kooperatifi ile dava dışı ... Belediyesi arasında 18/03/1992 tarihinde yapılan arsa tahsis protokolü ile ... Belediyesi ... köyü Gecekondu önleme bölgesindeki 15 ada 1 parsel üzerindeki 134-135-136-137-138 ve 14 ada 1 parseldeki 147-148-149 nolu imar adalarının toplam alanının 69.800 m2 olduğu 775 sayılı kanunun uygulama yönetmeliğinin 13.maddesi gereğince ... Köyü Arsa Konut Yapı Kooperatifine tahsis edileceği, arsa tahsis bedeli tutarı olan 389.204.800-TL'nin davalı ... Köyü Arsa Konut Yapı Kooperatifi tarafından ... Belediyesi hesabına ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davalı T.H.S.S ... Köyü Arsa Konut Yapı Kooperatifi, T.C. ... Noterliği ... yevmiye no ile dava dışı ... Belediye Başkanlığı .... Bankası hesabına 389.204.800,00-TL ödeme yaptığı, davaya konu 609 ada 116 parselin önce ... Kooperatifi adına kayıtlı iken, ... Belediyesi tarafından yapılan imar işlemleri uygulaması sırasında, ... Köyü Arsa Kooperatifi adına tescil edildiği, bu işlem sırasında ... Belediyesi lehine, 159.099,60-TL tutarında ipotek konulduğu,
davacının davalı T.H.S.S ... Köyü Arsa Konut Yapı Kooperatifi adına 01.10.2018 tarihinde “... Gecekondu Önleme Bölgesi İmar” açıklaması ile 159.099,60-TL ipotek bedelini ödediği, celp edilen tapu kayıtlarına göre 609 ada 116 parsel sayılı
taşınmaz üzerinde ipotek kaydı bulunmadığı,
davacılar adına kayıtlı 609 ada 116 no.lu parsel üzerindeki ipoteğin imar işlemi gereği davalı ... belediyesi tarafından davalı ...Yapı Kooperatifi mülkiyetinde iken konulduğu, davalı ...Yapı Kooperatifi tarafından davalı ... Belediyesine 159.099,60-TL ipotek bedeli ödenerek ipotek bedelinin kaldırılmasının yine davalı ... Köyü Arsa kooperatifi tarafından talep edildiği, tapu kaydındaki şerhlerin kaldırılmasına ilişkin davalarda husumetin kural olarak tapudaki şerhlerin lehtarına yöneltilmesi gerekmekte ise de ipotek akit tablosunun incelenmesinde yapı kooperatiflerinin lehtar olarak yer almadığı, ipotek alacaklısının ... Belediye Başkanlığı'nın ipotek alacaklısı olduğu anlaşılmakla; davalılar ... Yapı Kooperatifi ve ... Yapı Kooperatifi aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davacıların, davalı ...Yapı Kooperatifinin üyesi
oldukları, davalı bu kooperatif tarafından yapılan ferdileşme işlemi gereği adlarına 609 ada 116 nolu parselin tescil edildiği, davacılar her ne kadar taşınmaz üzerinde bulunan ipoteğin taşınmaz bedeline istinaden konulduğu ve taşınmaz bedelinin de üyesi olduğu kooperatife ödendiği iddiası ile ipoteğin fekki talebinde bulunmuş ise de, aynı konu ile ilgili başkaca dosyalarda alınan bilirkişi raporlarında ve İstanbul Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nün kurum yazısında davalı ... Yapı Kooperatifine 2004-2018 yılları ticari defterlerinin olduğu, 1992 yılı ticari defterlerine rastlanılmadığı, davalı ... Yapı Kooperatifine ve davalı ... Yapı Kooperatifine ait 1992 yılı ticari defterlerine rastlanılmadığı, ilaveten İstanbul Ticaret Sicil Memurluğunda davalıların ticari defterlerin bulunmayacağı/ bulunamayacağı sadece davalılar ile ilgili ticaret sicil bilgileri ve kayıtlarının - olduğu, davalıların 1992 yılı ticari defter ve kayıtlarının incelenemediği, bu nedenle davaya konu olan taşınmazın arsa bedellerinin ödenip ödenmediği hususunda herhangi bir tespit ve değerlendirme yapılamadığı, davacıların yapmış olduğu 27.11.2018 tarihindeki tapu harç bedeli tutarı olan 2.000.TL nin kooperatifin genel kurul kararıyla m2 başına 10-TL ödenmesine karar verildiği dikkate alındığında 2.000.TL lik tapu harç bedeli tutarı olarak ödenen bu bedelin davalı ... Arsa kooperatifinden geri istenemeyeceği, davacıların üyelikleri gereği davalı ... kooperatifine karşı arsa bedeli ödemelerinin tamamını yerine getirip getirmediği hususunda dosyaya ödeme belgesi sunmadığı, davacıların arsa bedellerinin tamamını üye oldukları kooperatife yapıp yapmadıkları eksik arsa bedeli ödemelerinin kalıp kalmadığının mevcut dosya kapsamı ile tespit edilemediği göz önüne alınarak, davalı ... Belediye Başkanlığı aleyhine açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalılar ... Yapı Kooperatifi ve ... Yapı Kooperatifi aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Davalı ... Başkanlığı aleyhine açılan davanın REDDİNE,
3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40- TL harcın peşin alınan 3.069,17- TL harçtan mahsubu ile artan 2.453,77-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... Başkanlığı vekilinin kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
6-Davalılar ... Yapı Kooperatifi ve ... Yapı Kooperatifi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalılara verilmesine,
7-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa İADESİNE,
8-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı ... Belediye Başkanlığı ve Davalı .... Kooperatifi vekilinin (e duruşma yolu ile ) yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/06/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ....
¸e-imza