T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/288 Esas
KARAR NO : 2024/606 Karar
DAVA : İİK.nun 308/b maddesi kapsamında çekişmeli alacak tespiti
DAVA TARİHİ : 17/03/2020
KARAR TARİHİ : 11/06/2024
Davacı tarafından mahkememizde açılan İİK.nun 308/b maddesi kapsamında çekişmeli alacak tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı .... San.ve Tic. Ltd. Şti.'nin Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile konkordato başvurusunda bulunduğunu, konkordato davasının görüldüğü mahkeme tarafından borçlular için verilen kesin mühlet kararından sonra komiser heyeti tarafından, alacak kaydı yapılması ilanen duyurulduğunu, müvekkili banka .... Bankası A.Ş. Adına mahkemeye 17/12/2018 tarihi itibarıyle tahsil harcı hariç olmak üzere ¨675.175,19 alacaklı olunduğuna ilişkin bildirim yapıldığını, müvekkili bankanın bildirdiği alacak İİK.300. madde uyarınca borçlu şirket yetkililerince teyit edilmediğini ve alacağın ¨ 410.183,52 'si kabul edilmiş bakiyenin ¨ 264.991,67 'lik kısım ise reddedildiğini, konkordato yargılamasının yapıldığı mahkemeye yapılan itiraz neticesinde, konkordato komiser heyetinin raporu doğrultusunda taleplerinin red edilmek suretiyle müvekkili bankanın konkordato nisabına esas alınacak alacak miktarının ¨ 410.183,52 olarak kesin şekilde karara bağlandığını, borçlunun müvekkili bankanın alacaklarının bir kısmını red etmek suretiyle konkordato projesinin dışında tutmasının yasal olarak hiç bir dayanağı bulunmadığını, gerek borçlu şirket ve gerekse konkordato komiser heyeti tarafından çekişmeli alacağın konkordato projesine hangi kapsamda dahil edildiğini gösterir bir bilgi ya da belge bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin bakiye alacak hakkının varlığının tespiti ile konkordato projesi kapsamına dahil edilmesini sağlamak amacıyla huzurdaki davanın açıldığını, borçlu şirket ile müvekkili banka arasında 18/06/2014 tarihinde imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi kasamında çeşitli tarihlerde krediler kullandırıldığını, kullandırılan kredilerin vadesinde ödenmemesi üzerine Büyükçekmece .... Noterliği'nden 12/07/2018 tarih ... yevmiye numarası ile keşide edilen ihtarname borçlunun hesapları kat edildiğini, hesapların kat edildiği 12/07/2018 tarihinde bankalarının alacak tutarının nakit ¨1.133.600,19 olduğunu, hesap kat ihtarnamesine konu borcun ödenmemesi üzerine , İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlandığını, borçlu firmanın bu yasal işlemlere karşı herhangi bir itirazının olmadığını, konkordato geçici mühlet kararının verildiği tarih itibariyle müvekkili banka kayıtları incelendiğinde alacak tutarının bildirdikleri tutar olduğunun görüleceğini sonu olarak borçlu firma tarafından reddedilen ¨264.991,67 tutarındaki müvekkili banka alacağının varlığının İİK.302/6.maddesi hükümleri doğrultusunda tespiti ile tasdik edilen konkordato hükümleri kapsamında ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili şirketin davacı bankaya dava konusu edilen tutar bakımından herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından davacı bankaya Bakırköy ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında tasdi edilen tutar bakımından konkordato projesi doğrultusunda ödeme yapılacağını, davacının yalnızca banka kayıtlarının incelenerek müvekkilinin borçlu olduğunun tespit edilmesinin yersiz ve hukuka aykırı olduğunu, 17.12.2018 tarihinde alacaklarının toplamının 675.175,19 TL olduğunu, müvekkilinin 410.183,52 TL kısmını Kabul ederek beyanda bulunduğunu, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında 410.183,52 TL olarak kaydedilip karara bağlandığını, müvekkilinin davacı Bankaya dava konusu edilen miktar kadar borcunun olmadığını, davacıya geçici mühlet karar tarihinden sonra 372.500,00 TL çek verildiğini, karşılıksız çek varsa müvekkiline iade edilmediğini, müvekkilinin hesabındaki 307,24 TL ile bloke hesaplarındaki 30.801,00 TL krediye mahsup edilmediğini, geçici mühlet tarihinden sonra faiz, masraf ve kur farkından dolayı iddia edilen alacağın oluştuğunu, davacının alacak talebinin kabul etmediklerini, neticede davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/03/2020 Tarih, ... Esas, ... Karar sayılı gönderme kararı üzerine dosya mahkememize tevzi edilmiş olduğu anlaşıldı.
Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 24/03/2021 havale tarihli raporda; "Davacı banka ile davalı kredi lehtarı ... SAN. VE TİC, LTD.ŞTİ. arasında Genel Kredi Sözleşmesi akdedilmiştir. Anılan sözleşmeye istinaden (6) adet proje kredisi kullandırılmıştır. Bahse konu proje kredilerinin tamamı ödenmediği için, davacı bankanın konkordato projesine ilave alacak kayıt talebinde bulunması girişiminin yerinde olduğu kanaati edinildiği 2- Davacı Banka kayıtlarına Göre Alacak Miktarı Davacı bankanın kayıtlarına göre bakiye alacak miktarının 662.715,43 TL olduğu, daha önce konkordato projesine kabul edilen 410.183,52 TL tenzil edildiğinde, bakiye 252.531 91 TL'nin (662.715,43-410.183,52) daha konkordato projesine kaydedilebilineceği, " sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 17/05/2021 tarihli ek raporda; "Davalı vekilinin beyan ve itirazları Yukarıda etraflıca irdelenmiştir. Ancak mevcut delil durumuna göre kök Taporda bir revizyon yapılamamıştır." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ile Bankacı Bilirkişi .. tarafından düzenlenen 11/02/2022 tarihli raporda ; "Davacı bankanın incetemeye katılmadığı, yerinde inceteme talep etmediği ve incelemeye esas olmak üzere ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediği, Davalı şirkete ait 2017-2020 yilr ticari defterlerinin E-defter olarak tutulduğu ve ilgili tebliğe uygun olarak Ocak ve Aralık ayı beratlarının süresinde verildiği ve belirl kanuni şartları taşıdığı, sahibi lehine defi vasfına sahip olduğu kanaatine varılmış Ise de Nihai Takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu, Davacı bankanın toplam 675.175,19TI. olarak konkordato masasına kaydını talep etmekle birlikte konkordato komiserliği tarafından davak şirket beyanı gereği 410.183,52 TL'sı kabul edilen ve reddedilen 264.991,67 TL'lik kısmının da konkordatoya dahil edilmesi talebiyle açılan huzurdaki davada; Davacı bankanın konkordato masasına kaydını talep edebileceği alacak tutarının; 608.709,08 TL'lık keşmarın davalıya kullandırdığı dört adet TL ve iki adet EUR cinsi kredilerin ANAPARA toplamı, bakiye 66.466,11 TL'lik kısmının ihtamame, icra ve takip masraf ile diğer masraflar, tahakkuk eden proje karları, gecikme kartlarından oluştuğu, İİK md.288/1 ve 294/3 hükümleri gereği mühlet tarihinden itibaren alacaklara faiz işlemesi duratağından 66.466,11 TL'nin nisaba dahil edilmesinin mümkün otmadığı, yine tahsilatı alacak bildirim tarihinden sonra yapılan davalıdan alınan üç adette toplam 75.000,00 TL tutarlı çeki alacak hesaplamasında dikkate almadığının görüldüğü, yapılan tespitlerden sonra davacının talep edebileceği alacak tutarının 533.709,08 TL (675.175,19 - 66.466,11 - 75.000,00 = 533.709,08) olduğu, Konkordato projesinde kabul edilen 410.183,52 TL tenzil edildiğinde bakiye 123.525,56 TL'nin (533.709,08 —410.183,52 = 123.525,56) daha konkordato projesine kaydedilebileceği,." sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ile Bankacı Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 25/11/2022 tarihli ek raporda ; "Ek rapor talebinin dayanağı olan kök rapora karşı taraf itirazlarına yukarıdaki bölümde detaylı şekilde cevaplar verildiği, Davacı bankanın 17.12.2018 tarihi itibarıyla toplam 675.175,19 TL olarak konkordato masasına kaydını talep etmekle birlikte konkordato komiserliği tarafından davalı şirket beyanı gereği 410.183,52 TL'si kabul edilen ve reddedilen 264 991,67 TL'lık kısmının da konkordatoya dahil edilmesi talebiyle açılan huzurdaki davada; Davacı bankanın konkordato masasına kaydını talep edebileceği alacak tutarının; 599.160,16 TL'lık kısmının davalıya kullandırdığı dört adet TL ve iki adet EUR cinsi kredilerin ANAPARA toplamı, bakiye 76.015,03 TL'lık kısmının ihtarname, icra ve takip masrafi ile diğer masraflar, tahakkuk eden proje karları, gecikme karları ile tahakkuk etmeyen proje karları ve vergiden oluştuğu (EK NO; 3), 49.740,43 TL” nın mühlet karar tarihinden (06.08.2018) bildirim tarihine (17.12.2018) kadar tahsil edilen kredi taksitlerinden tahsil edilen kar payı (Faiz) ve vergiler toplamı olduğu, İİK md.288/1 ve 294/3 hükümleri gereği mühlet tarihinden itibaren alacaklara faiz işlemesi duracağından söz konusu tutarların nisaba dahil edilmesinin mümkün olmadığı, yapılan tespitlerden sonra davacının talep edebileceği alacak tutarının 549.419.773 TL (675.175,19 — 76.015,03 — 49.740,43 — 549.419,73) olduğu, Konkordato projesinde kabul edilen 410.183,52 TL tenzil edildiğinde bakiye 139.236,21 TL'nın (549.419,73—410.183,52 = 139.236,21) daha konkordato projesine kaydedilebileceği," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mali Müşavir Bilirkişi ... ile Bankacı Bilirkişi .... tarafından düzenlenen 15/05/2023 havale tarihli raporda ; " Davacı Banka ile davalı asıl kredi borçlusu .... San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında 18/06/2014 tarihinde 2.000.000,00 TL lik Genel Kredi sözleşmesi imzalandığı, Davacı Banka ile davalı asıl kredi borçlusu ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ne imzalanan sözleşme doğrultusunda nakdi krediler kullandırdığı, Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi .... E. Sayılı dosyasında konkordato başvurusunda bulunduğu ilgili mahkemenin 08.06.2018 tarihinde ilk tedbir kararı verdiği 04.02.2020 tarihinde konkordato projesini onayladığı, 08.06.2018 ilk tedbir kararı verdiği bu tarihten itibaren faiz, kar payı, kur farkı ve komisyon işletilemeyeceği, 08.06.2018 ilk tedbir tarihi itibariyle tahsil edilen çekler ve hesaptaki nakit blokenin kredilere mahsup edildiğinde alacaklı ... Bankası A.Ş. nin davalı .... San. Tic. Ltd. Şti. den 505.872,94 TL alacağı olduğu, Alacaklı Bankanın alacak kaydında başvuru tarihi olarak 17.12.2018 tarihi itibariyle 675.175,19 TL olduğunu beyan ettiği tespit edilen alacaktan farkın 08.06.2018 ilk tedbir sonrası uyguladığı kur farkı, kar payı ve vergilerden kaynaklandığı, 05.05.2020 dava tarihi itibariyle davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. nin davacı ... Bankası A.Ş. ne borcu 489.472,94 TL olduğu, "sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Bankacı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 20/12/2023 havale tarihli raporda ; "Katılım bankacılığında fon kullandırım yöntemi olarak kullanılan işlemde (murâbaha), katılım bankası bir mal alım-satımına aracılık etmekte, yani bir malı müşterisi adına peşin alarak yine aynı müşteriye söz konusu malı vâdeli satmakta böylece faiz yerine kâr elde etmektedir. Öyleyse bu işlemde mevduat bankacılığındaki gibi bir faiz akdi gerçekleşmemekte, gerek 5411 sayılı Bankacılık Kanunu gerekse TKBB Danışma Kurulu Murâbaha Standartları ışığında mevduat bankalarından farklı bir yöntem ile kredi işlemleri gerçekleştirilmektedir. Yani katılım bankacılığı prensipleri açısından kredi borçlusu ve alacaklısının durumu bir mal alım- satımındaki satıcı ve alıcı gibi olmaktadır. Bununla birlikte 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 294'te “Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur.” şeklinde belirtilen hüküm gereğince söz konusu kredi borçlarının anapara haricindeki kâr payı/faiz işlemesi durdurulacağından; a) Sayın Mahkeme'nin takdirleri davalı katılım bankasının 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 48. maddesi “katılım bankalarının taşınır ve taşınmaz mal ve hizmet bedellerinin ödenmesi suretiyle veya kâr ve zarar ortaklığı yatırımları, taşınmaz, ekipman veya emtia temini veya finansal kiralama, mal karşılığı vesaikin finansmanı, ortak yatırımlar veya Kurulca belirlenecek diğer yöntemlerle sağla dıkları finansmanlar da bu Kanun uygulamasında kredi sayılır.” hükmü gereği ve TKBB Danışr Kurulu Murâbaha Standartı'ndaki hükümler gereğince kredi taksitleri içinde bulunan kâr paylarının katılım bankasınca müşteriden tahsilinin mümkün olabileceği yönünde takdiri olmasi halinde davacı alacağının; 675.175,19 TL olacağı ve 410.183,52 TL'lik konkordato projesine 264.991,67 TL'nin ilave edilmesi gerektiği, b) Sayın Mahkeme'nin takdirleri 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 294 hükümlerince icra edilmesi yönünde olması halinde davacı alacağının; Davacının konkordato masasına bildirdiği 675.175,19 TL'nin 599.160,16 TL'lik kısmının davalıya kullandırdığı dört adet TL ve iki adet EUR cinsinden kredinin anapara tutarı, bakiye 76.015,03 TL'lik kısmının ihtarname, icra ve takip masrafı ve diğer masraflar, tahakkuk eden proje kârları ve gecikme kârları ile tahakkuk etmeyen proje kârları ve vergiden oluştuğundan bildirilen tutardan düşülmesi gerektiği, ayrıca konkordato tarihinden sonra ..... no.lu projeden tahsil edilen 7.331,90 TL kâr payı,...... no.lu projeden tahsil edilen 8.034,94 TL kâr payı, ..... no.lu projeden tahsil edilen 25.468,42 TL kâr payı, .... no.lu projeden tahsil edilen 5.630,92 TL kâr payı, ..... no.lu projeden tahsil edilen 1.710,99 TL kâr payı, .... no.lu projeden tahsil edilen 1.563,26 TL kâr payı olmak üzere toplam 49.740,43 TL kâr payı da toplam alacaktan düşüldükten sonra davacı alacağının (675.175,19 TL — 76.015,03 TL— 49.740,43 TL = 549.419,73 TL) 549.419,73 TL olduğu, konkordato projesinde kabul edilen 410.183,52 TL tenzil edildiğinde bakiyenin 139.236,21 TL olduğu, "sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Bankacı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 28/03/2024 havale tarihli ek raporda ;"Davacı ve davalı tarafların 20/12/2023 tarihli bilirkişi raporumuza ilişkin yapmış oldukları itiraz ve değerlendirmelere yönelik gerekli açıklamalar yukarıdaki ilgili kısımlarda detaylı bir şekilde yer almaktadır. Buna göre 20/12/2023 tarihli bilirkişi raporumuzdaki görüşlerimizi aynen muhafaza etmekle birlikte özellikle murâbaha akdinin bir alım-satım mı yoksa kredi işlemi mi sayılacağına yönelik kararı vermesi üzere Sayın Mahkeme'ye uzman görüşümüzü arz etmiş bulunmaktayız. Buna göre katılım bankası ile müşteri arasındaki alım-satım, 6098 sayılı Borçlar Kanunu açısından resmi bir alım-satım akdi olmamakla birlikte, katılım bankacılığı prensiplerine göre ve ayrıca murâbaha işleminin bir alım-satım akdi olduğunu ifade eden 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, Bankaları Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmelik, .... Bankalar Birliği (.....) Danışma Kurulu Murâbaha Standardı ve alana ilişkin literatürde yer alan bilimsel eserlere göre meşrü ve geçerli sayılan bir alım-satım akdidir. Buna göre 20/12/2023 tarihli bir önceki bilirkişi raporumuzda olduğu gibi yukarıda tekrar alıntıladığımız (a) ve (b) maddelerine göre karar verilmesinin yerinde olduğu, "sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf beyanları, kredi sözleşmeleri, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava ;Konkordato tasdiki sorasında İİK.nun 308/b maddesi kapsamında konkordato projesinde kabul edilmeyen alacak miktarının konkordato projesine dahil edilmesi istemine ilişkindir.
İİK'nun 308/b maddesinde “Çekişmeli Alacaklar Hakkında Dava” başlıklı 308/b maddesi “(1)Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilanı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler.” hükmünü haizdir.
Konkordatonun kabulü için aranan çoğunluk Kanun’da alacak ve alacaklı çoğunluğu (konkordato nisabı) olarak belirlenmiştir (m. 302/III). Alacak ve alacaklı çoğunluğunun hesaplanmasında, konkordato komiserinin alacaklılar toplantısından önce nisaba girecek alacaklılara ve alacak miktarına ilişkin olarak hazırlayacağı liste önem taşır. Komiser tarafından hazırlanacak olan ve nisabın belirlenmesinde dikkate alınacak olan listede gösterilecek alacaklar; alacak kaydı yaptırıp borçlunun kabul ettiği alacaklar (m. 300), konkordatoya süresi içerisinde alacak kaydı yaptırmamış olsa bile borçlunun ayrıntılı bilançosunda bildirdiği alacaklar ve çekişmeli alacaklardan konkordato mahkemesinin nisaba dahil edilmesine karar verdiği alacaklardır (m. 302/VI). Nisaba girecek alacakların belirlenmesi amacıyla konkordato komiseri alacaklıları alacaklarını bildirmeye davet eder (m. 299-301). Bu davet Ticaret Sicili Gazetesi’nde ve Basın-İlân Kurumu’nun resmî portalında ilân olunur (m. 288). Alacaklılar, komiser tarafından yapılan ilânla, ilân tarihinden itibaren onbeş gün içinde alacaklarını bildirmeye davet edilir (m. 299). Ayrıca, ilânın birer sureti adresi belli olan alacaklılara posta ile gönderilir. İlânda, alacaklarını bildirmeyen alacaklıların bilançoda kayıtlı olmadıkça konkordato projesinin müzakerelerine kabul edilmeyecekleri ihtarı da yazılır. Bilançoda kayıtlı alacaklıların maddede öngörülen süre içinde komisere başvurmalarına gerek bulunmamaktadır (m. 299)8 Komiser bu ilân üzerine kendisine bildirilen alacakları kaydetmek zorundadır. Alacak kayıtlarının tamamlanmasını müteakip komiser, borçluyu kaydedilen alacaklar hakkında beyana davet eder (m. 300). Borçlunun alacaklar hakkındaki beyanı büyük önem taşır çünkü borçlu tarafından kabul edilmeyen alacaklar, konkordato hukuku bakımından çekişmeli alacak sayılır. Alacağın tamamı, bir kısmı ya da niteliği çekişme konusu olabilir. giderilmesi de çekişmeli alacaklar hakkındaki usûle tâbi olacaktır. Kısaca çekişmeli alacak, konkordato kapsamındaki alacağın miktarı ya da niteliği bakımından konkordato borçlusu ile alacaklı arasında ihtilâfın söz konusu olduğu alacaklar için kullanılan bir kavramdır. Konkordato mahkemesinin çekişmeli alacakların tâbi olduğu usûle göre verdiği kararlar, örneğin alacağın konkordato nisabına katılıp katılmaması hakkındaki kararı (m. 302/VI), alacak hakkında maddi hukuk bakımından bir tespit değildir. Alacağını maddi hukuk hükümlerine göre belirlenmesi için alacaklının çekişmeli alacak hakkında dava açması gerekir (m. 308/b).
Bu ilke prosedür kapsamında yargılama yürütülmüştür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; İİK.308/b.fıkrası kapsamında davacının Bakırköy ...ATM'nin .... Esas sayılı dosyasındaki konkordato tasdik kararı kapsamına istinaden davacının tasdik projesine dahil edilmesi gereken bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının tespiti hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Dava konusu miktar 264.991,67.-TL 'dir.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca; tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile davacının dava tarihi itibariyle alacaklı olup olmadığı, alacağının varlığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Davacının ve davalının incelemeye konu ticari defterlerinin yasal şartları taşıdığı ve davacı - davalı lehine delil niteliğinin olduğu dosya kapsamı içeriğinden anlaşılmıştır.
Somut yargılamada, taraflar arasında imzalarımış olan genel kredi sözleşmesine istinaden farklı tutar ve tarihlerde davacı banka tarafından kredi kullandırıklığı ve davalı şirketten 17.12.2018 tarihi itibarı ile tahsil harcı hariç olmak üzere 675,175,19 TL alacaklı olduklarını iddia etmekte; davalı şirket ise davacı bankaya kredi borcuna ilişkin teminata sayılmak üzere toplam 372.500,00 TL tutarlı çek verdiğini ve bu çeklerin kredi borcundan mahsup edilmediğini, kendilerine de iade edilmediğini, bu nedenle mükerrer talepte bulunulduğunu savunmaktadır.
Taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi gereği; davacı banka tarafından davalıya, ayrıntıları hukuka uygun ve hükme esas alınan 20.12.2023 tarihli bilirkişi heyet raporu içeriğinde belirtilen 6 adet proje kredilerinin kullandırıldığı görülmüştür. Bu kredilerin;
1- 29.08.2017 tarihli, ... proje numaralı, 499.999,98 TL tutarlı ve 635.029,93 TL toplam maliyetli,
2- 26.10.2017 tarihli, ... proje numaralı, 333.999,97 TL tutarlı ve 364.739,77 TL toplam maliyetli,
3- 23.11.2017 tarihli, ... proje numaralı, 51.000,00 EURO tutarlı ve 52.060,60 EURO toplam maliyetli,
4- 22.12.2017 tarihli, ... proje numaralı, 45.000,00 EURO tutarlı ve 45.785,42 EURO toplam maliyetli,
5- 23.01.2018 tarihli, ... proje numaralı, 225.000,00 TL tutarlı ve 246.236,62 TL toplam maliyetli,
6- 20.02.2018 tarihli, .. proje numaralı, 180.000,00 TL tutarlı ve 197.547,65 TL toplam maliyetli olduğu görülmüştür.
Davalı firmanın sözleşmeler gereği ödemesi gereken taksitlerini vadelerinde ödememesi üzerine davacı bankanın T.C.Büyükçekmece ....Noterliğinin 12/07/2018 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile 1.133.600,19 TL tutarındaki toplam alacağının ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 2 gün içerisinde ödenmesini ihtar ettiği, ihtarnamenin davalı tarafa tebliğine ilişkin mazbatanın dava dosyasına sunulmaması nedeniyle davalının 14/02/2019 takip tarihi itibariyle temerrüde düştüğü mahkememizce kabul edilmiştir.
İhtarnameye rağmen ödeme yapılmaması üzerine davacı banka tarafından davalıya İstanbul ....İcra Müdürlüğünün 14/02/2019 tarih ... E. no.lu dosyası ile başlatılan takip talebinde 659.027,43 TL asıl alacak, 37.496,86 TL işlemiş faiz, 1.977,08 TL %0,30 komisyon olmak üzere toplam 698.501,37 TL alacağının icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek % 9,75 avans faizi ile tahsilini talep ettiği görülmüştür.
Dava dosyasına davacı banka tarafından sunulan, davalıya kullandırılan proje kredilerinin Kredi Tahsilat Planları ile davacı banka kayıtlarında görülen kredi taksit ödemelerinin dökümleri incelendiğinde, ödenmeyen kredi taksitleri ile kalan anapara borçlarının dökümü aşağıdaki şekildedir.
1- 29.08.2017 tarihli, ... proje numaralı, 499.999,98 TL tutarlı ve 635.029,93 TL toplam maliyetli krediden kalan ana para borcu 337.153,19 TL,
2- 26.10.2017 tarihli, ... proje numaralı, 333.999,97 TL tutarlı ve 364.739,77 TL toplam maliyetli krediden kalan ana para borcu 29.949,12 TL,
3- 23.11.2017 tarihli, ...proje numaralı, 51.000,00 EURO tutarlı ve 52.060,60 EURO toplam maliyetli krediden kalan ana para borcu 26.387,12 TL, (4.324,34 EUR x 6,1020 TL Kur - 26.387,12 TL)
4- 22.12.2017 tarihli, 113504-139 proje numaralı, 45.000,00 EURO tutarlı ve 45.785,42 EURO toplam maliyetli krediden kalan ana para borcu 62.856,46 TL, (10.300,96 EUR x 6,1020 TL Kur - 62.856,46 TL)
5- 23.01.2018 tarihli, ... proje numaralı, 225.000,00 TL tutarlı ve 246.236,62 TL toplam maliyetli krediden kalan ana para borcu 79.282,62 TL,
6- 20.02.2018 tarihli, ... proje numaralı, 180.000,00 TL tutarlı ve 197.547,65 TL toplam maliyetli krediden kalan ana para borcu 63.531,65 TL olmak üzere toplam 599.160,16 TL olduğu görülmüştür.
Davacının ödenmeyen taksitlerden kaynaklanan anapara alacağının 599.160,16 TL olduğu görülmekle birlikte davacı bankanın 17/12/2018 tarihi itibariyle konkordato komiserliğine 675.175,19 TL alacak bildirdiği, söz konusu tutarın 599.160,16 TL'si kullandırdığı kredilerin anapara tutarları toplamını, bakiye 76.015,03 TL'sinin da ihtarname, icra ve takip masrafı ile diğer masraflar, tahakkuk eden proje kârları, gecikme kârları ile tahakkuk etmeyen proje kârları ve vergiden oluştuğu anlaşılmıştır.
Davalı şirket kayıtlarında 300-Banka Kredileri hesabında görülen davalı firma borç kayıtları 2017, 2018, 2019, 2020 yılları itibariyle aşağıdaki şekildedir.
1- 29.08.2017 tarihli, ... proje numaralı, 499.999,98 TL tutarlı ve 635.029,93 TL toplam maliyetli krediden 2017 yılında 455.682,98 TL, 2018 yılında 396.519,30 TL, 2019 yılında 361.888,88 TL ve 2020 yılında 347.981,64 TL,
2- 26.10.2017 tarihli, ... proje numaralı, 333.999,97 TL tutarlı ve 364.739,77 TL toplam maliyetli krediden 2017 yılında 282.197,83 TL, 2018 yılında 145.898,23 TL, 2019 yılında 85.936,96 TL ve 2020 yılında 85.936,96 TL,
3- 23.11.2017 tarihli, ... proje numaralı, 51.000,00 EURO tutarlı ve 52.060,60 EURO toplam maliyetli krediden 2017 yılında 211.401,71 TL, 2018 yılında 194.331,27 TL, 2019 yılında 92.741,08 TL ve 2020 yılında 93.076,24 TL,
4- 22.12.2017 tarihli, ... proje numaralı, 45.000,00 EURO tutarlı ve 45.785,42 EURO toplam maliyetli krediden 2017 yılında 203.197,50 TL, 2018 yılında 179.303,95 TL, 2019 yılında 81.637,21 TL ve 2020 yılında 81.932,25 TL,
5- 23.01.2018 tarihli, ... proje numaralı, 225.000,00 TL tutarlı ve 246.236,62 TL toplam maliyetli krediden 2018 yılında 154.029,64 TL, 2019 yılında 97.477,91 TL ve 2020 yılında 97.477,91 TL,
6- 20.02.2018 tarihli, ... proje numaralı, 180.000,00 TL tutarlı ve 197.547,65 TL toplam maliyetli krediden 2018 yılında 138.046,47 TL, 2019 yılında 93.479,52 TL ve 2020 yılında 93.479,52 TL borçlu gözükmektedir.
Davalının konkordato komiserliğine bildirdiği tutarın 813.791,76 TL olduğu, ancak davalının 2019 yılı borç toplamının 813.161,56 TL olduğu, fazlalık olan 630,23 TL'nin EUR kullandığı kredilerin 2019 yıl sonu TL kurunun 5,3957 olmasına karşın bildirim tarihindeki TL kurun 5,4152 olmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.
Davalı borç olarak bildirdiği 813.791,76 TL' den, teminata verdiği 19 adette toplam 372.500,00 TL tutarındaki çekler ile mevduat hesaplarında bulunan 307,24 TL ve bloke hesaptaki 30.801,00 TL düşüldükten sonra bankaya 410.183,52 TL borcu kaldığını bildirmiştir.
Konkordato komiserliğinin davacı bankanın 17.1.2018 tarihinde bildirdiği 675.175,19 TL alacaktan, davalının yukarıda belirtilen 410,183,52 TL'ni kabul ederek, fark 264.991,67 TL' yi reddettiği görülmüştür. Davacı tarafça, dava konusu yapılan ve konkordato projesine dahil edilmesi gereken miktarın da yukarıda belirtilen fark 264.991,67 TL olduğu görülmüştür.
Davalının kredi hesaplarından düşülmek üzere teminata verdiği 19 adette toplam 372.500,00 TL'lik çek bedellerinden 10 adette toplam 142.400,00 TL tutarındaki çeklerin masaya alacak bildirimi yapıldığı 17/12/2018 tarihinden önce tahsil edilerek kredi hesaplarından düşüldüğü, 4 adette toplam 90.000,00 TL tutarındaki çeklerin ise masaya bildirim tarihinden sonra tahsil edilip bloke hesaba alındığı oradan da mevduat hesabına aktarılarak vadesi gelen taksitlerin tahsil edildiği bilirkişi raporu içeriğinden anlaşılmıştır. Davalının beyan ettiği mevduat hesabındaki 307,24 TL ile bloke hesaptaki 30.801,00 TL'nin ise kredi hesaplarından düşülüp düşülmediği dava dosyasındaki belgelere göre tespiti yapılamamıştır.
Katılım bankacılığında fon kullandırım yöntemi olarak kullanılan işlemde (murâbaha), katılım bankası bir mal alım-satımına aracılık etmekte, yani bir malı müşterisi adına peşin alarak yine aynı müşteriye söz konusu malı vâdeli satmakta böylece faiz yerine kâr elde etmektedir. Bu işlemde mevduat bankacılığındaki gibi bir faiz akdi gerçekleşmemekte, gerek 5411 sayılı Bankacılık Kanunu gerekse TKBB Danışma Kurulu Murâbaha Standartları ışığında mevduat bankalarından farklı bir yöntem ile kredi işlemleri gerçekleştirilmektedir. Yani katılım bankacılığı prensipleri açısından kredi borçlusu ve alacaklısının durumu bir mal alım - satımındaki satıcı ve alıcı gibi olmaktadır.
Bununla birlikte 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m. 294'te “Tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur.” şeklinde belirtilen hüküm gereğince, söz konusu kredi borçlarının anapara haricindeki kâr payı/faiz işlemesi duracaktır.
Buna binaen; Davacının konkordato komiserliğine bildirdiği 675.175,19 TL'nin 599.160,16 TL'lik kısmının davalıya kullandırdığı dört adet TL ve iki adet EUR cinsinden kredinin anapara tutarı, bakiye 76.015,03 TL'lik kısmının ihtarname, icra ve takip masrafı ve diğer masraflar, tahakkuk eden proje kârları ve gecikme kârları ile tahakkuk etmeyen proje kârları ve vergiden oluştuğundan, bildirilen tutardan düşülmesi gerektiği; ayrıca konkordato tarihinden sonra .... numaralı projeden tahsil edilen 7.331,90 TL kâr payı, ...... numaralı projeden tahsil edilen 8.034,94 TL kâr payı, ..... numaralı projeden tahsil edilen 25.468,42 TL kâr payı, ....... numaralı projeden tahsil edilen 5.630,92 TL kâr payı, ..... numaralı projeden tahsil edilen 1.710,99 TL kâr payı, ........ numaralı projeden tahsil edilen 1.563,26 TL kâr payı olmak üzere toplam 49.740,43 TL kâr payının da toplam alacaktan düşüldükten sonra davacı alacağının (675.175,19 TL - 76.015,03 TL - 49.740,43 TL = ) 549.419,73 TL olduğu, konkordato projesinde kabul edilen 410.183,52 TL tenzil edildiğinde davacının bakiye alacağının 139.236,21 TL olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçeler kapsamında hukuka ve dosya kapsamına uygun 25.11.2022 ve 20.12.2023 tarihli birbirini teyit eden bilirkişi heyet raporları dikkate alınarak, davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
-Tespit edilen 139.236,21-TL'nin adi alacak olarak davalı borçlunun konkordato projesi kapsamına DAHİL EDİLMESİNE,
-Bu kararın İlgili Konkordato dosyasına ve kayyıma BİLDİRİLMESİNE,
-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 9.511,23-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 4.525,40-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4.985,83-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
-Davacı tarafça sarf edilen toplam 4.587,60-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından sarf edilen bilirkişi, tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 19.743,25-TL yargılama giderinin kısmen kabul - red oranları ve takdiren % 52,54'ü olan 10.373,10-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, Bakiye masrafların davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
4-Davalı tarafından sarf edilen bilirkişi, tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 2.000,00-TL yargılama giderinin kısmen kabul - red oranları ve takdiren % 47,46'sı olan 949,20-TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, Bakiye masrafların davayı üzerinde BIRAKILMASINA,
-Davalı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın davalı tarafa İADESİNE,
5-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 22.277,79-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 20.120,87-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır