T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/47 Esas
KARAR NO: 2020/1013
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 12/09/2014
KARAR TARİHİ: 07/12/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirkete .......... numaralı Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ......... Otomotiv Sanayi A.Ş.'ne ait araç parçası emtiasının Budapeşte/Macaristan'dan İstanbul-Türkiye'ye ........ plakalı araç ile taşınma sırasında aracın kaza yaptığını, palet halinde araçta bulunan emtiaların bir kısmının hasarlandığını, bir kısmının da kaza yerine dağılması nedeniyle kaybolduğunu, davalıların sorumluluğunda taşınmakta olan emtiaların, kaza sonrasında bir kısmının hasarlı bir kısmının eksik olduğu araç şoförü .......... tarafından hazırlanan tutanakla ve kaza sonrasında yaptırılan ekspertiz raporu ile tespit edildiğini, emtiaların taşınması işini navlun faturası ile üstlenen ......... Nakliyat İth. İhr. Tic. San . Ltd. Şti.nin taşıma işlemini fiilen gerçekleştiren diğer davalı ......... Nak. Ticaret San. İth. İhr. Ltd. Şti.'nin taşıma sırasında meydana gelen kaza ile ilgili olarak oluşan hasardan TTK.nun 875 maddesi " Taşıyıcı eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın ziyanından hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur" hükmü gereğince sorumlu bulunduğunu, müvekkili şirket sigortalısı tarafından yapılan hasar ihbarı sonrasında sigortalının zararının karşılandığını, sigortalısına 89.021,42.-TL'yi ödeyen müvekkili şirketin TTK.nun 1472 madde ve hükmü gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu ileri sürerek müvekkili şirketin sigortalısına ödediği 89.021,42.-TL tazminat alacağının ödeme tarihi olan 25.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili şirketlerin taraf olduğu taşıma işi ile ilgili alt taşıyan olarak Romanya'da yerleşik ve yine müvekkillerinin yurtdışı firması........ firmasına ait ....... ve ......... plaka nolu çekici ve römorkun kullanıldığını, ......... firmasına ait otomotiv parçalarının Macaristan'dan Türkiye'ye taşınırken Romanya'da başka bir aracın da karıştığı trafik kazası gerçekleştiğini, taşımayı yapan dava dışı .......... firmasının şoförünün meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, kazanın oluşmasında kazaya karışan diğer aracın sürücüsü ......... nun %100 kusurlu olduğunu, yükte oluşan hasar ile ilgili dava dışı .......... firmasının CMR sigortası yaptırdığı ........ Sigorta A.Ş.'ne süresi içinde bildirimde bulunduğunu, ........ Sigorta A.Ş.'nin kaza ile ilgili eksper incelemesi yaptırdığını ve ......... Ekspertiz Hizm. Ltd.Şti. tarafından 06.12.2013 tarihli raporun hazırlandığını, söz konusu raporda karşı araç sürücüsünün tamamen kusurlu olduğunun tespit edildiğini, CMR Konvansiyonu 17/2.1 maddesine göre hasarın taşıyıcının kaçınamayacağı ve sonuçlarına engel olamayacağı olaylardan kaynaklanması durumunda taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağının düzenlendiğini, eksper raporuna göre ........ Sigorta'nın hasar ile ilgili ödeme talebini reddettiğini belirterek ........ Sigorta A.Ş.'ne davanın ihbar edilmesini ve davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İhbar olunan ........ Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu trafik kazası ile ilgili olarak müvekkili sigorta şirketi nezdindeki CMR Karayolu Sigorta Poliçesinde sigortalı bulunan .......... unvanlı şirket tarafından kaza hasar ihbarında bulunulduğunu, işbu ihbar üzerine yapılan incelemeler sonucunda davacı sigorta şirketine sigortalı olduğu belirtilen emtiayı taşıyan ......... plakalı aracın Romanya'da kusursuz olarak karıştığı kazadan dolayı hasarlandığının anlaşıldığını, dava konusu taşımaya CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağını, CMR'nin 17/2 maddesinde yer alan "Şayet kayıp, hasar...taşıyıcının önlenmesine imkan olmayan durumlardan ileri geliyorsa taşıyıcı mesuliyetten ibra edilir. " düzenlemesi gereğince taşıyıcının sorumluluğunun bulunmadığını, nitekim hasar tutanağı ve olay yeri inceleme belgelerine göre karşı yönden gelen araç sürücüsünün kazada tamamen kusurlu olduğunun belirlendiğini, biran için aksi düşünülmesi halinde huzurdaki davanın kazanın meydana gelmesine neden olan tarafa ikame edilmesi gerektiğini, yine biran için taşıyıcının sorumluluğuna karar verilecek olması halinde CMR 23.maddesine göre mallardaki hasar bedelinin eşyanın yükmele yerindeki kıymetine göre dikkate alınarak makul sovtaj değerinin tenzil edilmesi gerektiğini, uygulanan sovtaj bedelinin çok düşük olduğunu, bundan sonra CMR 23/3 maddesi uyarınca taşıyıcının sorumluluğunun 8,33 SDR ile sınırlı bulunduğunu, konvansiyon uyarınca maksimum yıllık % 5 faiz istenilebileceğini belirterek ihbara rağmen müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığının tespitiyle davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Dava; Nakliyat Sigorta Poliçesine dayalı olarak davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalı taşıyıcılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.
Taraf vekilleri delil listeleriyle yazılı delillerini ibraz etmişler, diğer deliler mahkememizce toplanmıştır.
Nakliyat Sigorta Poliçesi, davacı sigorta şirketinden hasar dosyası örneği, ihbar olunan ......... Sigortacısı ........ Sigorta A.Ş'den hasar dosyası örneği celp edilmiştir.
İddia ve savunmaların değerlendirilmesi için re'sen seçilen üç kişiden oluşan bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak rapor alınmıştır. Makine yüksek mühendisi Prof.Dr..........., sigorta ve taşıma uzmanı ......... tarafından düzenlenen raporda özetle; dava konusu hasarın meydana gelişinde karşı aracın sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, davalı taşıyıcıların sürücüsünün ise kusursuz olduğu, dava konusu taşımaya CMR Konvansiyon hükümlerinin tatbiki gerektiği, CMR 17/2 maddesi gereğince hasarlanan emtia ile ilgili davalıların sorumluluğunun bulunmadığı, ancak eksik emtia sebebiyle CMR 17/2 hükmünde sayılan sorumluluktan kurtuluş beyyinelerinden hiçbirine dayanamayan davalıların meydana gelen 14.817,81 TL zarardan sorumlu oldukları, taşıma sırasında meydana gelen hasarın davacıya ait sigorta sözleşmesi teminatı kapsamında olup, davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödemiş bulunduğu zarar tutarını sorumlulara rücu etme hakkı bulunduğu, davacı sigortalısının gerçek zarar miktarının 94.021,41 TL olarak tespit olunduğu, poliçede muafiyet kaydı dikkate alındığında eksik emtia hasarı ile ilgili olarak garame yoluyla yapılan hesaplama ile tespit olunan 832,26 TL nin hasardan mahsubu sonucu 14.817,81 TL hasar bedelinin tespit edildiği, taşıyıcının CMR 23/3 maddesi hükmüne göre sınırlı sorumluluk üst limitinin rapor tarihinde 29.132,86 TL olarak belirlendiği belirtilmiştir.
Diğer bilirkişi uluslararası konvansiyon nakliyat uzmanı ......... ise ayrık görüşünü içerir raporunda özetle; haksız fiil zararı ile sözleşmeye aykırılık zararının ayrı olduğunu, meydana gelen trafik kazasında taşıyıcının sürücünün kazanın oluşumunda kusursuz olması halinin CMR 17/2 maddesinde sayılan kurtuluş sebeplerinden biri olamayacağını, taşıyıcının haksız fiil sorumlusu karşı araç sürücüsünü karşı rücu talebinin bu davanın konusunu oluşturmadığı, sigorta poliçesindeki % 6, % 8, % 10 gibi gerçek zarar dışındaki ilave bedellerin taşıyıcıdan talep edilemeyeceği, CMR 27.maddesine göre taşıyıcının temerrüde düşürülmesi için açıkça tebliğin şart koşulduğu, sözleşmeye aykırılıklarda temerrütten itibaren faiz işleyeceği, % 6 ilave bedel hariç sovtaj ve 5.000,- TL muafiyetin tenzili sonrası gerçek zarar tutarının 80.742,04 TL olarak hesaplandığı, taşıyıcının CMR 23.maddesi kapsamında sınırlı sorumluluğunun bulunduğu, yapılan hesaplamaya göre bu miktarın rapor tanzim tarihi itibariyle 43.162,88 SDR karşılığı 176.816,73 TL olduğu, gerçek zarar üst limitin aldında kaldığından davacı sigorta şirketinin davalı taşıyıcılardan 80.742,04 TL rücu tazminatı talep edebileceği, davacının davalılara göndermiş olduğu 24.04.2014 tarihli rücu talebinin davalılara tebliğ belgesinin sunulmadığı, dava tarihinden itibaren avans faiz talep hakkı bulunduğu mütalaa olunmuştur.
Mahkememizce 14/03/2016 tarih, ....... esas, ......... karar sayılı ilâmının davalılar vekilinin temyizi üzerine dosya Yargıtay'a sevk edilmiş, Yargıtay ....... Hukuk Dairesi'nin ....... esas, ........ karar, 02/12/2019 tarihli ilamı ile mahkememizce verilen karar bozularak dava dosyası mahkememize iade edilmiş ve dosya ......... esasına kaydedilerek yeniden ele alınmış usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir. Romanya'da gerçekleşen trafik kazası nedeniyle hasarlanan ve kaybolan emtiadan davalı taşıyıcıların CMR m. 23 gereğince sınırlı sorumlu olduğu, davalı taşıyıcıların sürücüsünün trafik kazasında kusursuz olmasının davalıları sözleşmesel sorumluluktan kurtaramayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacı sigorta şirketine sigortalı bulunan, dava dışı şirkete ait otomotiv yedek parça emtiasının Budepeşte'den İstanbul'a karayolu ile taşınmasının davalılarca üstlenildiği, taşıma sırasında Romanya'da gerçekleşen trafik kazası nedeniyle emtiaların bir kısmının hasarlandığı, bir kısmının da kaybolduğu, kazada davalı taşıyıcıların sürücüsünün kusursuz olduğu, kusurun tamamen karşı araç sürücüsünde bulunduğu taraflar arasında çekişmesizdir.
Davaya konu uyuşmazlığın uluslararası karayolu ile taşımadan kaynaklandığı ve uyuşmazlığa CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağı kuşkusuzdur. CMR Konvansiyonun 17/2 maddesi uyarınca, eğer kayıp, hasar ya da gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmişse taşımacı sorumlu tutulamaz.
Somut uyuşmazlıkta, meydana gelen kazada davalı taşıyıcıların sürücüsünün kusursuz olduğu, kusurun tamamen karşı araç sürücüsünde bulunduğuna göre, CMR m. 17/2 uyarınca davalı taşıyıcıların kaza sebebiyle hasarlanan emtiadan dolayı sorumluluğundan bahsedilemeyecektir. Ancak, kazadan sonra bir kısım emtianın da kaybolduğu anlaşılmakta olup, davalı taşıyıcıların kaybolan emtiaya ilişkin gerekli güvenlik önlemlerini alma ve nezaret görevi kazadan sonra da devam ettiğinden kaybolan emtia yönünden sorumluluğu bulunmaktadır. Netice itibariyle Yargıtay bozma ilamında da belirtiliği üzere daha evvel kaybolan emtiaların bedelleri bozmadan önce belirlenmiş olduğundan usul ekonomisi gereği tekrar bu konuda inceleme yapmaya gerek olmadığı kanaatine varılarak tüm talepler hakkında aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştr.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
-14.817,81-TL Tazminatın 22/05/2014 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlardaki avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA ÖDENMESİNE,
-Davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 1.012,20-TL karar ve ilam harcının (10/06/2016 tarih, 2016/123 harç nolu harç tahsil müzekkeresinde davalılardan tahsil edilen ) 3.995,19-TL bakiye karar harcından mahsubu ile bakiye 2.982,99-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde DAVALILARA İADESİNE,
3-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 4.080,00-TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve mütelsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Davalıların kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 10.446,47-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile DAVALILARA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından ödenen 25,20-TL başvurma harcı, 1.520,30-TL peşin harç, 2.064,50-TL tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.610,00-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 601,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
6-Davalılarca yapılan 152,60-TL yargılama giderinin davanın red oranına göre hesaplanan 127,19-TL'nin davacıdan tahsili ile DAVALILARA VERİLMESİNE,
7-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde ilgili taraflara İADESİNE,
Dair; Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde YARGITAY nezdinde TEMYİZ kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/12/2020
Katip .......
¸e-imza
Hakim............
¸e-imza