T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/517 Esas
KARAR NO : 2025/973
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/08/2020
KARAR TARİHİ : 24/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile mülkiyeti davalı ..... İnş. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait İstanbul ili Beylikdüzü belediyesi sınırları içinde Adnan Kahveci adresinde bulunan .... pafta ..... ada ..... parsel numarasına kayıtlı toplam 14714 m2 inşaat alanına sahip arazi üzerine davalıca inşa edilecek binaların Yapı Denetim işini 20/09/2010 tarihli sözleşme ile davacı müvekkili şirketin üstlendiğini, davalı şirketlerin davacı şirket ile akdettiği sözleşme ve kanun gereği yatırılması gereken hak ediş bedellerini (2 tane hak ediş bedellerini yatırmış iseler de müvekkili şirketin yatırılan 65,000.090 TL ve 29,987.00 TL olan 2 adet hak ediş bedellerini davalıya iade ettiğini) bugüne kadar ödemediklerini, davacının sözleşme tarihinden bugüne kadar davaya konu sözleşmeden doğan bütün yükümlülük ve sorumluklarını eksiksiz yerine getirdiği halde davalılardan tek bir ödeme dahi alamadığını, davacı firmanın davalıların yatırmış olduğu 2 adet hak ediş bedellerini davalı tarafa 1+1 daire verilmesi sözü karşılığında iade ettiğini, ancak davacı şirketin 2 adet hak ediş bedellerini iade etmesine rağmen davalıların kötü niyetli davranıp davacıyı kandırdıklarını, 1+1 daire vermedikleri gibi ödemeleri gereken diğer hak ediş bedellerinin hiç birini ödemediklerini, davacı şirketin davalıların önce ödeyip sonra iade aldıkları 2 adet hak ediş bedeline tam ve eksiksiz faturasını kestiği ve vergisini ödediği halde bu süre zarfında (yaklaşık 8 yıl) içersinde hiçbir ödeme almadığını, davacı şirketin büyük bir maddi zarara uğradığını, davalılara iade edilen hak ediş bedellerinin .... Yapı Denetim ..... bank; TR .... IBAN Nolu hesabından, davalılara ait; ..... Bankası TR ..... IBAN Nolu hesaba 15/03/2012 tarihinde 65,000.00 TL ve müvekkili şirketin .... BANKASI; TR .... IBAN NOlu Hesabından Davalılara Ait ..... bank; TR ..... IBAN Nolu hesaba 10/11/2010 tarihinde 29,987.00 TL olarak davacı şirketten davalıların hesabına gönderildiğini, müvekkili davacı şirketin davalılara birçok defa hak ediş bedellerinin ödenmesi ile ihtar yazısı göndermesine rağmen hiçbir sonuç alamadığını, davacı şirketin, 20/09/2010 tarihli hizmet sözleşmesi ile akdedilen sözleşme gereği olarak, %100 seviye durumunda bulunan inşaata ait hak ediş bedellerinin tüm ihtar ve uyarılara rağmen yatırılmaması ve sözleşme süresinin aşılması ve ortaya çıkan hak ediş ve hak ediş farkı bedellerinin yatırılmaması sebebiyle 20/06/2014 tarihinde Büyükçekmece ..... Noterliğinin ..... yevmiye nolu fesih ibranamesiyle sözleşmeyi feshettiğini, davacı şirket ile davalılar arasında yapılan 20/09/2010 tarihli Yapı Denetim Hizmet sözleşmesi hak ediş alacaklarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Ulusal Yapı Denetim Sistemi (UYDS) resmi sayfasından alınan davacı şirkete ait hak ediş tablosunun; 23.09.2010 tarihli 1.Hak ediş 30.054,52 TL, 31.11.2011 tarihli 2.Hak ediş 65.109,45 TL, 16.08.2012 tarihli 3. Hak ediş 160.169,25 TL, 31.12.2012 tarihli 4.Hak ediş 53.619,97 TL, 28.10.2013 tarihli 5. Hak ediş 79.133.50 TL olmak üzere toplam 388.090,00 TL şeklinde olduğunu, müvekkilinin tüm iyi niyetini sulistimal eden ve defalarca hak ediş bedellerini ödemesi için tüm ihtar ve uyarılara rağmen davalıların kötü niyetli davranarak taraflar arasında ki sözleşmeye rağmen bu güne kadar hak ediş bedellerinin ödenmemesi sonucu iş bu davayı açma zorunluluğu doğduğunu belirterek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 388.090,00-TL alacağın sözleşme tarihinden itibaren hesaplanacak yıllık yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının davasına dayanak 20.09.2010 tarihli sözleşmenin müvekkillerinden .... İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. (“.... İnşaat”) ile akdedilmiş bir sözleşme olup, müvekkillerinden .... Yapı İnşaat ve Turizm A.Ş.'nin (“..... Yapı”) sözleşmeye taraf olmadığını, bu kapsamda davanın müvekkillerinden ..... Yapı açısından pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddi gerektiğini, davacının alacağının alacağı kabul anlamına gelmemekle birlikte, her iki müvekkili açısından da zamanaşımına uğradığını, her iki müvekkili açısından da zamanaşımı itirazları olduğunu, davacının huzurdaki dava ile, müvekkillerini yıllardır uğrattığı ve halen uğratmaya devam ettiği zararları ve hukuka aykırı hatta suç niteliğindeki eylemlerini gizlediğini, bu da yetmezmiş gibi, müvekkillerinden haksız menfaat elde etmeye çalıştığını, müvekkillerinden ....... İnşaatın 20.09.2010 tarihinde, yani 10 yıl 5 ay evvel yasal mevzuat gereği lisanslı yapı denetim şirketi olan davacı ile Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi (“Sözleşme”) imzaladığını, sözleşme’nin; idarenin maktu sözleşmesi olduğunu, bu kapsamında lisansa bağlı ve lisansı olmadan hizmet veremeyecek olan davacının hak ediş usulü iş yapacağını, hak edişlerini ilgili belediyeye sunacağını, hak edişler ilgili belediye tarafından onaylandıktan sonra, yine belediye tarafından müvekkiline bildirilen ve mahal rayiç bedel üzerinden Belediye’ce hesaplanan bedeller kapsamında ödemelerin yasal mevzuat gereği Mal Müdürlüğüne-Belediye’ye yapılacağının izahtan vareste olduğunu, diğer bir deyişle, davacının yapmadığı ve Belediyesince onaylanmamış bir hak ediş kapsamında bir ücrete hak kazanamayacağının açık olduğunu, (kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte), ücretin meblağı ilgili Mal Müdürlüğü/Belediye tarafından belirleneceğini ve ilgili Belediye tarafından davacıya ödeneceğini, bu kapsamda davacının belediyesince onaylanan 1. Hak ediş bedeli 30.054,52 TL ve 2. Hak ediş bedeli 65.109,45 TL'nin müvekkili şirketçe ödendiğini, kaldı ki davacının Mahkemeden çok önemli bir hususu da gizlediğini, davacının bahse konu hizmeti vermeye ehil olabilmesi için lisansı olmasının yasal zorunluluk iken davacının 06.05.2014 tarihinde ve 08.02.2017 tarihinde faaliyetlerinin durdurulduğunu ve 24.08.2019 tarihinde ise lisansının iptal edildiğini, yani davaya konu hizmeti ifa etmeye ehil olmayan davacının sanki lisansı varmış gibi 20.06.2014 tarihinde belediyeye sunduğu dilekçesi ile sözleşmesini feshettiğini beyan ettiğini, müvekkillerinden afaki taleplerde bulunulduğunu, bununla da kalınmadığını, hem suçlu hem de güçlü misali, yasal mevzuata aykırı olarak ve hatta suç teşkil edecek şekilde bu kez 20.06.2020 tarihinde, arada hiçbir hizmet vermemiş olmasına ve sözleşmesini feshetmiş olmasına rağmen inşaatın %100 seviyesinde tamamlandığını beyan ederek ..... kayıt numaralı dilekçesini sunduğunu ve hatta bu resmi evrak üzerinde yanıltıcı şekilde tahribat dahi yapıldığını, keza müvekkilinin inşaat süresince belediye nezdindeki hak ediş dosyası celp edildiğinde bir kısım hak edişlerin başkaca bir yapı denetim şirketi tarafından yapıldığının görüleceğini, davacının ödemesi belediyesince onaylanarak yapılan ilk iki hak ediş dışında işini ifa etmediğini, faaliyet ve yetkilerine ilgili idare tarafından son verilmiş olmasının davacının kendi kusuru ile hizmet akdinin son bulması hatta imkansızlaşması olduğunu, davacının kendi kusuru ile hizmet akdinin son bulmasına neden olduğunu, edimini kendi kusuru ile imkânsız hale getirdiğini ve yükümlülüklerini ifa etmediğini, tüm bu beyan ve davranışlarla davacı yapı denetim şirketinin müvekkili ve işlerini adeta kilitlediğini, müvekkilinin İstanbul ili, Beylikdüzü ilçesi, .....mahallesi, ..... pafta, ..... ada, .... parselde kayıtlı olan yapısının yıllar evvel tamamlanmış olmasına rağmen, halen bugüne kadar belediye nezdindeki işlemlerinin tamamlanamadığını, müvekkilinin halen iskan alamadığını, davacı yüzünden uğradığı zararların telafisinin imkansız boyutta olduğunu, müvekkili ....... İnşaat'ın bu sebeplerle 30.11.2020 tarihinde ilgili belediyeye başvurarak, hak ediş bedellerinin tespiti ile yeni atanacak bir yapı denetim şirketinden hak edişlerin tamamlanmasını dahi talep ettiğini, halihazır seviyeye kadar ödenmesi gereken hak ediş bedellerini de ilgili belediyeye/mal müdürlüğüne depo ettiğini, müvekkilinin defalarca davacıya ulaşmaya çalışmışsa da, davacının akıl almaz taleplerle müvekkilinin işlerini tıkadığını, bu ahlak ve iyi niyet ilkelerine aykırı tutum ve davranışları ile yasal mevzuatın boşluklarından fayda sağlayarak tam 7 yıldır müvekkilinin ticaretini dahi engellediğini, müvekkili ..... Yapı'nın, Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi'nin tarafı olmadığını, müvekkiline yapılan ödemelerin bir iade değil, verilen borcun iadesi olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an için aksi düşünülse dahi, bahse konu ödemelerin 2012 tarihli olup, davacının bir an için bir hakkı olduğu düşünülse dahi, zamanaşımına uğradığını savunarak; ileriye ve/veya fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalmak üzere; davanın müvekkillerinden .... Yapı İnşaat ve Turizm A.Ş. açısından pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davanın zamanaşımından reddine, davacının haksız, hukuki dayanaktan yoksun ve kötü niyetli tüm taleplerinin esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, yapı denetim hizmet sözleşmesinden kaynaklanan hakediş alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Uyuşmazlığın, 20/09/2010 tarihli yapı denetim hizmet sözleşmesinden kaynaklı davacının hakediş alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının ne olduğu, davalının savunmasına göre davalılardan .... Yapı A.Ş. yönünden husumetin bulunup bulunmadığı, her iki davalı yönünden hakediş alacağı kaleminin zaman aşımına uğrayıp uğramadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden; davalı şirketlerin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden; davacı yapı denetim şirketi üzerinde gözüken sorun listesi, ceza bilgileri ile kuruluş bilgileri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Beylikdüzü Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünden; Beylikdüzü İlçesi .... Mahallesi ..... Ada ..... parsel .... numaralı yapıya ilişkin bilgi formuna ait tüm ruhsat dosyası CD olarak celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünden; Beylikdüzü İlçesi ..... Mahallesi ..... Ada ..... parsel sayılı yerde bulunan taşınmaza ilişkin davacı şirket adına düzenlenen hak ediş evrakları ve dekontları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Beylikdüzü Tapu Müdürlüğünden; Beylikdüzü İlçesi .... Ada .... parsel sayılı taşınmaza ait tapu kaydı celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
..... Bankası A.Ş.'den; davalı .... Yapı İnşaat ve Turizm A.Ş. adına tespit edilen ..... nolu hesaba ait 01/01/2012 tarihinden 31/12/2012 tarihine kadar olan hesap hareketleri tablosu ile detay hareket bilgilerini içerir tablolar celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... Esas Sayılı dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; davacısının .... Yapı Denetim Ltd. Şti., davalıların .... Yapı İnşaat ve Turizm A.Ş. İle ....... İnş. Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, itirazın iptali talepli açılan davada Mahkemenin 20/09/2017 tarih ve ..... Karar sayılı ilamı ile davanın H.M.K.'nun 150/5 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verildiği, tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine hükmün 27/09/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Bakırköy ...... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; davacı alacaklı şirket tarafından borçlu davalılar aleyhine 29/09/2010 tarihli sözleşmeye istinaden ödenmeyen hak ediş bedelleri borç sebebi gösterilerek toplam 491.106,56-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, borçlu şirketlerin borca ve bütün ferilerine itirazı üzerine 24/12/2014 tarihinde borçlu şirketler yönünden takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; .... yapı denetim numaralı davacı .... YAPI DENETİM LTD ŞTİ'nin tüm sicil ve lisans kaydı, faaliyetinin askıya alınıp alınmadığın, durdurulup durdurulmadığı, faaliyetinin/lisanansının iptal edilip edilmediği ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin tüm tarihleri ile birlikte Mahkememize gönderilmesi istenilmiş; 17/11/2021 tarihli cevabi yazı ile 570 belge numaralı davacı şirketin belge alma tarihinin 23/06/2006 tarihi olduğu, 4708 Sayılı Yapı Denetim Hakkında Kanuna dayalı olarak çıkartılan Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinin 16. Maddesinin 1. Fıkrası hükmü gereğince çekirdek personeli istihdam etmemesi nedeniyle Yapı Denetim İzin Belgesinin Bakanlık Makamının Olur'u ile 27/10/2013 tarihinde geçici olarak geri alındığı, çekirdek personel eksikliğini tamamlaması nedeniyle Yapı Denetim İzin Belgesinin 27/12/2013 tarihinde geri verildiği ve sistem üzerindeki engellerinin kaldırıldığı, 14/10/2016 ve 14/10/2017 tarihleri arasında bir yıl süre ile Yeni İş Almaktan Men cezası aldığı, 27/04/2019 tarihi itibariyle Yapı Denetim İzin Belgesinin geçici olarak geri alındığı, 24/08/2019 tarihi itibariyle Yapı Denetim İzin Belgesinin iptal edildiği hususlarının bildirildiği ayrıca sistem çıktılarının gönderilmiş olduğu görülmüştür.
Mahkememiz dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, sunulan ve toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının İstanbul İli, ..... İlçesi, ..... Mah. .... ada, ..... parselde yapılan inşaat ile ilgili olarak yapı denetim hizmet bedeli alacağı olup olmadığı, alacağı var ise miktarı hususlarında yerinde inceleme yapılmak suretiyle hükme ve denetime elverişli gerekçeli rapor düzenlenmek üzere; inşaat mühendisi ....., yapı denetim uzmanı .... ve S.M.M. Bilirkişi .....'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş;
Bilirkişi heyeti tarafından mahkememiz dosyasına ibraz edilen 21/11/2021 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle, "...Öncelikle, %80 tamamlanma seviyesine isabet eden, 16.08.2012 tarihli ( 3 ) nolu Hak ediş bedeli olan 152.025,05 TL ( KDV dahil ); % 80 tamamlanma seviyesine isabet eden, 31.12.2012 tarihli ( 4 ) nolu fiyat farkı hak ediş bedeli olan 50.893,53 TL( KDV dahil ) ve %90 tamamlanma seviyesine isabet eden, 28.10.2013 tarihli ( 5 ) nolu Hak ediş bedeli olan 75.109,77 TL ( KDV dahil olmak üzere ve 31.12.2012 tarihi itibariyle, davacı ..... Denetimi'nin; Yapı Sahibi sıfatıyla davalılardan ....... İnşaat'tan toplam 278.028,35 TL ( 152.025,05 TL + 50.893,53 TL + 75.109,77 TL ) tutarında alacağı bulunduğu, anılan alacağın Yapı Müteahhidi sıfatıyla davalılardan ..... İnşaat'tan talep edilip edilemeyeceği hususunun takdirinin Mahkeme'ye ait bulunduğu, davacı .... Yapı Denetim' in; % 10 tamamlanma seviyesine isabet eden, 23.09.2010 tarihli ( 1 ) nolu Hak ediş bedeli olan 30.054,52 TL ( KDV dahil ) ve %30 tamamlanma seviyesine isabet eden, 31.12.2011 tarihli ( 2 ) nolu Hak ediş bedeli olan 65.109,45 TL( KDV dahil ) olmak üzere, KDV dahil toplam 95.163,97 TL ( 30.054,52 TL + 65.109,45 TL) tutarındaki Hak Ediş bedellerini ilgili Yapı Denetim hesabından tahsil etmiş olmakla birlikte, nedeni anlaşılamayan bir şekilde, tahsil edilen söz konusu (1) ve (2 ) nolu Yapı Denetim hak ediş bedellerinden; 29.985 TL' nin << ....... İnşaat namı hesabına gönderilen hak ediş bedeli >> açıklaması ile 14.10.2010 tarihinde ve 65.000 TL' nin ise << ....... İnşaat namı hesabına borç >> açıklaması ile 15.03.2012 tarihinde; Davalılardan - ..... Yapı Banka hesabına gönderildiği tespit edilmiş ise de, anılan EFT gönderileri toplamı olan 94.985 TL'nin; daire takası karşılığı iade edildiği iddiasıyla tahsil edilemeyen ( 1 ve 2 ) nolu hak ediş bedelleri adı altında, iş bu davada talep edilip edilemeyeceği hususu ile talep edilebilecek ise hangi davalıdan talep edilebileceği hususunun takdirinin Mahkeme'ye ait bulunduğu, iş bu dava açılış tarihi olan 19.08.2020 tarihinden sonra 17.12.2020 tarihinde, dava konusu alacağa esas ..... sayılı YİBF'e istinaden; davalılardan ....... İnşaat tarafından ....Bankası nezdindeki Beylikdüzü Mal Müdürlüğü (Yapı Denetim) hesabına 246.432,03 TL yatırıldığı ( dava konusu 3-4 ve 5 nolu Hakediş bedelleri karşılığı yatırıldığı değerlendirilmiştir ) anlaşılmış olmakla birtikte, anılan işleme ilişkin değerlendirme ve takdiri Mahkeme'ye ait bulunduğu, davacının 2010, 2011, 2012, 2016 yılları ticari defterleri, 2017, 2018, 2019, 2020 yılları Defter-i Kebir ve 2013 yılı Envanter defteri ve 2013, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019, 2020 yılları Yevmiye defteri kapanış tasdiki ibraz edilmediğinden lehine delil niteliği konusunda değerlendirme yapılamadığı, 2013, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılları Yevmiye defteri, 2013, 2014 ve 2015 yılları Defter-i Kebir defteri ve 2014, 2015, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılları Envanter defterinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacı şirket tarafından heyete cari hesap ekstresi sunulmadığı ve ticari defterler eksik ibraz edildiğinden davalı şirketlere ait kayıt bulunup bulunmadığının tespit edilemediği, davalı ....... İnş. Ltd. Şti.'nin 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılları Yevmiye ve Defter'i Kebir defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 yılları Envanter defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, 2010 yılı Yevmiye defteri kapanış tasdiki yaptırılmadığından lehine delil niteliğinin bulunmadığı, 2011 yılı Envanter defteri ibraz edilmediğinden lehine delil niteliği konusunda değerlendirme yapılamadığı, Davalı ....... İnş, Ltd Şti.'nin ticari defterlerinde yapılan incelemeler neticesinde davacı şirkete ilişkin kayıt bulunmadığı, davalı .... Yapı İnşaat ve Turizm A.Ş.'nin 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, ancak 2010, 2011, 2012 ve 2013 yılları Yevmiye defteri kapanış tasdiki yaptırılmadığından lehine delil niteliğinin bulunmadığı, davalı ...... Yapı İnş. Ve Tur. A.Ş.'nin ticari defterlerine göre; dava tarihi (19.08.2020) itibariyle davalının davacıdan 445,48 TL alacaklı olduğu" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
Büyükçekmece ..... Noterliğinden; 20/06/2014 tarih ve ..... yevmiye numaralı ihtarname ve tebliğ şerhinin onaylı suretleri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
02/03/2022 tarihli celse ara kararı ile; Mahkememiz dosyası, taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda ve her bir itirazı karşılayacak şekilde ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; bilirkişi heyeti tarafından 03/10/2022 tarihli ek rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
03/10/2022 tarihli bilirkişi ek raporunun incelenmesinde özetle:"... Kök raporda, davacı yanın cari hesap ekstresini sunmadığı bu nedenle ticari defterleri üzerinde inceleme yapılamadığı, davalı ..... Yapı İnş. Ve Tur. A.Ş.'nin cari ekstrelerini sunması üzerine“..... Yapı İnş. Ve Tur. A.Ş.'nin ticari defterlerine göre; dava tarihi (19.08.2020) itibariyle davalının davacıdan 445,48 TL alacaklı olduğu” tespitinde bulunulduğu, taraf ticari defter ve belgelerinde yapılan incelemeler ve değerlendirmelerin ticari defterlerde bulunan kayıtlara göre borç/alacak durumunu tespit etmeyi sağladığı, davacı yanın dosya kapsamında muaccel hale gelmiş alacağı söz konusu olmadığı için işlemiş faiz hesabı yapılmasına gerek görülmediği, yukarıda yapılan açıklamalar muvacehesinde, dosyaya mübrez belge, bilgi, ile sınırlı olarak yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; Sonuç olarak, teknik ve mali yönden Tarafların Kök Rapora itirazları kapsamında yeniden yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, Kök Raporda her hangi bir maddi hata veya değerlendirme hatası tespit edilemediğinden teknik yönden Kök Raporda değişiklik gerektirebilecek her hangi bir husus bulunmadığı" değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi ek raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
18/01/2023 tarihli celse ara kararı ile; Mahkememiz dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, sunulan ve toplanan deliller, taraflar arasında akdedilen sözleşme, dosya içerisinde mevcut bilirkişi kök ve ek raporları ile taraf vekillerinin bilirkişi raporlarına beyan ve itirazları da dikkate alınmak suretiyle; tüm dosya kapsamında; davacının İstanbul İli, Beylikdüzü İlçesi, ..... Mah. .... ada, ..... parselde yapılan inşaat ile ilgili olarak yapı denetim hizmet bedeli alacağı olup olmadığı, davacının şirketin lisansının geri alınıp alınmadığı, alınmış ise taraflar arasındaki sözleşmeyi ne şekilde etkilediği, davacının inşaat tamamlanma oranları dikkate alınarak hak edişlere hak kazanıp kazanmadığı, davacının hak edişten kaynaklı alacağı var ise miktarı hususlarında hükme ve denetime elverişli gerekçeli rapor düzenlenmek üzere; bir inşaat mühendisi (....), bir hak ediş konusunda uzman bilirkişi (......) ile sözleşmeler ile nitelikli hesaplamalar konusunda uzman (Doç.Dr......) bilirkişiden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetine tevdine tevdi edilmiş, Mahkememizce refakate bilirkişiler alınmak suretiyle 09/03/2023 tarihinde " .... Bulvarı .... pafta ..... Ada ..... parselde kayıtlı Beylikdüzü / İstanbul " adresinde bulunan mahalde keşif yapılmıştır.
Keşifte: " Dava konusu taşınmazın .... Cad. No:4 .... Apartmanı olduğu, apartmanın zemin + 7 kattan oluştuğu, dairelerin tamamının dolu olup kullanıldığı, zemin katlarda çeşitli dükkanların bulunduğu, taşınmazın %100 oranında tamamlanmış olduğu" gözlemlenmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından mahkememiz dosyasına ibraz edilen 25/12/2023 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle, "... Davacı şirketin yapı denetim hizmetini gereği gibi yerine getirebilmesi için yapı denetim lisansına sahip olmasının gerektiği, dolayısıyla, bahse konu lisansın aktif olmadığı süre zarfında davacının, sözleşme ile üstlendiği yükümlülükleri gereği gibi yerine getirmesinin mümkün olmayacağının ifade edilmesi gerektiği, dosya münderecatı üzerinde yapılan incelemeler neticesinde davacı şirketin belgesinin askıya alındığı tarihin 27/10/2013, dava dilekçesi eki UYDS formunda fesih hak ediş tarihi 28/10/2013 iken belediye tarafından fesih tutanağının tarihinin 06/05/2014 olduğunun tespit edildiği, huzurdaki davanın alacak davası niteliğini haiz olduğu hususu da nazara alındığında, şayet davacının bir alacağının bulunması durumunda bu talebin belediye fesih tutanağına tekabül eden 06.05.2014 tarihine kadarki hakedişleri kapsayacağının; Mahkemece aksi kanaatte olunması durumunda bu alacağın davacı şirketin belgesinin askıya alındığı tarih olan 27.10.2013 olabileceğinin ifade edilebileceği, UYDS sistemine hak ediş girişinin yapı denetim tarafından yapılmakta olup, belediyesince seviye, hizmet oranı vb. değerler incelenerek onaylanmadıkça geçerliliğinin bulunmadığı, dosyasında belediyesince hesaplanmış evraklar mevcut olmayıp, dava dilekçesi eki UYDS çıktısı ile 31/03/2021 tarihli dilekçe eki UYDS çıktısı arasında farkların bulunduğu, hak edişler incelendiğinde 5 nolu hak ediş fesih tarihi 28/10/2013 iken hesaplamanın 2014 yılı yapı birim fiyatı ve hizmet oranından yapıldığı tespit edildiği, dava dilekçesi eki UYDS çıktısına göre hak ediş bedellerinin 388.086,70-TL olarak hesaplandığı; hak ediş yapı birim fiyatının ve hizmet oranın hak ediş tarihlerine göre revize edilmesi gerekeceği kanaati ile toplam 5 hakediş alacağının ise 349.920,06-TL olarak hesaplandığı, her ne kadar dosyada mevcut evraklara göre hak ediş bedeli hesaplanmışsa da belediyesince kesin hak edişlerin hesaplanmasının gerektiği, burada hak ediş alacağının ikiye ayrılması gerekmekte olup, söz konusu sözleşmenin yapıldığı yıldaki geçerli yasa gereği, yapı denetim bedeli arsa sahibi/müteahhit tarafından belediyesine yatırılarak, hak ediş düzenlenerek yapı denetim firmasına ödendiği, bu doğrultuda 1 ve 2 nolu toplam 95.163,97TL hak ediş bedellerinin belediyece yapı denetim firmasına ödendiği anlaşılmakta olup, dosyada mevcut önceki raporda mali bilirkişi tarafından 94.985,00TL miktarının davacı tarafından davalıya iade edildiğinin tespit edildiği, 3, 4 ve 5 nolu hak edişler yönünden ise Mahkemece ilgili belediyesinden bu hak edişlerin düzenlenmesinin istenmesi ve hak ediş bedellerinin davalı tarafça belediyesine yatırılıp yatırılmadığının bildirilmesinin istenmesi ile bakiye hak ediş bedeli hesaplanmasının mümkün olduğu, dosyaya mübrez belgelerden 20.09.2010 tarihli Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi'nin davacı ile davalı ....... İnşaat tarafından imzalandığının tespit edildiği, kural olarak sözleşme ilişkisinden doğan alacak hakları sözleşmelerin kural olarak, sadece sözleşmenin diğer tarafına karşı ileri sürülebilen haklar olduklarından esasında davacının alacak iddiasını sözleşmenin tarafı olmayan davalı ....... Yapı'ya karşı ileri sürmesi mümkün olmadığının düşünüldüğü, her ne kadar davalılar arasında akdedilen 12.06.2009 tarihli Düzenleme Şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin "Masraflardan Sorumluluk” başlıklı maddesinde; denetim masraflarından davalı ..... Yapı'nın sorumlu olduğu düzenlenmiş ise de davaya konu alacağın temelini oluşturan sözleşmenin tarafi işsahibi niteliğini haiz ....... Yapı olduğu, bu itibarla 20.09.2010 tarihli Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi'nden kaynaklanan alacak talebinin muhatabının da sözleşmenin nisbiliği ilkesi bir diğer tarafını teşkil eden ....... Yapı olacağının düşünüldüğü; Mahkemece aksi kanaatte olunması durumunda talebin her iki davalıya karşı sürülebileceğinin ifade edilebileceği' görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu usulüne uygun olarak taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunmuştur.
Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; İstanbul İli, ... İlçesi, .... Mah. Adresinde bulunan ve tapunun ..... pafta, .... Ada .... parsel numarasında kayıtlı .... YİBF numaralı taşınmaz üzerindeki inşaatın Denetim Hizmet Bedeline ait 3, 4 ve 5 numaralı hak edişlerinin düzenlenerek Mahkememize gönderilmesi; ayrıca hak edişlerin düzenlenmiş olması halinde ilgilisi tarafından hak ediş bedellerinin yatırılıp yatırılmadığının araştırılarak yatırılmış ise buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş; bila tarihli cevabi yazı ile .... Mah. ..... Ada .... parselin imar işlem dosyasında yapılan incelemede; taşınmaza ilişkin davacı şirket tarafından 1 ve 2 nolu hak ediş raporlarının Belediye Başkanlığına sunularak onaylandığı, hak ediş raporlarına ve makbuzlarına göre 1 ve 2 nolu hak ediş bedellerinin ..... Yapı'ya ödenmiş olup diğer hak edişler Belediye tarafından onaylanmadığından yapı denetim firmasına ödenmediği, Başkanlığın hak ediş ödeme tablosuna göre kalan ödeme tutarının 246.432,03-TL olduğu, ....... İnşaat tarafından iş bu tablo kapsamında 17/12/2020 tarihinde 246.432,03-TL'nin Belediye Mal Müdürlüğüne depo edilmiş olup makbuz ve hak ediş ödeme tablosunun ekte sunulduğu, iş bu tablodan ve makbuz suretinden görüleceği üzere ....... İnşaat tarafından depo edilen tutarın ..... Yapı tarafından hak edişlerin tamamlanmaması nedeniyle ...... Yapı'ya ödenmediği, ödemenin beklediği, taşınmazın hali hazır yapı denetim şirketinin .... Yapı Denetim firması olduğu hususlarının bildirildiği ayrıca hesap tablosu ve banka dekontunun gönderilmiş olduğu görülmüştür.
03/04/2024 tarihli celse ara kararı ile; Mahkememiz dosyası, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna beyan ve itirazları dikkate alınarak ve Belediye'den gelen cevap da değerlendirilmek suretiyle ve her bir itirazı karşılayacak şekilde ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; bilirkişi heyeti tarafından 08/07/2024 tarihli ek rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
08/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunun incelenmesinde özetle:"...Kök raporda belirtildiği üzere burada hak ediş alacağının ikiye ayrılması gerekmekte olup, söz konusu sözleşmenin yapıldığı yıldaki geçerli yasa gereği, yapı denetim bedeli arsa sahibi/mütcahhit tarafından belediyesine yatırılarak, hak ediş düzenlenerek yapı denetim firmasına ödendiği, bu doğrultuda 1 ve 2 nolu toplam 95.163,97TL hak ediş bedellerinin belediyece yapı denetim firmasına ödendiği anlaşılmakta olup, dosyada mevcut önceki raporda mali bilirkişi tarafından 94.985,00TL miktarının davacı tarafından davalıya iade edildiği tespit edildiği, 3, 4 ve 5 nolu hak edişler yönünden ise belediyesince bildirilen yazıda “İşbu tablodan ve makbuz suretinden görüleceği üzere ....... İnşaat tarafından depo edilen tutar ...... Yapı tarafından hakkedişlerin tamamlanmaması sebebiyle ..... Yapı'ya ödenmemiştir, ödeme beklemektedir.” şeklinde açıklama yapılmış olup, bu tutarın belediyesinden davacı yapı denetim firmasına ödenmesi gerektiği" değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
Bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi ek raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçeler sunulmuştur.
4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun,
Yapı Denetim Kuruluşları ve Görevleri
"Madde 2 – Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı; Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. Yapı denetim hizmeti; yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. Yapı sahibi, yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un 5 inci maddesinde; yapı denetimi hizmet sözleşmelerinin yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedileceği belirtilmiştir.
Buna göre 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun, 2. maddesi ile aynı Kanunun 5. maddesindeki hükümler uyarınca yapı denetim hizmetini veren şirkete karşı yapı denetim hizmet bedelinin ödenmesinden arsa sahibi sorumlu olup taraflar arasında yapılan sözleşmede yapı denetim hizmet bedelinden yapı müteahhidin sorumlu olduğu kararlaştırılması da bu sorumluluğu değiştirmeyecektir.
Bu husus Yargıtay ...... Hukuk Dairesinin 02/12/2015 tarih ..... E. ..... K. Sayılı ilamında " ...Davalı arsa sahibi ile dava dışı yüklenici .... arasında imzalanan Büyükçekmece ..... Noterliği' nin 05.08.2007 tarih ve ..... yevmiye sayılı düzenleme şeklindeki gayrımenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince yapı denetim hizmet bedelinin ödenmesinden davalı arsa sahibine karşı dava dışı yüklenici sorumlu ise de 4708 sayılı Yapı Denetim Yasa' sının 2. maddesindeki, “...Yapı denetim hizmeti, yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. Yapı sahibi, yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez.” ve aynı Yasa' nın 5. maddesindeki, “Yapı denetim hizmet sözleşmeleri, yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir...Yapı denetim hizmet bedeli, yapı denetim kuruluşlarının hizmet bedellerinin ödenmesinde kullanılmak üzere yapı sahibince il muhasebe birimlerinde açılacak emanet nitelikli hesaba yatırılır.”şeklinde düzenlenen hükümler uyarınca yapı denetim hizmetini veren şirkete karşı yapı denetim hizmet bedelinin ödenmesinden arsa sahibi sorumlu olduğu " şeklinde ifade edilmiştir.
05/02/2008 tarih ve 26778 sayılı Resmi Gazetede yayımlananan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (p) bendinde yapı müteahhidi; yapım işini, yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticari amaçla veya kendisi için şahsi finans kaynaklarını kullanarak üstlenen, ilgili meslek odasına kayıtlı, gerçek ve tüzel kişi, (r) bendinde ise yapı sahibi; yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişiler şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmeliğin "Yapı sahibinin görev ve sorumluluklarını" düzenleyen 8 inci maddesi;
"(1) Yapı sahibi, yapı denetimi hizmet sözleşmesini bizzat veya hukuken temsile yetkili vekili aracılığı ile imzalamak zorundadır.
(2) Yapı sahibinin aynı zamanda yapı denetim kuruluşunun denetçisi olduğu hâllerde, yapı sahibi olan denetçiye görev verilmemek kaydı ile, mensubu olduğu yapı denetim kuruluşunca işin denetiminin üstlenilmesi mümkündür.
(3) Yapı sahibi, yapı denetimi hizmet bedeli taksitlerini zamanında ödemek ile yükümlüdür.
(4) Yapı sahibi projede, mahal listesinde, metrajda ve yapı yaklaşık maliyetinde bulunmayan herhangi bir imalatı, ruhsata bağlanmadığı müddetçe yapı müteahhidinden ve yapı denetim kuruluşundan isteyemez ve bu gibi istekler yerine getirilemez.
(5) Tamamlanan yapı, yapı kullanma izni belgesi düzenlenmeksizin kullanıma açılamaz.
(6) Yapı kullanma izni belgesi alınmış bir yapıda, ruhsat düzenlenmeksizin değişiklik yapılamaz. İşin fiziki olarak bittiğini gösteren iş bitirme tutanağının ilgili idarece onaylanmasından sonra yapılacak olan değişikliklerden yapı sahibi sorumludur." şeklinde düzenlenmiştir.
23/1.maddesinde; "Yapı ruhsatı alındıktan sonra iki yıl içinde inşaata başlanmadığı veya başlandığı halde, başlama müddeti ile birlikte beş yıl içinde yapı bitirilemediği ve bu süre içerisinde ruhsat yenilenmediği takdirde, yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilen sözleşme başkaca bir bildirime gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer. Bu durumdaki işler için ilgili idare tarafından onaylanmış seviye tespiti İl Yapı Denetim Komisyonuna gönderilir. Söz konusu işin inşaat alanı, yapı denetim kuruluşu ile birlikte, denetçi mimar ve mühendisleri ile yardımcı kontrol elemanlarının sorumluluğu altında bulunan inşaat alanından minha edilir. Yapı sahibi, yeni bir yapı denetim hizmet sözleşmesi imzalayarak işe devam edebilir."
23/6.maddesinde; "Fesih işlemi sonrasında yapı sahibi, yapı denetim kuruluşu ve yapı müteahhidi tarafından ek-22’de gösterilen form-20’ye uygun seviye tespit tutanağı tanzim edilir ve ilgili idarenin onayına sunulur."
26/4.maddesinde; "Yapı denetimi hizmet sözleşmesinde belirtilen hizmet süresi, herhangi bir sebeple uzadığı takdirde, uzayan sürenin her yılı için üçüncü fıkrada belirtilen hizmet oranlarına göre, işin kalan kısmını kapsayacak şekilde ilave hizmet bedeli ödenir. Sözleşmede belirtilen hizmet süresi herhangi bir nedenle kısaldığı takdirde, işin tamamı üzerinden, kısalan sürenin her yılı için üçüncü fıkrada belirtilen hizmet oranları %5 azaltılarak ödenir." hükümleri yer almaktadır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesi gereğince, Kanun'da aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Yapı denetim hizmet sözleşmesinden kaynaklanan davalara ilişkin olarak kanunda özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden davada 6098 sayılı TBK'nın 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanacaktır. Sözleşmeden doğan alacaklarda, zamanaşımı alacağın muaccel olduğu tarihten başlar. (TBK'nın 149. maddesi). Türk Borçlar Kanununun 117. maddesi uyarınca, borcun muaccel olması, ifa zamanının gelmiş olmasını ifade eder. Borcun ifası henüz istenemiyorsa muaccel bir borçtan da söz edilemez.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; dava konusu edilen yapı denetim hizmet bedelinin muaccel olduğu tarihlerin sözleşme hükümlerine istinaden inşaatın yıl sonu seviye tespitleri ve belediye kayıtları da incelenmek suretiyle belirlenerek, 10 yıllık zamanaşımı süresinin işletilmesi gerektiği, dava tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolmadığı görülmekle davalılar vekilinin zaman aşımı itirazının yerinde olmadığı görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, bilirkişi raporları, 20/09/2010 tarihli Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi, celp edilen tapu kaydı, taşınmazın ilgili belediyesindeki imar ve iskan işlem dosyaları ve tüm dosya kapsamına göre; davalılar arasında düzenlenen Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi uyarınca davalı ....... İnşaat Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait arsa üzerinde yapılacak inşaatın, davalı yüklenici ..... Yapı İnşaat ve Turizm A.Ş. tarafından üstlenildiği, inşaatın yapı denetim hizmeti için davacı ile davalı ....... İnşaat Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında yapı denetim hizmet sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmenin davacı tarafça hak ediş bedellerinin ilgili yapı denetim hesabına yatırılmaması gerekçe gösterilerek tek taraflı feshedildiği, iş bu davanın hak ediş alacağının tahsili istemine ilişkin olduğu, Mahkememizce re'sen seçilen inşaat mühendisi, yapı denetim uzmanı ve mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonunda, %80 tamamlanma seviyesine isabet eden, 16.08.2012 tarihli ( 3 ) nolu Hak ediş bedeli olan 152.025,05 TL ( KDV dahil ); % 80 tamamlanma seviyesine isabet eden, 31.12.2012 tarihli ( 4 ) nolu fiyat farkı hak ediş bedeli olan 50.893,53 TL( KDV dahil ) ve %90 tamamlanma seviyesine isabet eden, 28.10.2013 tarihli ( 5 ) nolu Hak ediş bedeli olan 75.109,77 TL ( KDV dahil olmak üzere ve 31.12.2012 tarihi itibariyle, davacı .... Yapı Denetimi'nin; Yapı Sahibi sıfatıyla davalılardan ....... İnşaat'tan toplam 278.028,35 TL ( 152.025,05 TL + 50.893,53 TL + 75.109,77 TL ) tutarında alacağı bulunduğu, davacı ..... Yapı Denetim' in; % 10 tamamlanma seviyesine isabet eden, 23.09.2010 tarihli ( 1 ) nolu Hak ediş bedeli olan 30.054,52 TL ( KDV dahil ) ve %30 tamamlanma seviyesine isabet eden, 31.12.2011 tarihli ( 2 ) nolu Hak ediş bedeli olan 65.109,45 TL( KDV dahil ) olmak üzere, KDV dahil toplam 95.163,97 TL ( 30.054,52 TL + 65.109,45 TL) tutarındaki Hak Ediş bedellerini ilgili Yapı Denetim hesabından tahsil ettiği yönünde rapor tanzim edilmiş olup, rapora itirazlar sonrasında bilirkişi heyetinden alınan ek raporda teknik ve mali yönden Tarafların Kök Rapora itirazları kapsamında yeniden yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda, Kök Raporda her hangi bir maddi hata veya değerlendirme hatası tespit edilemediğinden teknik yönden Kök Raporda değişiklik gerektirebilecek her hangi bir husus bulunmadığı tespitlerinin yapıldığı, taraf vekillerinin bilirkişi kök ve ek raporlarına itirazı üzerine bu kez Mahkememizce re'sen seçilen 2 inşaat mühendisi ve bir nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişiden oluşan heyetten alınan ikinci raporda ise; UYDS sistemine hak ediş girişinin yapı denetim tarafından yapılmakta olup, belediyesince seviye, hizmet oranı vb. değerler incelenerek onaylanmadıkça geçerliliğinin bulunmadığı, dosyasında belediyesince hesaplanmış evraklar mevcut olmayıp, dava dilekçesi eki UYDS çıktısı ile 31/03/2021 tarihli dilekçe eki UYDS çıktısı arasında farkların bulunduğu, hak edişler incelendiğinde 5 nolu hak ediş fesih tarihi 28/10/2013 iken hesaplamanın 2014 yılı yapı birim fiyatı ve hizmet oranından yapıldığı tespit edildiği, dava dilekçesi eki UYDS çıktısına göre hak ediş bedellerinin 388.086,70-TL olarak hesaplandığı; hak ediş yapı birim fiyatının ve hizmet oranın hak ediş tarihlerine göre revize edilmesi gerekeceği kanaati ile toplam 5 hakediş alacağının ise 349.920,06-TL olarak hesaplandığı, her ne kadar dosyada mevcut evraklara göre hak ediş bedeli hesaplanmışsa da belediyesince kesin hak edişlerin hesaplanmasının gerektiği, 1 ve 2 nolu toplam 95.163,97TL hak ediş bedellerinin belediyece yapı denetim firmasına ödendiği, dosyaya mübrez belgelerden 20.09.2010 tarihli Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi'nin davacı ile davalı ....... İnşaat tarafından imzalandığının tespit edildiği, kural olarak sözleşme ilişkisinden doğan alacak hakları sözleşmelerin kural olarak, sadece sözleşmenin diğer tarafına karşı ileri sürülebilen haklar olduklarından esasında davacının alacak iddiasını sözleşmenin tarafı olmayan davalı ....... Yapı'ya karşı ileri sürmesi mümkün olmadığının düşünüldüğü tespitlerinin yapıldığı, iş bu dava açılış tarihi olan 19.08.2020 tarihinden sonra 17.12.2020 tarihinde, dava konusu alacağa esas .... sayılı YİBF'e istinaden; davalılardan ....... İnşaat tarafından ..... Bankası nezdindeki Beylikdüzü Mal Müdürlüğü (Yapı Denetim) hesabına 246.432,03 TL yatırıldığı, Beylikdüzü Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğünün cevabi yazısı ile taşınmaza ilişkin davacı şirket tarafından 1 ve 2 nolu hak ediş raporlarının Belediye Başkanlığına sunularak onaylandığı, hak ediş raporlarına ve makbuzlarına göre 1 ve 2 nolu hak ediş bedellerinin .... Yapı'ya ödenmiş olup diğer hak edişler Belediye tarafından onaylanmadığından yapı denetim firmasına ödenmediği, Başkanlığın hak ediş ödeme tablosuna göre kalan ödeme tutarının 246.432,03-TL olduğu, ....... İnşaat tarafından iş bu tablo kapsamında 17/12/2020 tarihinde 246.432,03-TL'nin Belediye Mal Müdürlüğüne depo edilmiş olup makbuz ve hak ediş ödeme tablosunun ekte sunulduğu, iş bu tablodan ve makbuz suretinden görüleceği üzere ....... İnşaat tarafından depo edilen tutarın ..... Yapı tarafından hak edişlerin tamamlanmaması nedeniyle ..... Yapı'ya ödenmediği hususlarının bildirildiği, davacı vekili tarafından sunulan bila tarihli dilekçe ve ekindeki dekontlardan eksik hak edişlerin tamamlanarak 3, 4 ve 5 nolu hak ediş bedellerinin davacı şirkete ödendiği anlaşılmakla; her ne kadar davacı tarafça 1 ve 2 nolu hak edişlerin daire karşılığı davalılara iade edildiği iddia edilmiş ise de dosya kapsamında bu iddiayı ispatlar delil bulunmadığı gözetilerek ve bu hak ediş bedellerinin davacı şirkete ödendiği değerlendirilerek bu talepler yönünden davanın reddine, 3, 4 ve 5 nolu hak edişler yönünden ise yargılama devam ederken davacı şirkete hak ediş bedellerinin ödemesinin yapılması nedeniyle bu talepler yönünden davacının dava açmakta haklı olduğu değerlendirilerek karar verilmesine yer olmadığına, taraflar arasındaki sözleşmede alacağın ödeneceği tarihin belirlenmediği ve davacı tarafından da davalının temerrüde düşürülmediği, ayrıca yargılama sırasında davacı tarafça eksikliklerin giderilerek hak ediş raporlarının ilgili Belediyesine sunulduğu anlaşıldığından faiz talebinin reddine, yapı denetim hizmetini veren şirkete karşı yapı denetim hizmet bedelinin ödenmesinden arsa sahibinin sorumlu olduğu, Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinde yapı denetim hizmet bedelinden yüklenicinin sorumlu olduğunun kararlaştırılmasının ise bu sorumluluğu değiştirmeyeceği, bu nedenle 4708 Sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesi ile aynı Kanunun 5. maddesindeki amir hükümler uyarınca hizmet ücretinden arsa malikinin sorumlu olacağı, davalı ..... Yapı İnşaat ve Turizm A.Ş.'nin ise arsa maliki ve Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesinin tarafı olmadığı gözetildiğinde bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalı .....Yapı İnşaat ve Turizm A.Ş. yönünden açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
2-Davalı ....... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan dava yönünden;
a-Dava konusu taraflar arasındaki 20/09/2010 tarihli Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesinden doğan 3., 4. Ve 5. Hak edişten kaynaklı alacak davacı şirkete ödendiğinden bu alacak ile ilgili KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
b-20/09/2010 tarihli Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmesinden doğan 1. Ve 2. Hak edişten kaynaklı alacak taleplerinin REDDİNE,
c-Faize ilişkin taleplerin REDDİNE,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 6.627,61-TL peşin harcın mahsubu ile artan 6.012,21-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya İADESİNE,
4-Davacı tarafça yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen posta, tebligat ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 6.785,00-TL yargılama giderinin dava tarihindeki haklılık durumu ile davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 4.308,39-TL'sinin davalı ....... İnşaat Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ....... İnşaat Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan ve ayrıntıları UYAP'ta belirtilen tebligat ve bilirkişi ücretinden oluşan toplam 6.006,25-TL yargılama gideri ile 1.274,90-TL keşif harcı olmak üzere toplam 7.281,15-TL yargılama giderinin dava tarihindeki haklılık durumu ile davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2.657,72-TL'sinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, kalan kısmının kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalı ....... İnşaat Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddedilen kısım yönünden; davalı ....... İnşaat Tur. San. Ve Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
8-Davalı ..... Yapı İnşaat Ve Turizm A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
9-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa İADESİNE,
10-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan/vekillerinden birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalı vekili Av. .....'in e duruşma sistemi ile davalılar vekili Av. .....'in huzurda yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/09/2025
Katip .
Hakim ......