T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/622 Esas
KARAR NO: 2021/726
DAVA: İtirazın İptali (İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/09/2020
KARAR TARİHİ: 08/07/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili talep dilekçesinde; davacı müvekkil ile davalılardan ... Ambalaj Basım Gıda San ve Tic A.Ş ortaklarından dava dışı ... arasında 01/04/2014 tarihinde .... Hisse Satış ve Devir Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmenin imzalanmasından sonra müvekkil tarafından gereken yükümlülüğün yerine getirildiğini, davalı şirket yada dava dışı ... satıcı tarafından yükümlülükler yerine getirilmediğini, dava dilekçeleri ekinde sunulan pay defterlerinden de anlaşılacağı üzere 03/04/2014 tarih ve 2014/02 sayılı yönetim kurulu kararı ile beher hisse değeri 25,00 TL 'den 15.000 hisse 375.000,00 TL bedelle müvekkiline devredildiğini, sözleşme tarihinden 2019 yılı sonuna kadar şirkete mali anlamda büyüm destek veren müvekkilinin şirket yetkilileri tarafından toplantılara davet edilmediğini, kar paylarını ve şirkete verdiği borçları da tam manasıyla geri alamadığını, müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile davalılar aleyhine ilamsız icra takibi başlattığını, davalıların haksız ve kötü niyetli itirazları nedeniyle takibin durduğunu belirterek davalıların yaptığı itirazın iptali ile davalı borçluların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, davalılar adına kayıtlı araç ve taşınmazların her türlü devir temlik ve yüklenmesini önler mahiyette teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; dosyanın dava konusu uyuşmazlık bakımından yetkili olan istanbul nöbetçi asliye ticaret mahkemesi’ne gönderilmesini talep ettiklerini, davacının alacak iddiasına dayanak tuttuğu, ancak ne icra takibine ne de huzurdaki dava dosyasına sunmamış olduğu, 01.04.2014 tarihli “.... hisse satış ve devir sözleşmesi” sebebiyle müvekkillerin davacı tarafa hiçbir borcu bulunmadığını, dava tarihi itibariyle ve halen, davacı .... mezkur sözleşme gereğince müvekkil şirket .... Ambalaj Basım Gıda San Ve Tic A.Ş.’nin %25 hissedarı olduğunu, mezkur sözleşmeye göre davalı müvekkillerinin ödediği 2.420.000.-TL tutarın yetersiz kaldığı iddiasıyla davacı .... şirketin %25 hisselerinin yasal sahibi olduğunu bildirdiğini ve dava dilekçesinde de bunu teyit ettiğini, ....'ın taahhüt ettiği tutar olan 3.500.000.-tl davalı müvekkile ödenmediğini, davacının bir yandan şirket hisselerinin maliki olmuş diğer yandan da ödeme talep ettiğini, sözleşmeye göre davalı müvekkillerinin hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkillerin ödediği tutarlar sebebiyle davacıdan alacaklı olduklarını belirterek hukuki dayanaktan yoksun taleplerinin davanın eddine ve davacı aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava, taraflar arasındaki .... işlem Hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında 01/04/2014 tarihli ... Hisse Satış ve Devir Sözleşmesinden kaynaklı davacının alacağı olup olmadığı, var ise miktarının tespiti, itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Davalı mahkemenin yetkisine itiraz etmiş olmakla tarafların gerçek kişi olması ve tacir olmamaları sebebiyle yetki anlaşması HMK 17.madde uyarınca geçerli olmadığı gibi İİK 50. Maddesi uyarınca icra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesi halinde itirazın iptali davasını görmeye yetkili mahkeme icra takibinin yapıldığı yer mahkemesidir. Öte yandan davacının istemi para alacağı olduğuna göre Türk Borçlar Kanununun TBK 89.maddesi gereğince para borcu alacaklıya götürülerek ödenecek borçlardan olduğundan davacının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Somut olayda davalı icra takibinde yetki itirazında bulunmadığına göre uyuşmazlığın çözümünde Bakırköy Mahkemeleri de yetkili olduğundan davalının yetki itirazının reddine karar verilmiştir.
02/10/2020 tarihli heyet ara kararı ile, her ne kadar davacı vekili davalılar adına kayıtlı olduğu tespit edilecek olan araç ve gayrimenkullere teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiş ise de; davacı vekilinin ihtiyati tedbir istemi HMK.nun 389 ve devamı maddelerine göre değerlendirilmiş, ihtiyati tedbirin ancak uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği, oysa somut davanın itirazın iptali istemine ilişkin para alacağını içerdiği, tedbir konulması talep edilen araç ve gayrimenkullerin davanın konusunu oluşturmadığı nedeniyle yasal koşulları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
.... A.Ş.'NE, ... Bankası A.Ş.'ne, ....bank'a, ....bank'a, ...bank A.Ş.'ne, ....bank A.Ş.'ne yazılan müzekkerelere cevap verildiği, istenilen bilgi ve belgelerin gönderildiği anlaşılmıştır.
Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün .... E.sas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... tarafından davalı ... ve davalı ... Ambalaj şirketi aleyhine 3.815.152,00 TL’si karz akdinden ve kar payından kaynaklanan alacak ve 352.117,52 TL’si takip öncesi işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.167.269,52 TL için takip işleminin yapıldığı ve davalılar vekili tarafından işbu takibe karşı itirazda bulunulduğu görülmüştür.
Banka kayıtları ve İcra dosyası celp edildikten sonra davacının iddiası, davalının savunması, icra dosyası ve tüm dosya kapsamına göre taraf şirketlerin defterleri incelenerek davacının iddiası, davalının savunması, icra dosyası ve tüm dosya kapsamına göre Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğününün ... Esas sayılı takip dosyasına göre 01.04.2014 tarihli ... Hisse Satış ve Devir Sözleşmesinden kaynaklı davacının alacağı olup olmadığı, varsa miktarının tespiti için tarafların ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, 18/06/2021 tarihli raporda; davacı ... ile dava dışı .... arasında 01.04.2014 tarihinde imzalanan “... Hisse Satış ve Devir Sözleşmesi” ile sözlemenin alıcısı (... Alıcı) ... ile, sözleşmenin satıcısı (... Satıcı) ...’ın, bu sözleşme tarihi itibariyle ... Satıcının, sahibi olduğu 15.000 adet Şirket Hissesini tüm hak ve yükümlülükleri ile 3.500.000,00 TL devir bedeli karşılığında ... Alıcı’ya satıp devredeceği, bedelin ... Alıcıya ödenmesi halinde devredilen hisselerin ... Alıcı tarafından ... Satıcı’ya bedelsiz iade edileceği hususunda anlaştıkları, sözleşmenin 4. Maddesinde ... Alıcı’nın, devir bedelinin tamamını en geç 01.04.2014 tarihinde ... Satıcı’ya ödeyeceği, ödenen hisse devir bedelinin aylık 100,000 TL taksitler halinde ... Alıcı’ya 35 ay içinde geri ödeneceğinin hükme bağlandığı, dava dosyasında bulunan banka hesap ekstrelerinin incelenmesi neticesinde; taraflar arasında yapılan para transferleri dikkate alındığında, davacı ile dava dışı ... arasında imzalanan sözleşme dışında taraflar arasında bir çok işlemin bulunduğu ve bu işlemler için de taraflar arasında para transferlerinin yapıldığı, davacı ile davalı taraflar arasındaki para transferlerinde açıklama kısımlarında yapılan ödemenin mahiyeti açık olarak ifade edilmediğinden, davacı tarafından davalı tarafa ya da davalı taraftan davacı tarafa yapılan ödemelerin, davacı ... ile dava dışı ... arasında imzalanan sözleşme kapsamında yapılan bir ödeme olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, banka hesap ekstrelerine göre sözleşmede kararlaştırılan devir bedeli olan 3.500.000,00 TL’nin 01.04.2014 tarihi itibariyle davalı hesabına gönderildiğine ilişkin hesap ekstrelerinde bulunmadığı, dava dosyasındaki belgeler ve banka ekstrelerine göre davacının imzalanan sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığının tespitinin yapılmasının mümkün olmadığı, başka bir ifade ile davalı şirketin ticari defterleri ile dava dosyasında bulunan banka hesap ekstrelerinin incelenmesi neticesinde davacının imzalamış olduğu sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağının olup olmadığının tespitinin yapılamadığı, davacı ...’ın 03.04.2014 tarihinde ... üye kayıt numarası ile şirket pay defterine beheri 25 TL olan 15.000 adet ve tutarı 375.000,00 TL tutarında ortaklık pay defterine ortak olarak kaydedildiği, dolayısıyla davacı ... ile dava dışı ... arasında 01.04.2014 tarihinde imzalanan “... Hisse Satış ve Devir Sözleşmesi” ne konu olan hisselerin davacı ...’a devredildiği ve bu hisseler karşılığında davacının davalı şirkete %25 oranında ortak olduğu, davalı şirketin ticari defterlerine göre davacının davalı şirketten herhangi bir alacağının ya da davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı sonuçlarına ulaşıldığı bildirilmiştir.
Yapılan yargılama, toplanan ve sunulan deliller, icra dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında 01/04/2014 tarihli ... Hisse Satış ve Devir Sözleşmesinden kaynaklı davacının alacağı olup olmadığı, var ise miktarının tespiti, itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Davacı ... ile dava dışı ... arasında 01.04.2014 tarihinde “... Hisse Satış ve Devir Sözleşmesi” nin imzalandığı (sözleşme) görülmüştür. Sözlemenin alıcısı (... Alıcı) ..., sözleşmenin satıcısı (... Satıcı) ... olup, bu sözleşme tarihi itibariyle ... Satıcının, sahibi olduğu 15.000 adet Şirket Hissesini tüm hak ve yükümlülükleri ile 3.500.000,00 TL devir bedeli karşılığında .... Alıcı’ya satıp devredeceği, bedelin ... Alıcıya ödenmesi halinde devredilen hisselerin ... Alıcı tarafından ... Satıcı’ya bedelsiz iade edileceği hususunda anlaşıldığı belirlenmiştir.
Sözleşmenin 4. Maddesinde ... Alıcı’nın, devir bedelinin tamamını en geç 01.04.2014 tarihinde ... Satıcı’ya ödeyeceği, ödenen hisse devir bedelinin aylık 100,000 TL taksitler halinde ... Alıcı’ya 35 ay içinde geri ödeneceğinin hükme bağlandığı anlaşılmıştır.
HMK. 219. maddesine (HUMK. 326) göre her iki taraf kendi ellerindeki vesikaları (belgeleri) mahkemeye ibraz etmek zorundadır. Bir davada ispat yükü kendisine ait olan tarafın, başka delillerle birlikte karşı tarafın ticari defterlerine de dayandığı, eş söyleyişle, delillerini karşı tarafın ticari defterlerine hasretmediği hallerde karşı tarafın kendi defterlerini mahkemeye ibraz etmesi ya da bundan kaçınmasına bağlanması gereken hukuksal sonuçlar HMK. 219. ve ardından gelen maddelerindeki konuya ilişkin genel düzenlemelere tabidir.
İspatın konusu HMK.nun 187'nci maddede “İspatın konusunu tarafların üzerinde anlaşamadıkları ve uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek çekişmeli vakıalar oluşturur ve bu vakıaların ispatı için delil gösterilir. Herkesçe bilinen vakıalarla, ikrar edilmiş vakıalar çekişmeli sayılmaz.” Şeklinde belirtilirken, ispat yükünün kimde olduğu ise HMK.nun 190'ncı maddesinde “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.”düzenlemesi ortaya konmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan deliller kapsamında dava dışı ... ile davacı arasında ... işlemle hisse devri sözleşmesi bulunduğu tartışmasız olup dava dışı hisseyi devralanın sözleşme kapsamında bedele ilişkin olarak yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği noktasındadır. Davalı taraf hisse devir sözleşmesi kasamında şirketteki hisselerini davacıya devretmiştir.
Davacı iddialarına göre davanın özünün, davacının 01.04.2014 tarihli '... Hisse Satış ve Devir Sözleşmesi' uyarınca davalılara ödeme yaptığı, yani sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüğünü ifa ettiği, ancak davalıların sözleşmesel edimlerini yerine getirmediği iddiasına dayalı davacının alacak talebi olduğu görülmektedir.
Davalılardan müvekkil şirket ... Ambalaj A.Ş.'ya ait ticari defter ve kayıtlar, davacı tarafından davaya dayanak gösterilen sözleşme, davacı tarafça yapıldığı iddia edilen ödemelere ilişkin banka kayıtları, dosyada mübrez belge ve kayıtlar detaylı olarak ve davacının talebi doğrultusunda rapor hazırlanırken incelenmiştir.
Raporda 'Yapılan ödemelerin davacı ... ile dava dışı ... arasında imzalanan sözleşme kapsamında yapılan bir ödeme olup olmadığının tespit edilemediği, yapılan ödemelere ilişkin açıklama kısmında ödemenin ne için yapıldığını gösterecek bir bilginin bulunmadığı' belirtilmiştir. Bilirkişi ayrıca, Davalı müvekkilerden ... Ambalaj A.Ş. ticari defter ve kayıtlarını incelemiş, davalı şirketin 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulmuş olduğu tespit ile dava konusu alacak bakımından davacının davalı şirketten herhangi bir alacağının bulunmadığı tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunun sonuç bölümünde ise Dava dosyasındaki belgeler ve banka ekstrelerine göre davacının imzalanan sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağının bulunup bulunmadığının tespitinin yapılmasının mümkün olmadığı, başka bir ifade ile davalı şirketin ticari defterler ile dava dosyasında bulunan banka hesap ekstrelerinin incelenmesi neticesinde davacının imzalamış olduğu sözleşmeden kaynaklı herhangi bir alacağının olup olmadığının tespitinin yapılamadığı belirtilmiştir.
Öte yadan yalnızca davacı tarafından dava konusu sözde alacak iddiasına dayanak olarak sunulmuş sözleşme irdelendiğinde, taraflardan herhangi birinin sözleşmenin tarafı olmadığı görülmüştür.
Sözleşme hükümleri incelendiğinde ise “İşbu sözleşme tarihi itibariyle ... Satıcı, sahibi olduğu 15.000 adet şirket hissesini tüm hak ve yükümlülükleri ile aşağıdaki devir bedeli karşılığında .... alıcıya satıp devretmek, söz konusu bedelin aşağıda tayin edilen şekil ve şartlarla inançlı alıcıya ödenmesi halinde devredilen hisselerin ... Alıcı tarafından ... Satıcı’ya bedelsiz iadesi hususunda anlaşmışlardır.” şeklinde düzenlenmiştir. , Sözleşmenin 4.2 maddesinde ise; “... alıcı, devir bedelinin tamamını en geç 01.04.2014 tarihinde ... Satıcı’ya ödeyecek olup ödenen hisse devir bedeli, aylık 100.000,-TL ( Yüzbin-TL) taksitler halinde, ... Alıcı’ya toplam 35 ay içinde geri ödenecektir. Söz konusu devir bedelinin geri ödenmesi ile ilgili olarak herhangi bir faiz ve sair ek bedel talep edilmeyecektir. Söz konusu ödemelerin tayin edilen sürelerde ödenmesi halinde devredilen sözleşme konusu hisseler ... Satıcı’ya bedelsiz iade edilecektir. Sözleşmeye konu hisselerin inançlı işlem şartları gereğince iadesi gerekip de ... Alıcı tarafından en geç 30 gün içerisinde iade edilmemesi halinde 3.500.000-USD cezai şart ödeyeceği kabul ve taahhüt edilmektedir.” şeklindedir. ... İşlem Hisse Satış ve Devir Sözleşmesi uyarınca Davacı ödemeyi taahhüt ettiği 3.500,000- TL'yi sözleşme sonrası bir defada ve süresinde ödemediği gelen rapordan anlaşılmıştır. Taraflar arasında bir çok ödeme ve hesap hareketi olmakla birlikte bu ödemelerin neye isti,naden yapıldığına dair kayıt ya da açıklama olmadığı anlaşılmaktadır.
Banka ödemlerinde davacı taraf ödeme açıklaması yapmamış olup davaya konu sözleşme kasamında ödeme yapılıp yapılamadığı tespit edilemediği gibi sözleşme incelendiğinde davalıların sözleşme bedelinin ödenmesi hususunda kefalet verildiğine ya da garanti verdiklerine dair imzaları da bulunmamaktadır. Bakiye alacak ya da sözleşme bedelinin ödenip ödenmemesi hususun husumetin bu aşamada şirkete değil devir sözleşmesinin tarafına yöneltilmesi gerektiği halde sözleşmenin tarafına dava açılmadığı anlaşılmıştır. Kaldı ki Sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği sözleşme, kural olarak o sözleşmede taraf olanları bağlar. Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları da sözleşmenin taraflarıdır. Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Davalıların ödeme yükümlüğü iat edilemediği gibi taraflar arasındaki ödeme işlemlerinin sözleşme kapsamında olup olmadığını davacı ispat edemediğinden sübuta ermeyen davanın reddi kanaati oluşmuştur.
Tüm bu nedenlerle; davanın reddine, davalıların kötü niyet tazminat taleplerinin şartları oluşmaması nedeniyle reddine, davacı vekilinin tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalıların kötü niyet tazminat taleplerinin şartları oluşmaması nedeniyle REDDİNE,
3-Davacı vekilinin tedbir talebinin REDDİNE,
4-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30-TL maktu karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 510,53 TL harçtan mahsubuna, artan 451,23 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
5-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin 6325 Sayılı Kanun madde 18/A-11 uyarınca davacıdan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesinin 13/2.maddesi uyarınca davalı yararına tayin ve takdir olunan 76.550,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
9-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/07/2021
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza