T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/686 Esas
KARAR NO: 2022/502
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/10/2020
KARAR TARİHİ: 16/05/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile; Müvekkili .... on iki adet “ince tel örme makinası” cinsi emtianın Davalı .... San. ve Dış Tic. A.Ş.’ne satışı ve üç ayrı nakliyat ile teslimi hususunda Davalı taraf ile anlaştığını, doğrultuda müvekkilince ilk dört makinenin bedeli olan 70.000,- Avro için 27.05.2019 tarihli ... numaralı Fatura düzenlendiğini ve davalıya gönderildiğini, anılan anlaşma ve fatura uyarınca davalının emtia bedelinin yarısını faturanın teslimi ile, kalan yarısını ise nakliyeden hemen önce müvekkiline ödemesi gerektiğini, davalı tarafın faturada yer alan şartlara uygun olarak faturayı teslim almasını takiben emtia bedelinin %50’si olan 35.000,- Avro tutarını fatura karşılığı peşin olarak müvekkiline ödemişse de, makinelerin nakliyesinden önce ödenmesi gereken bakiye 35.000,- Avro’yu ödemediğini, müvekkilinin ise iyi niyetli bir şekilde davalı ile arasındaki ticari ilişkiye güvenerek emtianın nakliyesini gerçekleştirdiğini ve dört adet makinenin davalıya teslim edildiğini, müvekkilinin Davalı ile arasındaki sözleşmesel ilişki çerçevesinde anlaşılan şartlarda emtianın teslimini gerçekleştirdiğini ve böylelikle gerek fatura gerekse Türk Borçlar Kanunu (“TBK”) madde 234 uyarınca Davalı/Borçlu’nun bedel ödeme borcunun muaccel olduğunu, müvekkiline fatura bedelinin bakiye kısmı için ödeme yapılmaması üzerine bakiye tutara ilişkin 09.08.2019 ve 28.08.2019 tarihli ihtar yazıları gönderilmişse de Davalının ödeme yapmaktan kaçındığını, bu nedenle 23.12.2019 tarihinde noter kanalıyla da ihtarname gönderildiğini, davalı tarafın söz konusu ihtarnameye de cevap vermediğini, alacağın tahsili için 17.07.2020 tarihinde Çatalca İcra Dairesi’nin ... Esas numaralı dosyası ile Davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, dosyadan tebliğ edilen ödeme emrine Davalı/Borçlu tarafından 27.07.2020 tarihinde hiçbir gerekçe gösterilmeksizin itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, bu nedenlerle davalı tarafça Çatalca icra dairesi nezdindeki ... esas sayılı dosyaya yapılan haksız itirazın iptaline ve takibin devamına, İİK md.67 gereği, alacağın %20’sinden az olmamak üzere hükmedilecek tazminatın davalı’dan tahsiline, tüm yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; davacı tarafından sözleşme sartlarının gereği gibi ifa edilmediğini, bu sebeple davacının müvekkili şirketten talep edebileceği herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, somut olayda, siparişe konu ürünün montajının teknik ve özellikli bir işlem olduğunu, bu nedenle satıcının anlaşmalı olduğu bir yetkili servis aracılığıyla ve bizzat satıcı tarafından sağlanan bir hizmetle montaj işleminin gerçekleştirilmesi gerekmekteyken satıcı tarafından iş bu yükümlülüğün yerine getirilmediğini, bu sebeple de; davacı tarafından sözleşme şartları gereği gibi ifa edilmediğini, davacı tarafından sözleşme konusu edim tam olarak yerine getirilmemiş olması sebebiyle müvekkili şirketin zarara uğradığını, her türlü, karşı dava, talep, tazminat, cezai şart, alacak, faiz, şikayet ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, esas yönünden davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Çatalca İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin, davalı şirket aleyhine 35.000,00-EURO asıl alacak ve 122,79-EURO faiz olmak üzere toplam 35.122,79-EURO alacağın, asıl alacağa borçlunun temerrüde düşürüldüğü alacağın tahsili tarihine kadar %0,65 Euro mevduata uygulanan kamu bankalarınca fiilen uygulanan azami yıllık faizi ile icra masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili için icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde itiraz ettiğini belirterek takibin durmasına sebebiyet verdiği, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek suretiyle taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında taraflar arasında davalının davacıya borcunun bulunup bulunmadığı, aynı zamanda davacı tarafından davalıya satılan ürünün davalının iddiası doğrultusunda montajının ve kurulumunun aynı zamanda teknik desteğin davacı tarafından yapılması gerekip gerekmediğinin tespiti, yapılması gerektiğinin tespiti halinde davacının üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirip getirmediği, montaj ve kurulum hizmetinin davacı haricinde başka bir firmaya yaptırılıp yaptırılamayacağı, montaj ve kurulumun başka bir şirkete yaptırılabileceğinin tespiti halinde maliyetinin ve servis hizmet bedelinin ne kadar olacağı, konusunda uyuşmazlığa konu makineler de yerinde incelenmek suretiyle bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olmakla, bilirkişi Tekstil Mühendisi ... ve Mali Müşavir ...ın 19/02/2022 tarihli raporunda özetle; 1) Davacının davalıya satmış olduğu 4 adet ince tel örme makinasının davalı tarafından montajı yapılmış ve çalışır vaziyette olduğunun görüldüğü, ince Tel örme makinasının montaj, kurulum ve ilk defa çalıştırılması teknik bilgi ve tecrübeyi gerektirdiği, üretim için ince ayarlarının yapılmasının zorunlu olduğu, davacının satmış olduğu 4 adet ince tel örme makinasının montaj ve kurulumunu yapması gerekirken yapmadığı, dava konusu 4 adet tel örme makinasının montaj ve kurulumunun 3.kişilerden hizmet alınarak yaptırılması durumunda servis bedelinin ortalama 800,00 EURO olduğu, davacı .... yurtdışında faaliyet gösteren bir firma olması sebebiyle ticari defterleri incelenemediği, davalı .... Tıbbi Ürünler San. ve Dış .Ş.'nin Ticari Defterlerinin, sair vesaikin, muhasebe kayıtlarının TTK. m. 64,65 VUK. m. 229,230,231,232 hükümlerine uygun şekilde tanzim edildiği, HMK. m. 222 sahibi lehine delil niteliğinin bulunduğu kanaatine varıldığı, davacı tarafça davalı aleyhine 17/07/2020 tarihinde ... esas sayılı dosyası ile 35.000,00 EURO cari hesap alacağı üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça icra takibine verilen itiraz dilekçesinde alacaklı tarafa görünen borçlarının olmadığı belirttiklerini, davalı şirketin muhasebe kayıtlarında, davacı yan ile olan hesap hareketlerini ... muhasebe kodu altında takip ettiği, davalı yanın Ticari Defterlerinde davacı yana 35.000,00 EURO Borçlu olduğu görüldüğü, 17.07.2020 Takip ve Dava tarihi olan 14.10.2020 itibariyle, Davacı ... Davalı ... San.ve Dış Tic. A.Ş.'den 34.200,00 EURO asıl alacak alacağı olduğu, davalının dosya münderacatında bulunan Form BA Bildirim Formları incelendiğinde davacı tarafından davalıya kesilmiş olan bir adet faturanın davalı yanca gelir idaresine beyan edilmediğinin tespit edildiği,davacı yanca davalı şirkete Beyoğlu .... Noterliğinin 23.12.2019 Tarih ve .... Yevmiye No'lu İhtarname ile 35.000,00 EURO borcun ihtarnamenin tebliği tarihini takip eden 7 gün içinde ödenmesini ihtar ettiği anlaşıldığı fakat, dosya münderecatındaihtarnamenin tebliği şerhi olmadığından, ihtarnamenin hangi tarihte davalıya yana tebliği edildiği tespit edilemediğinden faiz hesabı yapılamadığı, ancak davacı tarafça davalıya kesilen fatura 6102 sayılı TTK nın yürürlüğe girdiği tarihten sonra olduğundan işlemiş faiz talebiyle ilgili olarak 6102 sayılı TTK nın 1530/4-b maddesine davacının dayanmadığı bu sebeple bu maddeye dayarak yapılan faiz hesaplamasının takdirin mahkemeye ait olmak üzere, ( TTK 1530 Mad. 4-b göre ) Hesaplanan Faiz Tutarı 163,02 EURO. Taleple Bağlı kalınarak 122,79 EURO faiz alacağı olabileceğinin tespit edildiği, davacı alacağının kabulü halinde, davacının 17.07.2020 Takip ve dava tarihi olan 14.10.2020 itibaren, davalıdan 34.200,00 EURO Asıl alacak alacağı olduğuna dair görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.
TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE;
Dava, ticari ilişkiden kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)
Dava dosyamızda alacak iddiası konusunda davacı üzerinde, gerekli hizmetin verilmediği hususunda ise davlı üzerinde olup taraf delilleri bu muvacehe ölçüsünde değerlendirilmiştir.
İddialar doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup yapılan inceleme neticesinde davacının yabancı firma olması nedeniyle defterleri incelenemese de uyuşmazlığa konu 35.000 EURO alacağın davalı defterlerinde davacıya borç olarak kaydının bulunduğu, bu haliyle davalı defterlerindeki bu kaydın bir nevi borcun kabulü olduğu davacının davalıdan alacaklı olduğu anlaşılmıştır.
Davalı iddiaları bakımından ise teknik bilirkişi marifetiyle yaptırılan inceleme neticesinde davacının davalıya sattığı makinelerle alakalı ticari teamüllere göre teknik hizmeti vermesi gerektiği fakat teknik hizmet verdiğini ve montajını yaptığını ispatlayamadığı, bu hizmetlere denk gelen bedelin 800,00 EURO olduğu, davalının bu kısım yönünden davacıya borçlu olmadığı ve bu bedelin tespit edilen asıl alacaktan mahsubunun gerektiği, bu durumda davacının mahsuplaşma neticesinde davalıdan 34.200,00 EURO alacaklı olduğu anlaşılmış, işlemiş faiz yönünden davacının ihtarnameye dair tebliğ suretini taraflarca getirilme ilkesi gereği dosyaya sunmaması nedeniyle işlemiş faiz talebi ve tespit edilen asıl alacağın likit olduğu kanaatine varılarak asıl alacak üzerinden davalının icra inkar tazminatına mahkumiyeti ile tüm talepler hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
-Davalının aleyhine yapılan Çatalca İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE,
-Takibin asıl alacak miktarı olan 34.200,00-EURO üzerinden aynen DEVAMINA,
-Asıl alacağa davacının takip talebindeki miktarı aşılmamak üzere fiili ödeme tarihinde Devlet Bankaları nezdinde EURO cinsinden açılmış kısa vadeli mevduatlara uygulanan en yüksek faizin İŞLETİLMESİNE,
-Hüküm altına alınan asıl alacağın %20'sine tekabül eden 6.840,00- EURO icra inkar tazminatının davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 21.795,36- TL karar ve ilam harcından peşin alınan 4.224,82-TL harcın mahsubu ile bakiye 17.570,54-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.285,28-TL'sinin davalıdan tahsili ile, geri kalan 34,72-TL'sinin ise davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 30.784,58-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın red miktarına göre tayin ve takdir olunan 5.100,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından ödenen 54,40-TL başvurma harcı, 4.224,82-TL peşin harç, 1.644-TL tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.923,22-TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre hesaplanan 5.767,43-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, geri kalan miktarın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/05/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza