T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/839 Esas
KARAR NO: 2022/294
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/12/2020
KARAR TARİHİ: 21/03/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili plastik boru makineleri ve kalıplarının üretimi ve yurt içi ve yurt dışı satışında tüm sektörünün öncü kuruluşlarından biri olduğunu, davalı ile arasındaki ilişki ticari satış sözleşmesinden doğduğunu, müvekkilinin davalıya 2020 yıllarında muhtelif faturalar ile çeşitli ürünler (maske makinası ve parçaları) satarak çeşitli hizmetlerin (işçilik vb.) görüldüğünü, ödenmeyen faturaların bedeli toplam olarak 46.761,00 TL + 53.100,00 USD olduğunu, davalı ise borcunu gereği gibi ifa etmeyerek ilgili faturaların bedellerini ödemediğini, bunun üzerine müvekkilin faturadan doğan bakiye alacağını ödemesi için 2 Eylül 2020 Tarihinde Kadıköy .... Noterliğinin .... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ettiğini, bu ihtarnamenin davalı-borçluya tebliğ edildiğini ve borçlunun temerrüde düşürüldüğünü, davalı-borçlunun Bakırköy ... Noterliğinin 7 Eylül 2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bu borca itiraz ettiğini, borçluya karşı Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas Sayılı dosyası ile takibe başlandığını, ödeme emrini, davalıya (borçluya) tebliğ edilmiş olduğunu, davalının borcuna 13.11.2020 tarihinde itirazda bulunduğunu, müvekkiliin davalıyla arasında ticari satış ilişkisi bulunduğu ve davalının sözleşmeden kaynaklanan borcunu ifa etmediği takip dayanağı faturalar ve ticari defter kayıtları ile sabit olduğunu, fatura tarihlerini kapsayan, davalı şirketin bağlı bulunduğu vergi dairesinden BA ve BS vergi kayıtlarının celbini talep ettiklerini, bu nedenlerle itirazın iptaline ve takibin devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafa borcun bulunmadığını, icra dosyasına yapılan itirazın haklı olduğunu, müvekkilinin davacı şirkete borcu bulunmadığının taraf ticari defterleri incelendiğinde ortaya çıkacağını, davacı şirketin 06/05/2020 tarihli sözleşme gereğince alınan makineyi 7 iş günü içerisinde müvekkili şirkete teslim etmesi gerekirken teslim edemediğini, makinenin kurulumunun yaklaşık 1,5 ay sonra yapıldığını, müvekkilinin 45 gün boyunca üretim yapamadığını ve maddi zarara uğradığını ve manevi olarak da zarara uğradığını, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı şirketin davalı şirket aleyhine 46.761,60-TL asıl alacak, 53.100,00-USD asıl alacak, 65,47-USD işlemiş faiz, 115,30-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.876,90-TL ve 53.165,47-USD alacağın asıl alacağa işleyecek yıllık %10 reeskont avans faizi ve takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar ve fiili ödeme günündeki döviz alış kuru üzerinden USD alacak için işleyecek Yıllık Kamu Bankalarınca USD hesaplarına uygulanacağı bildirilen azami faiz ve değişen oranlardaki faizi ile birlikte icra masrafları ve vekalet ücretinin borçludan tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine, borçlunun 13/11/2020 tarihli itirazı ile icra dosyasının durdurulduğu görülmüştür.
Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının davacıdan satın alınan makinelerin ayıplı olduğu ve geç teslim yapıldığı iddiasının yerinde olup olmadığı, makinelerin ayıplı olduğunun tespiti halinde açık ayıp mı gizli ayıp mı ayıp ihbarının süresinde usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı, nihayetinde davalının icra takibine itirazının yerinde olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi S.M. Mali Müşavir ...., Makine Mühendisi Prof. Dr. ..... ve Tekstil Mühendisi ....'in 07/07/2021 tarihli raporunda özetle; Davacının davalıya satmış olduğu otomatik cerrahi maske üretim hattının sorunsuz çalıştığı, ayıplı olmadığı ve maske üretim işlemini gerçekleştirdiği, davalının 53.100 USD tutarındaki 20.07.2020 tarihli .... nolu faturayla satın almış olduğu ultrasonik kaynak mMakinesinin çalışmadığı, davacı personeli tarafından kurularak çalışır vaziyette davalıya teslim edildiği, kullanım aşamasında arıza verdiğinden gizli ayıplı olduğu, makinenin ayıbının tamir edilerek düzettilebileceği, davalı tarafından çalışmayan makine ile ilgili davacıya ayıp ihbarında bulunulduğunu gösteren herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı, ultrasonik kaynak makinesi için 45.000 USD/adet birim fiyat * KDV dahil 53.100 USD bedelin piyasa rayicine uygun olduğu, davacı; defterlerini 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M.182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2020 yılında E-Defter sistemine tabi olduğu, E-Defter sisteminde sadece Envanter Defterinin noter tasdikine tabi olduğu, davacının 2020 yılında envanter defteri açılış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, bu itibarla HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 madde gereğinde mevcut haliyle davacının 2020 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalı; defterlerini 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK. M.182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2020 yılında E-Defter sistemine tabi olduğu, E-Defter sisteminde sadece Envanter Defterinin noter tasdikine tabi olduğu, davalının 2020 yılında envanter defteri açılış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, bu itbarla HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 madde gereğinde mevcut haliyle davalının 2020 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi (02.11.2020) itibariyle davacının davalıdan 236,02 TL, dava tarihi (01.12.2020) itibari ile davacının davalıdan 368,61 TL alacaklı olduğu yönünde bakiyesinin bulunduğu, davalının ticari defterlerine göre; takip tarihi (02.11.2020) itibariyle davalının davacıya 236,00 TL, dava tarihi (01.12.2020) itibari ile davalının davacıya 368,58 TL borçlu olduğu yönünde bakiyesinin bulunduğu, taraflar arasında İcra Takip tarihi itibari ile 236,02 TL - 236,00 TL - 0,02 TL, Dava Tarihi itibari ile 368,61 TL — 368,58 TL : 0,03 TL cari hesap farkının bulunduğu, İcra takip tarihi itibari ile 0,02 TL, dava tarihi itibari ile 0,03 TL farkın iktisadi bir değer taşımaması nedeni ile tarafların yasal defter kayıtlarının örtüştüğü kanaatine varıldığı, bu nedenle yapılan izahat doğrultusunda tarafların yasal defterlerinin örtüştüğü, dosya münderecatında; tarafların kaşe ve imzalarının bulunduğu 1 adet hesap mutabakatının mevcut olduğu, ilgili mutabakatta davalının 3.716,96 TL tutarında, davacının ise 3.716,99 TL tutarında bakiye bildirerek mutabık kalındıkları, aynı zamanda tarafların yasal defter kayıtlarında icra takip ve dava tarihinden sonra 31.12.2020 tarihi itibari ile mutabakattaki bakiyelerinin örtüştüğü, ,davalı ile dava dışı .... Bankası A.Ş. arasında - 29.05.2020 tarih .... sözleşme numarası ile düzenlenen Finansal Kiralama Sözleşmesinin mevcut olduğu, sözleşme kapsamında davalı .... Ltd. Şti.'nin kiracı, dava dışı .... Bankası A.Ş. 'nin kiralayan olduğu, 33 madde ve eklerinden oluşan davalı ile dava dışı bankanın imzalarının bulunduğu Finansal Kiralama Sözleşmesinin imzalandığı, Finansal Kiralama Sözleşmesine istinaden davalının dava dışı bankadan kiraladığı .... Makine San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin satıcı firma olduğu, 15.05.2020 tarihli Proforma fatura ile Otomatik Cerrahi Maske Üretim Hattının KDV dahil 1.010.000,00 TL karşılığında dava dışı banka tarafından davacıdan satın alınarak davalıya kiralandığı, dava dışı ....Bankası A.Ş. tarafından davalı tarafından kullanılan Proje Geri Ödeme Planına göre 29.05.2020 tarihinde “.... Makine San. ve — Prj Ödm” açıklaması ile 1.010.000,00 TL tutarında proje karşılığı ödemenin yapıldığı, yapılan bu işlem ile davalının ilgili proje geri ödeme planı ile otomatik cerrahi Maske üretim hattı bedeli karşılığı dava dışı ... Bankasına borçlandığı, davacının ise ilgili üretim hattı bedelini tahsil etmiş olduğu, davacı tarafça dosyaya sunulan İcra takibine dayanak TL kaynaklı E- Faturaların, raporumuzun İli. Teknik Yönden Tespit ve Değerlendirmeler bölümünde Teknik Bilirkişi Heyeti tarafından yapılan hesaplama sonucunda; davacının icra takibine konu toplam 46.761,60 TL tutarındaki 6 adet faturası karşılığı olarak; davalının davacıya 36.000,00 TL ödeme yaptığı, tarafların imzalamış olduğu anlaşma gereği davacının işçilik bedelini talep edemeyeceği, sadece parça ve cihaz bedellerini talep edebileceği, 259,60 TL + 5.000,00 TL + 3.540,00 TL + 236,00 TL olmak üzere toplam 9.035,60 TL bedel talep edebileceği, raporun Teknik Yönden Tespit ve Değerlendirmeler bölümünde Teknik Bilirkişi Heyeti tarafından 20.07.2020 tarih .... seri numaralı KDV dahil 53.100,00 USD bedelli Finansal Kiralama Sözleşmesi Kapsamındaki üretim hattı dışında kalan ultrasonic kulaklık kaynak makinası ilgili tespit ve değerlendirmeler yapılmış olup, bu kapsamda; çalışır vaziyette teslim edilen yerinde inceleme sırasında çalışmadığı görülen makinanın, kullanım aşamasında arıza verildiğinden gizli ayıplı olduğu, ayıbının tamir edilerek düzeltilebileceği, ayıp ihbarında bulunulduğuna dair bir delilin sunulamadığı, yapılan izahat doğrultusunda; davalının uhdesinde yer alan makineye istinaden davacının davalıdan takdiri tamamen Sayın Mahkemeye ait olmak üzere KDV dahil 53.100,00 USD talep edebileceği, davacının 02.11.2020 Tarihli İcra Takip Tarihine Kadar Talep Edebileceği TL İşlemiş Faiz Alacağı Toplam 138,63 TL hesaplanmış olmakla birlikte talebe bağlılık ilkesi gereği 115,30 TL İşlemiş Faiz ile birlikte, davacının 02.11.2020 Tarihli İcra Takip Tarihine Kadar Talep Edebileceği USD İşlemiş Faiz Alacağı Toplam 325,87 USD hesaplanmış olmakla birlikte talebe bağlılık ilkesi gereği 65,47 USD İşlemiş Faiz talep edebileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce Taraf vekillerinin beyanları ve tarafların itirazlarının değerlendirilmesi ve icra takibinden sonra davalı tarafından icra dosyasına herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise ne kadar yapıldığı hususlarında ek rapor düzenlenmesine karar verilmiş olmakla bilirkişi S.M. Mali Müşavir ...., Makine Mühendisi Prof. Dr. M. .... ve Tekstil Mühendisi ...'in 07/01/2022 tarihli ek raporunda özetle; Alacaklı"nın (davacı) ... Makine San. Tic. Ltd. Şti. vekili vasıtası ile 02.11.2020 tarihinde borçlu (davalı) ....Dış Tic. Ltd. Şti. aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ..... E.Sayılı İcra Dosyası ile faturaları dayanak göstererek, 46.761,60 TL Asıl Alacak, 53.100,00 USD Asıl Alacak, 65,47 USD İşlemiş Faiz, 115,30 TL İşlemiş Faiz üzerinden toplam 46.876,90 TL ve 53.165,47 USD tutarındaki toplam alacağı üzerinden takibe geçtiği, takipte 46.761,60 TL ile 53.100,00 USD asıl alacak talebinde bulunulduğu, davacının davalıya düzenlemiş olduğu 36.000 TL tutarındaki 10.06.2020 tarihli .... nolu fatura bedeli 11.09.2020 tarihinde davalının davacının hesabına göndermiş olduğu 36.000,00 TL tutarındaki .... işlem nolu ....bank EFT makbuzuyla ödendiği, ilgili ödemenin taraf defterlerinde yer aldığı, ödemenin 02.11.2020 takip tarihinden önce gerçekleştiği dikkate alınarak kök raporda hesaplama yapılırken icra takibine konu işbu faturanın ödenmesi nedeniyle hesaplamaya dahil edilmediği, davalı vekilinin, itirazlarında yer alan davacı defterlerinde dava konusu alacak miktarının yer almadığı ve davacının kendi defter kaydı ile dahi alacağını ispat edemediğini hususu irdelendiğinde; kök raporumuzda da sabit olduğu üzere; davacının davalıdan 368,61 TL alacaklı, davalının davacıya 368,58 TL borçlu olduğu tespit edilmiş olmakla beraber, yapılan mali yönden incelemede tarafların yasal defterleri üzerinde kaydı olarak inceleme gerçekleştirilmiş, davacının davalıya düzenlemiş olduğu faturaların davalı tarafından davacıya iade edildiği, ilgili iade işleminin taraf defterlerinde yer aldığı kök raporunda sabit olmakla birlikte, davalı davacıya her ne kadar iade faturası düzenlemiş ve yasal defterlerde dava konusu alacak miktarı yer almasa da teknik bilirkişi heyeti tarafından yapılan yerinde inceleme sırasında; Ultrasonik kaynak makinesinin, davacı personeli tarafından kurularak çalışır vaziyette davalıya teslim edildiği, kullanım aşamasında arıza verdiğinden gizli ayıplı olduğu, makinenin ayıbı tamir edilerek düzeltilebileceği kanaatine varıldığı ve makinenin davalının uhdesinde bulunduğu hususları dikkate alınarak kök raporumuzda yapılan hesaplama - geçerliliğini sürdürmekte olduğu, kök raporda görüş ve kanaatte her hangi bir değişiklik oluşmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE;
Dava, ticari satıma konu maldan ötürü alacağın tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)
Dava dosyamızda ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerinde olup, taraf delilleri toplanarak bu muvacehe ölçüsünde değerlendirilmiştir.
İddialar hususunda mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, yapılan inceleme neticesinde taraf defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, alacak ve borç kayıtları olarak örtüştüğü, davacı defterlerine göre davalıdan 368,61 TL alacaklı olduğu, davalı defterlerine göre ise 368,58 TL davacıya borçlu olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi incelemesi neticesinde ayrıca tarafların mutabakat metni düzenledikleri, tarafların yasal defter kayıtlarında icra takip ve dava tarihinden sonra 31.12.2020 tarihi itibari ile mutabakattaki bakiyelerinin örtüştüğü, söz konusu mutabakata göre karşılıklı alacak ve borçlarının kalmadığı anlaşılmış, davacı tarafından bakiye bedelin ödenmediği hususunun artık yazılı delille ispatlanması gerektiği, konuya ilişkin yasal delil sunamadığı dikkate alınarak dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE;
-Davalının aleyhine yapılan Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN KISMEN İPTALİNE,
-Takibin asıl alacak miktarı olan 368,58-TL üzerinden DEVAMINA,
-Hüküm altına alınan asıl alacağa davacının takip talebindeki miktarı aşılmamak üzere takip tarihinden itibaren reeskont faiz İŞLETİLMESİNE,
-Hüküm altına alınan asıl alacağın %20'sine tekabül eden icra inkar tazminatının davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE,
-Fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,
-Davalının şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 80,70- TL karar ve ilam harcından peşin alınan 5.351,02- TL harcın mahsubu ile artan 5.270,32-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde DAVACIYA İADESİNE,
3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00- TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul oranları dikkate alınarak 1.056,00-TL'sinin davacıdan tahsili ile geri kalan 264,00-TL'sinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından ve davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 368,58-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın red miktarına göre tayin ve takdir olunan 39.206,14-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
7-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/03/2022
Katip ....
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza