T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/884 Esas
KARAR NO: 2021/463
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/12/2020
KARAR TARİHİ: 15/04/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Hazır Giyim Turizm San. Ve Dış Tic. A.Ş. ve ... İnşaat Ticaret A.Ş işveren sıfatıyla , ... İnşaat Ve Yapı Tek. Ltd. Şti. yüklenici sıfatıyla; işverene ait olan ... ili, ... İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... ve ... ada ... parselde bulunan taşınmaz üzerinde, toplamda yaklaşık 18.000 m2 inşaat alanlı beş adet okul binasının yapımı işinin anahtar teslim olarak yapılması taahüttlü sözleşmeyi 17.08.2017 tarihinde imzaladıklarını, müvekkili ile sözleşmeyi imzalayan yüklenici .... İnşaat ve Yapı Tek. Ltd. Şti. arasında 04.01.2018 tarihinde alt yüklenicilik sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme ile tarafların yüklenicinin taahhüdü altında bulunan İstanbul ili, ... İlçesi, ... Mahallesi ... ada .. ve ... ada ... parselde bulunan taşınmaz üzerine çevre düzenlemesi ve aydınlatması, çevre duvarları, istinat duvarları, açık-kapalı otopark, peyzaj çim ve ağaçlandırması, sulama sistemi, her türlü ince ve kaba işler, ahşap işleri, asansörler, CCTV, ses sistemi, yangın algılama ve söndürme sistemi, paratoner, onaylı mekanik ve elektrik projelerine uygun tesisatların yapılması, okulun ihtiyacı olan ısıtma ve soğutma iklimlendirmesi, okulun ihtiyacı olan gücün %100 ünü karşılayabilecek jeneratör, tüm okul sahasının yağmursuyu kanalları, kanalizasyon kanalları, drenaj kanalları, saha içindeki tüm alt yapı su, atıksu, doğalgaz, ...elektrik vs hizmetlerinin dahil olduğu onaylı statik, mimari, geoteknik, elektrik, mekanik projelerine ve teknik şartnamede belirtilen özelliklere uygun toplamda 21.063 m2 inşaat alanlı mimari vaziyet planında gösterilen B ve D blok olmak üzere 2 adet okul binasının yapım işinin 965.-TL/m2 birim fiyatıyla anahtar teslimi yapılmasını müvekkili şirketin üstlendiğini, taraflar arasında yapılan imalatların sözleşme gereği , fazla yapılan imalatların bedellerinin mal sahipleri diğer davalılar tarafından ödenmemesi nedeni ile muhasebesel olarak belgeleri düzenlenmediğini, yine davalıların sebepsiz zenginleşme hükümlerine gereğince de davacıya borçlu olduklarını, Küçükçekmece .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş ... K. sayılı dosyası ile yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunda müvekkil şirketin sözkonusu mahalde elektrik tesisatı yapımı işinden 773.155,53-TL + KDV, mekanik tesisatın yapımı işinden 743,019.-TL + KDV, inşaat yapım işinden 4.393.336,29.-TL alacaklı olduğu kanaatine varıldığını, müvekkili şirket tarafından Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalılara karşı Küçükçekmece ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasındaki B-D Bloklardaki fazla yapılan çatı katı imalatları kısmi alacak bedeli ve bilirkişi raporundaki diğer alacak hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.433.633,50.-TL asıl alacak ve 77.876,27.-TL işlemiş faiz alacağı olarak toplam 2.511.509,77-TL toplam alacak tutarlı ilamsız takipte ödeme emri gönderildiğini, borçluların icra takibine itiraz ederek takibi durdurduklarını, davalılardan .....Hazır Giyim Turizm Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş. tarafından Küçükçekmece ... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile icra takibinin ve ödeme emrinin iptaline karar verilmesini talep ettiğini, Küçükçekmece .... İcra Hukuk Mahkemesi ... E. ve ... K. Sayılı kararı ile, açılan davanın reddine karar verdiğini belirterek davanın kabulü ile Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına davalılarca yapılan itirazların iptali ile takibin devamına, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ... A.Ş.'nin Davacıya karşı davalı sıfatı olmadığından davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu olay ile birebir benzerlik gösteren bu içtihatta da belirtildiği üzere müvekkili ile davacı arasında bir sözleşme bulunmadığını, davacının davalı ..... ile yaptığı sözleşmenin bu iki tarafı bağlayacağını, müvekilinin davacı ile hiçbir hukuki bağı olmadığını, bu nedenle davacının müvekkilinden hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını, delil mahiyetinde yapılan keşifler ve alınan bilirkişi raporlarının davacıyı ve .....'yı İlgilendirdiğini, müvekkilini bağlamadığını belirterek davanın reddine, müvekkili aleyhinde icra takibi başlatmakta haksız ve kötüniyetli olan davacının, alacağın %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ..... İnşaat Ve Yapı Teknolojileri Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesinde; Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayısı ile açılan konkordato davasında, 25.02.2019 tarihinden başlamak üzere üç ay süre ile geçici mühlet kararı ile Müvekkili Şirket aleyhine 6183 sayılı Yasaya göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere hangi nedene dayanırsa dayansın takip yapılamayacağına dair ihtiyati tedbir kararı verildiğini, 23.05.2019 tarihinde üç aylık geçici mühlet kararına ek olarak geçici mühletin iki ay daha uzatılmasına karar verildiğini, 18.07.2019 Tarihinde, Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi, Müvekkili Şirket lehine bir yıl süre ile kesin mühlet kararı verdiğini, müvekkili şirket aleyhine 25.02.2019 tarihinden itibaren takip yapılması yasaklanmış olduğu halde davacı tarafından işbu dava konusu takip başlatıldığını, hukuka aykırı olarak başlatılan takibe istinaden açtıkları Küçükçekmece ... icra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı takibin iptali davasının kabul edildiğini, Küçükçekmece ... İcra Hukuk Mahkemesi'nde ... Esas numarasıyla görülen dava sonucu işbu takibin müvekkil şirket yönünden iptaline karar verilmesi sebebiyle davacı tarafça talep olunan icra takibine ilişkin yapılan itirazın iptali ve diğer hususların müvekkili şirket yönünden reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ...,, Hazır Giyim Turizm Sanayi ve Dış Ticaret A.Ş.vekili cevap dilekçesinde; davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, delil tespiti ve bilirkişi incelemelerini müvekkilini bağlar nitelikte olmadığını, davacı, davalı ..... İnşaat ve Yapı Tek. Ltd. Şti.'nin konkordato ilan etmesinden bahisle alacağını tahsil edebilme gayesiyle son çare olarak tamamen dürüstlük kurallarına aykırı bir şekilde müvekkili şirkete davaya konu takibi yöneltmiş bulunduğunu, bu sebeple davacı aleyhine İİK m. 67 uyarınca kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davaya konu alacak hiç bir koşulda kabul edilmemekle birlikte talebe konu alacak için zamanaşımı ve hakdüşürücü süre itirazı bulunduğunu, talep edilen alacağın likit bir alacak olmadığını belirterek öncelikle davanın müvekkil açısından Husumet yokluğu nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatteyse davanın esastan reddine karar verilerek, Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı takibin tüm ferileriyle iptaline, müvekkili aleyhinde haksız ve kötü niyetli başlatılmış olan davacının alacağın %20'sinden az olmamakla birlikte kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava; İİK 67.maddesi uyarınca bir kısım taraflar arasında akdedildiği bildirilen eser sözleşmesi kapsamında girişilen icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamı istemine ilişkindir.
HMK'nun 137.maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacı ile davalı ..... inşaat Ltd Şti arasındaki sözleşme ve sözleşme dışı fazlaya yapılan işler nedeni ile söz konusu takibe konu alacaklarından diğer davalıların sorumlu olup olmadığı, takibe itirazında haklı olup olmadıkları, itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığının tespitine karar verilmiştir.
Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası aslı celp edilmiş, incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine 29/11/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında konkordato kararı verildiği, davalı borçluların vekilleri vasıtasıyla ayrı ayrı icra takibine,borca ve fer'ilere itiraz ettikleri, Küçükçekmece .. İcra Hukuk Mahkemesinin 23/11/2020 tarihli ... Esas, .... Karar sayılı kararı ile, davalı borçlu ... yönünden takibin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere husumet, bir başka deyişle taraf ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumet, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyorsa o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı sıfatının olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının en önemli özelliği, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflarca ileri sürülmemiş olsa bile mahkemece re'sen ele alınabilmesidir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-d maddesinde düzenlendiği üzere dava ve taraf ehliyeti dava şartlarındandır. Ancak, taraf sıfatı dava şartlarından değildir. Buna karşılık, taraf sıfatı, dava şartı gibi, davanın esastan görülüp karara bağlanabilmesi için, varlığı ya da yokluğu hakim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinde gözetilen ve taraflarca noksanlığı davanın her aşamasında ileri sürülen nitelikte olmasıdır.
Yargılama tarihi itibari ile HMK. 115/1 maddesi uyarınca dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında mahkeme kendiliğinden araştırır.
Davalı ...,, şirketi yönünden Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası Küçükçekmece ... İcra Hukuk Mahkemesinin 23/11/2020 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile, davalı borçlu ... yönünden takibin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. İptal sebebi ise şirketin konkordato süreci içinde olmasına rağmen eldeki takibin yapıldığı gerekçesidir. Gelen kayıtlardan da Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında kesin kararı verildiği ve takibin mühlet öncesi alacaktan dolayı açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan açıklama ve tespitler karşısında tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında davalılar ..... Hazır Giyim Turizm San. Ve Dış Tic. A.Ş. ve ... İnşaat Ticaret A.Ş.'ne ait olan yüklenicisi davalı .... İnşaat Ve Yapı Tek. Ltd. Şti. olan ... ili, ... İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... ve ... ada ... parselde bulunan taşınmaz üzerinde beş adet okul binasının yapımı işinin anahtar teslim olarak yapılması taahüttlü 17.08.2017 tarihli sözleşme akdedildiği, sözleşme kapsamında Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ....Esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalılar ...,, Hazır Giyim Turizm San. Ve Dış Tic. A.Ş. ve ...,, İnşaat Ticaret A.Ş.ile işveren sıfatına haiz olarak sözleşme yapıldığı arsa sahibi oldukları dikkate alındığında davacının diğer davalılarla sözleşme imzalamadığı anlaşılmıştır.
Sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği sözleşme, kural olarak o sözleşmede taraf olanları bağlar. Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları da sözleşmenin taraflarıdır. Yargıtay içtihatlarında ve öğretide bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır.
Sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği sözleşme, kural olarak o sözleşmede taraf olanları bağlar. Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları da sözleşmenin taraflarıdır. Yargıtay içtihatlarında ve öğretide bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır.
Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde değerlendirilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının bu anlamda önemli özelliği ise, def'i değil itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.
Somut olaya geldiğimizde; davalılar sözleşmenin tarafı olmadığından bahisle husumet itirazında bulunmuş olup sunulan sözleşmeler incelenmiş ve davacının da kabulünde olduğu üzere Alt yüklenici olan davacı ile diğer davalılar ...,, Hazır Giyim Turizm San. Ve Dış Tic. A.Ş. ve ... İnşaat Ticaret A.Ş. sözleşmenin tarafı değildir. Davacı ile davalı .... inşaat Ltd Şti arasındaki hak ediş bedeli nedeni ile söz konusu takibe konu alacaklarından sorumlu olmadıkları hususları nazara alınarak davalılar ... ve ...'ne husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup diğer davalı ...,, İnşaat ve Yapı Tek. Ltd. Şti.ile ise yüklenici olarak sözleşme yapıldığı Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası Küçükçekmece ... İcra Hukuk Mahkemesinin 23/11/2020 tarihli ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile, davalı borçlu ... yönünden takibin iptaline karar verildiği nazara alınarak davanın ön şartı ve özel dava şarı olan öncelikle üsulüne uygun ve derdest bir icra takibi bulunmadığından davalı ... yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Diğer davalılar yönünden de akdî ilişkinin kurulamadığından pasif husumet yokluğu nedeniyle red kararı verildiğinden maktu vekâlet ücreti takdiri gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden REDDİNE,
2-Davalılar ... ve ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
3-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30-TL maktu karar ve ilam harcının davacı tarafından 27.403,80 TL peşin yatırılan harçtan mahsubuna, artan 27.344,50 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.uyarınca davalılar yararına tayin ve takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekille temsil ettiren davalılara VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/04/2021
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza