T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
.
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP: ... ...
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/10/2019
NUMARASI:....
DAVA TARİHİ: 09/10/2017
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 25/01/2016
KARAR TARİHİ : 04/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/05/2023
Taraflar arasındaki itirazın iptaline ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
ASIL DAVADA
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile davalı borçlu ... arasında imzalanan genel kredi sözleşmelerinde diğer davalıların müteselsil kefil sıfiatıyla yer aldıklarını, sözleşmelere istinaden kullandırılan kredilerin ödenmemesi nedeniyle hesapların kat edilerek gönderilen ihtarnameye rağmen borçların ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibinin davalıların haksız itirazı nedeniyle durduğunu iddia ederek itirazın iptali ile takibin devamına, %20 oranında icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, asıl borçlu hakkındaki konkordato kapsamındaki alacakları için davacı bankaca daha önce Ankara 32 İcra Müdürlüğü'nün 2015/18840 sayılı dosyasından ve Ankara 7 İcra Müdürlüğünün 2016/4805 sayılı dosyalarından ilamlı icra takipleri başlatıldığını, aynı alacaklar için iki ayrı icra takibi başlatılamayacağını, ayrıca bir kısım çeklerin davacı bankaya iade olduğunu, bu hususta davacı bankanın henüz bir risk oluşmadığı halde haksız olarak icra takibi başlattığını, konkordato kapsamı dışındaki alacakların takibe konu edilmesinin usule uygun olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.
BİRLEŞTİRİLEN ANKARA 5 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2016/745 ESAS SAYILI DOSYASINDA
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının asıl borçlu olduğu genel kredi sözleşmelerinden kaynaklanan alacaklarının tahsili için davalı aleyhine başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu, Ankara 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/553 E, sayılı dosyasında asıl borçlu ... ile ilgili konkordatonun tasdikine ve tüm borçlarının 22/04/2015 tarihinden itibaren 18 ay faizsiz olarak eşit taksitle ödenmesine karar verildiğini, konkordato kapsamında olup da kaydı yapılmayan iş bu takibe konu alacak kalemlerinden ve konkordatoya alacak kayıt tarihinden sonra komiser onayı olmaksızın konkordatonun tasdikine kadar doğmuş tüm alacak kalemlerinden 28/08/2015 tarihinde vadesi gelen 4 taksidin tahsili için Ankara 32 İcra Müdürlüğü'nün 2015/18839 E, sayılı takip dosyasında talep edildiğini, işbu davaya konu takip kapsamında da alacak kalemlerinin gayrinakit alacaklarının 6. Taksitinin nakden deposunun talep edildiğini iddia ederek davalının Ankara 7 İcra Müdürlüğü'nün 2016/4804 E, sayılı takip dosyasına yaptığı itirazının iptali ile icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, yasa gereği konkordato kararının kesinleşmeden uygulanmasının mümkün olmadığını, davacı bankanın, konkordato kapsamındaki alacakları için, daha önce Ankara 32 İcra Müdürlüğü'nün 2015/18840 E, sayılı dosyasından ve Ankara 7 İcra Müdürlüğünün 2016/4805 E, sayılı dosyalarından ilamlı icra takipleri başlattığını, aynı alacaklar için iki ayrı icra takibi başlatılamayacağını, ayrıca bir kısım çeklerin davacı bankaya iade olduğunu, bu hususta davacı bankanın henüz bir risk oluşmadığı halde, haksız olarak icra takibi başlattığını, konkordato kapsamı dışındaki alacakların takibe konu edilmesinin usule uygun olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.
BİRLEŞEN ANKARA 11 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2017/642 SAYILI DOSYASINDA
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın genel kredi sözlemesinden kaynaklanan nakti ve gayrinakdi alacakların tahsili için davalı aleyhine başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/553 Esas sayılı dosyasında asıl borçlu ... ile ilgili konkordatonun tasdikine ve tüm borçlarının 22/04/2015 tarihinden itibaren 18 ay faizsiz olarak eşit taksitle ödenmesine karar verildiğini, konkordato kapsamında olupda kaydı yapılmayan iş bu takibe konu alacak kalemlerinden ve konkordatoya alacak kayıt tarihinden sonra komiser onayı olmaksızın konkordatonun tasdikine kadar doğmuş tüm alacak kalemlerinden 28/08/2015 tarihinde vadesi gelen 4 taksidin tahsili için Ankara 32. İcra Müdürlüğü'nün 2015/18839 Esas sayılı takip dosyasında, 02/03/2016 tarihinde vadesi gelen 6 taksidin tahsilinin ise Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/4804 Esas sayılı takip dosyasında talep edildiğinin, son kalan 8 taksidin ise iş bu dava konusu Ankara 7. İcra Müdürlüğü'nün 2016/24332 Esas sayılı takip dosyasında takibe koyulduğunu, daha önceki takibe itiraz ile ilgili Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/61 Esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açıldığını, söz konusu dosyada bilirkişi incelemesi yaptırıldığını, alacağın dayanağının aynı olduğunu, sadece talep olunan taksitlerin farklı olduğunu bildirerek iş bu dava dosyasının Ankara 7. Asliye Ticaret mahkemesi'nin 2016/61 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı yanca usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; asıl davada itirazın iptaline konu Ankara 32. İcra Müdürlüğü'nün 2015/18839 sayılı takip dosyasında; davalı borçlu ... yönünden takip tarihi itibariyle 85.007,75-TL asıl alacak, 60,40-TL akti faiz, 3,02-TL akti faizin BSMV'si, 1.661,08-TL temerrüt faizi, 83,05-TL temerrüt faizinin BSMV'si, 979,55-TL noter ihtarname masrafı olmak üzere toplam 87.794,86-TL nakit alacağın tahsilinin talep edilebileceği, ancak taleple bağlılık ilkesi gereği itirazın iptaline karar verilecek tutarın 87.731,43-TL olduğu, çek yapraklarından kaynaklanan ve deposu talep edilebilecek tutarın 6.383,33-TL olduğu, davalı kefiller ... A.Ş. ve ... ... Ltd. Şti. yönünden 2.458.702,55-TL asıl alacak, 60,40-TL akti faiz, 3,02-TL akti faiz BSMV'si, 1.661,08-TL temerrüt faizi, 83,05-TL temerrüt faizi BSMV'si olmak üzere toplam 2.460.510,11-TL nakit alacağın tahsilinin istenebileceği ancak taleple bağlılık ilkesi gereği nakit alacak yönünden 2.460.446,68-TL için itirazın iptaline karar verilebileceği, meri teminat mektupları ve çek yaprakları yönünden kefiller için sözleşmede bir sorumluluk getirilmediğinden kefillere yönelik depo talebinin yerinde olmadığı, birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/745 sayılı dosyası yönünden davacı bankanın takip tarihi itibariyle talep edeceği tutarın 73.178,81-TL nakdi alacaktan ve 9.575,00-TL gayri nakdi alacaktan oluştuğu, birleşen Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/642 Esas sayılı dosyasında takip tarihi itibariyle bankaca talep edilebilecek tutarın 95.571,71-TL nakit alacak ve 12.455,55-TL gayri nakit alacaktan oluştuğu, davalı vekili her ne kadar konkordatonun tasdikine ilişkin kararın uygulanabilmesi için kesinleşmesi gerektiği, karar kesinleşmeksizin konkordato projesine dair alacakların tahsilinin talep edilemeyeceği itirazına yer vermişse de; davalı ...'ın konkordatonun tasdikine ilişkin olarak açtığı Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/553 Esas sayılı dosyası üzerinden görülen davada verilen 22.04.2015 tarihli kararda; kararın kesinleşmesinden itibaren ödemelerin başlatılması yönündeki projede değişiklik yapılarak karar tarihinden itibaren ödemelerin 18 ay eşit taksitler halinde yapılması yönünde karar verildiği, mahkemece verilen bu karar dikkate alındığında davacı bankanın alacağını tahsil edebilmesi için kararın kesinleşmesine gerek olmadığı gerekçesiyle asıl davada Ankara 32 İcra Müd. 2015/18839 sayılı takip dosyasında davalı (asıl borçlu) ... yönünden (tahsilde tekerrür olmamak üzere) 85.007,75 TL asıl alacak + 1.661,08 TL (yıllık %19,5) işlemiş faiz + 83,05 TL BSMV+979,55 TL noter masrafı olmak üzere toplam 87.731,43 TL üzerinden itirazın iptaline, alacağın 56.530,92 TL'Lik kısmına takip tarihinden itibaren yıllık %19,5 temerrüt faizi uygulanmasına, 6.383,33-TL'nin davacı nezdinde açılacak faizsiz hesapta teminen davalı ...'tan tahsiline, diğer davalılara yönelik depo talebinin reddine, davalı kefile ... ... A.Ş, ... ... LTD Şti yönünden (tahsilde tekerrür olmamak üzere) 2.458.702,55 TL asıl alacak + 1.661,08 TL %19,5 işlemiş faiz+83,05 TL BSMV olmak üzere 2.460.446,68 TL üzerinden itirazın iptaline, asıl alacağın 56.530,92 TL'Lik kısmına takip tarihinden itibaren %19,5 temerrüt faizi uygulanmasına, itirazın iptaline karar verilen miktarın %20'si oranında icra inkar tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalılardan müteselsilen tahsiline, birleştirilen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/745 Esas sayılı dosyasında; Ankara 7. İcra Müdürlüğü 2016/4804 sayılı takip dosyasında, 73.178,81 TL alacak üzerinden itirazın iptaline, itirazın iptaline karar verilen alacağın %20'si oranında tazminatın davalıdan tahsiline, 95.575,00 TL'nin davacı banka nezdinde açılacak faizsiz hesapta deposunu teminen davalıdan tahsiline, birleştirilen 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/642 Esas sayılı dosyasında; Ankara 7 İcra Müd. 2016/24332 sayılı takip dosyasında taleple bağlı kalınarak 89.716,67 TL asıl alacak üzerinden itirazın iptaline, itirazın iptaline karar verilen alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, 12.455,55 TL'nin davalı banka nezdinde açılacak faizsiz hesapta deposunu teminen davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Asıl ve birleşen davada davacı banka vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin gayrinakdi alacakların müteselsil kefillerden talep edilemeyeceğine ilişkin kararının hatalı olduğunu, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede kefillerin gayri nakit alacakları depo etmekle sorumlu olduğu hususu sözleşme hükümlerinde açıkça düzenlendiğini, buna rağmen ilk derece mahkemesince kefillerin gayrinakit kredilerin depo edilmesinde sorumlu oldukları hususunda Genel Kredi Sözleşmelerinde bir düzenleme olmadığının değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, ilk derece mahkemesince asıl davada müteselsil kefiller yönünden kurulan hükümde, nakit alacaklar için itirazın iptaline verilmiş ise de yine nakit alacak içerisinde yer alan 979,55-TL’lik ihtarname masrafı yönünden karar verilmediğini, ancak sözleşme hükümleri dikkate alındığında kefillerin asıl borçlunun sorumlu olduğu tüm borçlardan sorumlu olduğunu, asıl borçlu ...... 979,55-TL’lik ihtarname masrafından sorumlu tutulmasına karşın, kefillerin bu bedelden sorumlu tutulmamalarının sözleşmeye, usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi kararının asıl davada, müteselsil kefiller yönünden, gayrinakit alacaklar ile nakit olarak talep edilen ihtarname masrafına ilişkin verilen davanın reddine dair usul ve yasaya aykırı kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Asıl ve birleşen davalar genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan nakit alacakların tahsili ve gayrinakdi alacakların depo edilmesi amacıyla başlatılan icra takiplerine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
Genel kredi sözleşmeleri, hesap kat ihtarnamesi, hesap ekstreleri, teminat mektubu ve çek dökümleri, faiz genelgeleri vs deliler dosya arasında mevcuttur.
Asıl davada itirazın iptaline konu Ankara 32 İcra Müdürlüğünün 2015/18839 sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ....... olduğu, ... yönünden asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 88.012,80-TL için, ... A.Ş. yönünden asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 2.461.707,60-TL için, ... ... yönünden asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 2.461.707,60-TL nakit alacak için, 79 adet çekin garanti bedeli tutarı olan 93.000,00-TL ve banka tarafından muhtelif muhataplara verilen ve halen meri bulunan 5.431.274,79-TL teminat mektupları bedelinin deposu için 28/08/2015 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluların itirazı üzerine takibin durduğu, eldeki itirazın iptali davasının İİK.nun 67.maddesinde öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/553 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; İİK'nın 298. maddesi gereğince konkordato tasdik koşulları oluştuğundan ...'ın 03.03.2014 tarihli konkordato projesi ile 17.04.2014 tarihli konkordato düzeltme projesinin İİK'nın 298 maddesi uyarınca tasdikine, davacının tasdik kararının verildiği tarih olan 22.04.2015 tarihinden itibaren proje kapsamındaki borçlarının 18 ayda ve eşit taksitler halinde ödenmesine karar verildiği görülmüştür.
Davacı banka ile davalı asıl borçlu ... arasında 09.05.2000 tarihli 40.000,00-TL limitli, 11.10.2000 tarihli 6.020,00-USD limitli, 11.05.2001 tarihli 200.000,00-USD limitli, 20.02.2004 tarihli 100.000,00-USD limitli, 07.04.2004 tarihli 1.000.000,00-USD limitli, 07.01.2005 tarihli 500.000,00-TL limitli, 06.04.2005 tarihli 600.000,00-TL limitli, 23.03.2006 tarihli 200.000,00-EURO limitli, 22.10.2008 tarihli 6.500.000,00-EURO limitli ve en son 08.05.2013 tarihli 30.000.000,00-TL limitli genel kredi sözleşmeleri imzalandığı, diğer davalılar ... ... A.Ş. Ve ... ... Ltd. Şti'nin belirtilen limitler dahilinde sözleşmeleri müteselsil kefil sıfatlarıyla imzaladıkları anlaşılmıştır.
02.07.2015 tarihli hesap kat ihtarnamesinin incelenmesinde; ..... hitaben verilen 25.07.2011 tarihli 5.239.779,80-TL bedelli teminat mektubunun 05.06.2015 tarihinde tazmin edildiği, tazmin tarihine kadar işlemiş faizi, BSMV ve masrafları ile birlikte borcun 30.06.2015 hesap kat tarihi itibariyle 5.355.316,95-TL olduğu, ..... nolu işletme kredisi hesabının 30.06.2015 hesap kat tarihi itibariyle borç tutarının 1.409.188,74-TL olduğu, ....7955 nolu kredili hesabın 30.06.2015 kat tarihi itibariyle borç tutarının 56.216,48-TL olduğu, meri teminat mektubu komisyon borcunun 183,75-TL olduğu, yasal ödemeleri yapılan çek bedelleri sebebiyle ödenmesi gereken banka sorumluluk tutarının 11.892,59-TL olduğu belirtilerek söz konusu nakit alacakların 24 saat içinde ödenmesi, 123.025,00-TL çek sorumluluk tutarı, 83.200,00-USD ve 10.259.589,15-TL teminat mektup bedellerinin aynı süre içerisinde depo edilmesinin belirtildiği, ihtarnamenin davalılara 02.07.2015 tarihinde tebliğ edildiği, bir günlük ödeme süresi dikkate alındığında temerrütün 04.07.2015 tarihinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.
25.05.2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; asıl borçlu.....sorumlu olduğu tutarın 85.007,75-TL asıl alacak, 1.805,93-TL işlemiş faiz, 90,29-TL BSMV, 1.108,83-TL masraf olmak üzere toplam 88.012,80-TL nakit alacağın tahsili, 6.383,33-TL gayri nakit alacağın deposunun talep edilebileceği, davalı ... A.Ş. ve ... ... ...... Şti. yönünden 2.458.702,55-TL asıl alacak, 1.805,93-TL işlemiş faiz, 90.29-TL BSMV, 1.108,83-TL masraf olmak üzere toplam 2.461.707,60-TL nakit alacağın tahsili, 1.227.683,00-TL ve 18.488,88-USD tutarlı gayri nakit alacağın deposunun istenebileceği belirtilmiştir.
03.08.2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı banka tarafından konkordato nedeniyle asıl borçlu ...'tan talep edilemeyen kalemlerin kefillerden talep edildiği, kefillerden istenilen alacak tutarının asıl borçludan talep edilenden daha yüksek olduğu, bu durumun takdirinin mahkeme heyetinde olduğu, mahkemece konkordatonun kefillere yönelik talebi engellemeyeceği, asıl borçludan konkordato nedeniyle talep edilemeyen tutarların kefillerden talep edilebilir olduğu kanaatine varılması halinde yapılan hesaplamaya göre asıl borçlu ... yönünden 85.007,75-TL asıl alacak, 1.710,10-TL işlemiş faiz, 85,50-TL BSMV, 1.108,83-TL masraf olmak üzere toplam 87.912,18-TL nakit alacağın tahsili, 6.383,33-TL gayri nakit alacağın deposunun talep edilebileceği, davalı ... A.Ş. ve ... ... Ltd. Şti. yönünden 2.458.702,55-TL asıl alacak, 1.710,10-TL işlemiş faiz, 85,50-TL BSMV, 1.108,83-TL masraf olmak üzere toplam 2.461.606,98-TL nakit alacağın tahsili, kefiller yönünden depo sorumluluğunun bulunduğu kanaatine varılması halinde 1.206.950,00-TL teminat mektubu bedeli, 20.733,30-TL çek sorumluluk tutarı ve 18.488,88-USD tutarlı gayri nakit alacağın deposunun istenebileceği, birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/745 Esas sayılı dosyası ve birleşen Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/642 Esas sayılı dosyaları kapsamında davacı bankanın taleplerinin yerinde olduğu belirtilmiştir.
26.03.2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; asıl davada davalı ... yönünden 85.007,75-TL asıl alacak, 60,40-TL akti faiz, 3,02-TL akti faizin BSMV'si, 1.661,08-TL temerrüt faizi, 83,05-TL temerrüt faizinin BSMV'si, 979,55-TL noter ihtarname masrafı olmak üzere toplam 87.794,86-TL nakit alacağın tahsilinin talep edilebileceği ancak taleple bağlılık ilkesi gereği itirazın iptaline karar verilecek tutarın 87.731,43-TL olduğu, çek yapraklarından kaynaklanan ve deposu talep edilebilecek tutarın 6.383,33-TL olduğu, davalı kefiller ... A.Ş. ve ... ... Ltd. Şti. yönünden 2.458.702,55-TL asıl alacak, 60,40-TL akti faiz, 3,02-TL akti faiz BSMV'si, 1.661,08-TL temerrüt faizi, 83,05-TL temerrüt faizi BSMV'si olmak üzere toplam 2.460.510,11-TL nakit alacağın tahsilinin istenebileceği ancak taleple bağlılık ilkesi gereği nakit alacak yönünden 2.460.446,68-TL için itirazın iptaline karar verilebileceği, meri teminat mektupları ve çek yaprakları yönünden kefiller için sözleşmede bir sorumluluk getirilmediğinden kefillere yönelik depo talebinin yerinde olmadığı, birleşen Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/745 sayılı dosyası yönünden davacı bankanın takip tarihi itibariyle talep edeceği tutarın 73.178,81-TL nakdi alacaktan ve 9.575,00-TL gayri nakdi alacaktan oluştuğu, birleşen Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/642 Esas sayılı dosyasında takip tarihi itibariyle bankaca talep edilebilecek tutarın 95.571,71-TL nakit alacak ve 12.455,55-TL gayri nakit alacaktan oluştuğu belirtilmiştir.
Mahkemece, nakit alacak talepleri yönünden asıl davada asıl borçlu ve kefiller yönünden davanın kısmen kabulüne, asıl borçlu hakkındaki gayrinakit alacak depo talebinin kabulüne, kefiller hakkındaki gayrinakit alacak depo talebinin reddine; birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekilince asıl davada gayrinakit depo talebinden ve 979,55 TL noter masrafından kefillerin de sorumlu olduğu ileri sürülerek istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Dosya kapsamından, asıl borçlu ile banka arasında 09.05.2000 tarihli 40.000,00-TL limitli, 11.10.2000 tarihli 6.020,00-USD limitli, 11.05.2001 tarihli 200.000,00-USD limitli, 20.02.2004 tarihli 100.000,00-USD limitli, 07.04.2004 tarihli 1.000.000,00-USD limitli, 07.01.2005 tarihli 500.000,00-TL limitli, 06.04.2005 tarihli 600.000,00-TL limitli, 23.03.2006 tarihli 200.000,00-EURO limitli, 22.10.2008 tarihli 6.500.000,00-EURO limitli ve en son 08.05.2013 tarihli 30.000.000,00-TL limitli genel kredi sözleşmeleri imzalandığı, diğer davalılar ... ... A.Ş. Ve ... ... Ltd. Şti'nin belirtilen limitler dahilinde sözleşmeleri müteselsil kefil sıfatlarıyla imzaladıkları anlaşılmaktadır. Söz konusu genel kredi sözleşmelerinden 08/05/2013 tarihli genel kredi sözleşmesi dışındaki sözleşmelerde gayri nakit alacakların deposundan kefillerin de sorumlu olduğuna ilişkin açık bir hüküm yer almamaktadır.
Ancak 08/05/2013 tarihli genel kredi sözleşmesinin "Temerrüt" başlıklı 11.maddesinin a-2.bendinde; “MÜŞTERİ ve MÜTESELSİL KEFİLLER’İN geri ödeme planı kararlaştırılmış olan kredilerde, geri ödeme planında yer alan tutarlan, yine bu planda gösterilen vadelerde ödeyeceklerini; akdi ve temerrüt faiz oranlarında yetkili merciler veya nevzuatın verdiği yetkiye dayanarak ve işbu sözleşmenin ilgili hükümlerine uygun olarak değişiklik yapılması halinde, bu farkların geri ödeme planına aynen yansıtılmak suretiyle banka tarafından geri ödeme planının değiştirilebileceğini, geri ödeme planına yansıyan tüm bu ilaveleri de hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin, değişiklik tarihinden itibaren ödeyeceğini; taksitlerden herhangi birinin vadesinde ödenmemesi veya vadesinde eksik ödenmesi veya hiç ödenmemesi halinde, ayrıca herhangi bir ihbar ya da ihtara gerek olmaksızın bakiye alacağın tamamının muaccel olacağını ve bu tutarı derhal ödeyeceklerini, ödemedikleri takdirde sözkonusu tutara, bu maddeye göre temerrüt faizi işletileceğini ve bankanın kendilerinin vadesi gelmiş olsun olmasın diğer kredilerinin de tamamını veya bir kısmını kapayarak, gayrinakit kredilerin ise depo edilmesini talep ederek yasal takibe geçmeye yetkili olduğunu peşinen kabul ve beyan etmişlerdir. “hükmü düzenlenmiştir.
Söz konusu hükümden de anlaşılacağı üzere, davalı müteselsil kefiller gayri nakit kredilerin depo edilmesinden açıkça sorumlu tutulduğundan ilk derece mahkemesince davalı kefilin icra takibinde talep edilen çek garanti tutarlarının deposundan sorumlu olmadıklarına ilişkin kabulü yerinde değildir.
Bununla birlikte, asıl davada garanti tutarlarının depo edilmesinin talep edildiği çek yapraklarının asıl borçluya 04/03/2003, 18/07/2003, 13/07/2000, 23/11/1999, 30/05/2013, 09/10/2013, 24/11/2011, 04/09/2007, 08/08/2012, 16/05/2013, 22/06/2012 tarihlerinde teslim edildiği dosya arasında mevcut çek statüleri denetleme raporundan anlaşılmaktadır.
31.01.2012 gün ve 6273 sayılı Yasa ile Çek Kanunu'nun 3. maddesine eklenen son fıkrasında yer alan “Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer” hükmü düzenlenmiştir.
Yine aynı Yasanın Geçici 3. maddesinin 4. fıkrasında “Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, muhatap bankanın 3 üncü maddenin üçüncü fıkrasına göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu 30/06/2018 tarihinde sona erer.” düzenlemesi mevcuttur.
Somut olayda, deposu talep edilen çek yapraklarının basım tarihlerine ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmamakta ise de, söz konusu çek yapraklarının en geç asıl borçluya teslim edildikleri tarih itibariyle basıldıklarının kabulü gereklidir. Buna göre ve dosya arasında mevcut çek statüleri denetleme raporu birlikte değerlendirildiğinde asıl borçluya teslim edilen çek yapraklarının 23/11/1999 ile 09/10/2013 tarihleri arasında basıldıkları anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca, davacı bankanın asıl davada dava konusu olan çek yaprakları yönünden sorumluluğu 6273 sayılı yasanın yürürlüğe girdiği 31/01/2012 tarihinden önce asıl borçluya teslim edilen çek yaprakları nedeniyle 30/06/2018 tarihi itibariyle; 31/01/2012 tarihinden sonra asıl borçluya teslim edilen çek yaprakları nedeniyle de en son teslim tarihi olan 09/10/2013 tarihinden itibaren 5 yıllık sürenin sonu olan 09/10/2018 tarihi itibariyle sona ereceğinden ilk derece mahkemesinin karar tarihi olan 09/10/2019 tarihi itibariyle bankanın takip konusu çek yaprakları nedeniyle sorumluluğu sona erdiğinden dava konusuz kalmakla asıl davada kefillere karşı gayrinakit alacak depo talebi ile açılan davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle kefiller hakkındaki gayri nakit depo talebinin reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.
Öte yandan, davacı yanca 979,55 TL noter masrafına ilişkin belge dosyaya sunulmuş olup söz konusu alacaktan kefillerin sorumlu tutulmaması da isabetli değildir.
Tüm bu nedenlerle asıl ve Birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
A)1-Asıl ve Birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-Ankara 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/10/2019 tarih ve 2016/61 Esas 2021/728 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
B)ASIL DAVA
1-Asıl borçlu ... hakkında ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvuru bulunmadığından bu davalı yönünden ilk derece mahkemesi kararı kesinleştiğinden karar verilmesine yer olmadığına,
2-Davalı kefiller ... A.Ş ve ... ... Ltd Şti'nin Ankara 32. İcra Müdürlüğünün 2015/18839 Esas sayılı icra takibine vaki itirazlarının (tahsilde tekerrür olmamak üzere) 2.458.702,55 TL asıl alacak, 1.661,08 TL işlemiş faiz, 83,05 TL BSMV, 979,55 TL noter masrafı olmak üzere toplam 2.461.426,23 TL üzerinden itirazın iptaline, asıl alacağın 56.530,92 TL'Lik kısmına takip tarihinden itibaren %19,5 temerrüt faizi ve faizin %5 BSMV'si uygulanmak suretiyle takibin devamına,
3-Fazlaya ilişkin nakit alacak talebinin reddine,
4-Gayrinakit depo talebine ilişkin davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına,
5-Hükmolunan alacağın (2.461.426,23 TL) %20'si oranında hesaplanan 492.285,24 TL icra inkar tazminatının tahsilde tekerrür olmamak üzere davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Alınması gerekli 167.376,98 TL harçtan peşin alınan 29.731,28-TL, 49,50 TL tamamlama harcı, 56,90 TL başvurma harcı ile 25.01.2016 tarihli derkenar ile mahsup edilen 12.308,54-TL icra harcının mahsubu ile kalan 149.847,84 -TL harcın davalılar ... A.Ş ve ... ... Ltd Şti'den müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, ...'ın sorumlu olduğu tutar peşin harç içinde kaldığından ...'ın bakiye harçtan sorumlu tutulmamasına,
7-Davacı tarafından yatırılan 29.731,28-TL peşin harç, 49,50 TL tamamlama harcı, 56,90 TL başvurma harcı ile 25.01.2016 tarihli derkenar ile mahsup edilen 12.308,54-TL icra harcı olmak üzere toplam 42.146,22-TL harcın davalılardan ... A.Ş. ve ... ... Ltd. Şti.'NDEN tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya ödenmesine (davalı ...'ın sorumluluğunun 5.995,77-TL ile sınırlandırılmasına),
8-Davacı tarafından yapılan bilirkişi, tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 9.756,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine,
9-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 87.106,70-TL vekalet ücretinin davalılardan ... A.Ş. ve ... ........tekerrür olmamak üzere alınarak davacı tarafa ödenmesine,
10-Arta kalan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
B)1-Davacı tarafından peşin yatırılan 54,40 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
2-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan 148,60 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile dosyanın istinafa gönderim giderinin 54,40 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 203,00 TL'nin asıl ve birleşen davada davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi. 04/05/2023
Başkan- ... Üye - ...Üye - ... Zabıt Katibi-...
... ... ... ...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.