T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/958 Esas
KARAR NO: 2021/1158
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 31/12/2020
KARAR TARİHİ: 30/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin sıcak/ soğuk içecek ve atıştırmalık gıda satışı gerçekleştirilen otomat makinelerini tesis ve işletmekte olduğunu, mevzuat gereği ticari ve mali kayıtlarını e - defter uygulamaları için ... firma yazılımını kullandıklarını, e defterlerinin bulunduğu serverı kötüniyetli hackerlarca hacklendiğini, Haziran 2020 dönemi öncesine ait e defter kayıtlarına ulaşımını engelleyip, 213961 adet dosyayı şifreleyerek kullanılamaz hale getirildiğini, bilirkişi incelemesi yaptırılarak e - defter kayıtlarına hacekerların şifresi, tehdit ve şantajı nedeniyle ulaşılmadığının tespiti ile e - defterlerin zayi olduğunun kabulü ile zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin 16/03/2021 tarihli duruşmasında Davacının taleplerinin değerlendirilmesinde hangi defter fatura ve kayıtların kötü niyetli yazılımlar marifetiyle hacklenip hacklenmediğinin tespitinin yapılması ve hacklenen, ulaşılamayan kayıtların neler olduğunun belirlenmesi açısından davacı şirkete ait yazılım kayıtları üzerinde mali müşavir ... ve bilgisayar mühendisi ... tarafınca inceleme yapılmasına, dava dilekçesindeki talepleri karşılar şekilde rapor sunulmasının istenilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 21/05/2021 havale tarihli raporda; Davacı şirketin e-defter kayıtlarının yer aldığı sunucu (server) bilgisayara şifreleyicinin (fidye virüsünün) bulaşması sonucunda sunucuda bulunan her türlü verinin şifrelendiği, şifrelenen dosyaların açılamadığı, deşifre edilmesi mümkün olmadığından işbu verilere ulaşılamadığı, Söz konusu siber saldırıyı düzenleyen bilgisayar korsanının / korsanlarının, şifrelenen tüm dosyaları açabilecek özel bir anahtar karşılığında veri sahibinden (davacıdan) fidye talep ettiği, sunucuya enjekte olan şifreleyicinin sistemdeki tüm dosyaları şifrelediği, bu suretle sunucuda muhafaza edilen e-defter kayıtlarının şifrelenmiş olması sebebiyle bu verilere erişim sağlanamadığı, Fidye yazılımı olarak tabir edilen ve davacı tarafın sistemine enjekte edildiği anlaşılan şifreleyicinin şirketin sunucusundaki e-defter kayıtları da dahil (2019 yılının tüm dönemlerine, 2020 yılının Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs dönemlerine ait) tüm verileri şifrcleycrek onu erişilemez ve kullanılamaz hale getirdiği, Davacı tarafın 2019-2020 yıllarına ait Yevmiye ve Kebir defterinin Gelir İdaresi Başkanlığı'nın | Sıra no.lu elektronik defter tebliği gereğince elektronik ortamda e-defter olarak tutulduğu, 1 sıra no.lu e- detter tebliği gereğince Ocak ayı beratlarının açılış tasdiki, Aralık ayı beratlarının kapanış tasdiki yerine geçtiği, 2019 yılı Ocak açılış beratlarının yasal süresi içinde alındığı, aralık kapanış beratlarının yasal süresi içinde alındığı, 2019 yılının 12. Ayın bütün beratlarının sunulduğu, 2020 yılı Ocak açılış beratlarının yasal süresi içinde alındığı, mayıs ayı beratlarının yasal süresi içinde alındığı, 2020 yılının ilk 5 ayının bülün beratlarının sunulduğu, 2019-2020 yılı envanter defterlerinin yasal süreleri içinde açılış tasdiklerinin yapıldığı E-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 01.01.2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesinin zorunlu olduğunun tebliğ edildiği, İlaveten bu Tebliğ kapsamında, e-Defter uygulamasına dâhil olanların, muhafaza ve ibraz ödevlerini yerine getirirken aşağıdaki hususlara uygun hareket etmek zorunda olduğu, Davacı tarafından ilgili yıllara ait herhangi bir yedekleme ve kopyalama işleminin yapılmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava dilekçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava; zayi olan ticari belgelerin iptaline yöneliktir.
Dava konusunun; davacının 2019 ile 2020 yılının Ocak - Mayıs arası aylarına ait e-yevmiye defteri ve e-defteri kebir defterlerinin zayi olduğunu ve buna yönelik zayi belgesi verilmesi talebi hususunda olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.
Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 15 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.
Talep edenin ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından ticari defterlerin yangın, hırsızlık, yer sarsıntısı, sel vb gibi durumlardan ötürü zayi olmadığı, talep edenin kendi kusuruyla defterlerin kaybolduğu, e- defter kayıtlarının tamamını kapsayacak şekilde ikincil kopyalarının oluşturulmadığı ve yine 2020 yılı defterlerinin bir örneği gelir idaresi bünyesinde bulunan elektronik defterlerin zayiliğine de karar verilemeyeceği anlaşılmış olup, tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporları doğrultusunda 2019 yılına ait defterlere yönelik talep açısından davanın reddine, 2020 yılına ait defterlerin gelir idaresi bünyesinde bulunduğu anlaşılarak karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının 2019 yılına ilişkin e-yevmiye defteri ve e-defteri kebir defterlerinin zayi olduğu iddiasına ilişkin davasının REDDİNE,
2-Davacının 2020 yılına ilişkin e-yevmiye defteri ve e-defteri kebir (Ocak-Şubat-Mart-Nisan ve Mayıs) defterleri yönünden davasının konusuz kalması sebebiyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3- Bakiye karar harcı 4,90 TL' nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/11/2021
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza