T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/1030 Esas
KARAR NO: 2022/951
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/12/2021
KARAR TARİHİ: 31/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; .... tarafından keşide edilmiş olan ‘’..’’ seri çek numaralı 50.000,00 TL bedelli ... Şubeli, 28.11.2020 Keşide Tarihli çekin, müvekkilinin ...’e ait araç içerisinden çalındığını, 06.10.2020 tarihinde gerçekleşen hırsızlık olayına istinaden müvekkili tarafından ... Polis Merkezine başvurulduğunu, buna istinaden müvekkilinin aracından çalınan 201 adet çeke ilişkin ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına .... ihbar numarasıyla şikayette bulunulduğunu, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyasında soruşturmanın devam ettiğin, söz konusu çeklere ilişkin, müvekkili tarafından Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmış olan ... Esaslı kıymetli evrak iptali [Çek İptali (Hasımsız)] konulu dosyada yukarıda seri numarası verilen çekin .... ŞTİ. tarafından ibraz edildiği 12.07.2021 tarihli .... Bank A.Ş. tarafından gelen müzekkere cevabından açıkça görüldüğünü, akabinde Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile Çek İptal Davası’ndan verilen ara karar uyarınca, müvekkilinin çekten dolayı yetkili hamil olduğunun tespiti ve çekin iadesi için istirdat davası açmak ve ödeme yasağının devamı konusunda ihtiyati tedbir kararını sunmak üzere tarafımıza 2 haftalık kesin süre verilmiş olduğunu, dava Konusu çek üzerindeki İmzanın Müvekkiline ait olmaması sebebi ile şekil olarak ciro silsilesinin kopukluğu, maddi olarak yetkili hamilin Müvekkili olduğunun, Müvekkilinin Keşideciden Çek Bedeli Kadar Alacaklı olduğunun, davalının Kötüniyetli olduğunun tespiti ve TTK Madde 758 uyarınca çekin iadesi için davanın kabulünü, dava konusu .... tarafından keşide edilmiş olan ‘’...’’ seri çek numaralı 50.000,00 TL bedelli .... Şubeli, 28.11.2020 Keşide Tarihli çek Üzerindeki Son yetkili hamilinin müvekkili olduğunun tespiti ile TTK Madde 758 uyarınca çekin ve ödenmesi halinde çek bedelinin avans faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini, yargılama ücretleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
Bakırköy C. Başsavcılığı .... soruşturma sayılı dosyasının bir örneğinin dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.
.... tarafından keşide edilen, .... seri numaralı, 50.000-TL bedelli çekin ibraz edilip edilmediği hususunda müzekkere yazıldığı, ..bank tarafından verilen cevapta, davaya konu çekin 30/11/2020 tarihinde ....bank A.ş.'ye ibraz edilmiş olduğunu ve tutarın tamamının ödendiğinden bahisle cevap verdiği, mahkememizce ....bank A.ş.'ye müzekkere yazıldığı, ....bank Genel Müdürlüğünün 12/08/2022 tarihli cevabi yazısında davaya konu çekin ... Şti tarafından ibraz edildiğini ve çekin arkalı önlü fotokoposinin gönderildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı ve bundan kaynaklı çekte alacaklı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Bu açıklamalardan sonra somut olayımıza dönecek olur isek, her ne kadar davacı uyuşmazlık konusu çekin rızası dışında elinden çıktığını ve konuya ilişkin soruşturmanın devam ettiği iddiası ile çekin kendisine iadesini talep etmişse de bu husus çekin istirdadı için yeterli değildir.
Ayrıca TTK 792'ye göre, davalının çeki iktisabında kötü niyetinin ya da ağır kusurunun bulunduğunun ispatlanması gerekmektedir. Bu konuda az yukarıda belirtildiği gibi istirdata konu dava konusu ... tarafından keşide edilmiş olan ‘’....’’ seri çek numaralı 50.000,00 TL bedelli ....banka .... Şubeli, 28.11.2020 Keşide Tarihli çekin ciro zincirinin düzgün olduğu anlaşılmış, celp edilen soruşturma dosyasının incelenmesinde davalı şirket yetkilisi hakkında soruşturmanın bulunmadığı dolayısıyla soruşturma sonucunun beklenmesinin dosyamıza katkısının bulunmadığı, davacının davalının kötü niyetli ya da ağır kusurlu olduğunu gösterir somut delil dosyaya sunamadığı, ayrıca davalının söz konusu çeki çaldığına dair hırsızlık suçuna iştirakine dair somut delil sunamadığı görülmüş, mevcut haliyle davacının davasını ispatlayamadığı anlaşılmakla dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 853,88-TL harçtan mahsubuna, artan 773,18-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACI TARAFA İADESİNE
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/10/2022
Katip ....
¸e-imza
Hakim ....
¸e-imza