T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/121 Esas
KARAR NO: 2021/1232
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/11/2020
BİRLEŞEN MAHKEME VE DOSYA BİLGİLERİ
BİRLEŞEN DOSYA BİLGİLERİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
BİRLEŞEN ESAS DOSYA NO: 2021/70 Esas
BİRLEŞEN DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 20/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ...bank ... Şubesi'ne ait, .... Yedek Parça Filtre San. Ve Tic. Ltd. Şti tarafından keşide edilen 59.000,00-TL tutarlı 24/10/2020 tarihli, .... nolu çeki temlik cirosu ile .... A.Ş'ye ödenmek üzere ciro ettiğini, çekin .... Kargo tarafından ...A.Ş'nin adresine kargolandığını, çekin kargo elemanının elinde iken çalındığını, buna ilişkin olarak Gaziantep ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile çek zayii davası açıldığını, açılan bu davanın 16/11/2020 tarihli celsesinde davalıya karşı çek istirdat davası açmak üzere taraflarına süre verildiğini, bunun üzerine işbu davayı açtıklarını, müvekkilinin çeki ...A.Ş emrine gönderdiğini ancak ellerine ulaşmadan çalındığını, ...A.Ş'nin kaşesi ve imzasının sahte olarak kullanılarak çekin tedavül edildiğini, çek üzerinde tahrifat yapıldığını belirterek davaya konu çekin davalıdan istirdatı ile müvekkiline iadesine ve çek üzerine ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ikametgah adresinin İstanbul olduğunu, bu nedenle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin iyiniyetli meşru hamil olup çekin kaybolduğuna ilişkin iddialara karşı hiçbir bilgisi ve sorumluluğu bulunmadığını, ciro silsilesinin düzgün olduğunu, bu nedenlerle davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle usulden reddine, çekin kaybolduğu iddiaları ile ilgili müvekkilinin sorumluluğu bulunmaması ve çekin illetken mücerret olma özelliği bulunması nedeniyle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Gaziantep ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/12/2020 tarih, ... esas, ... karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine dosyanın mahkememize gönderilerek tevzi edildiği ve yukarıda yazılı esas numarayı aldığı anlaşılmıştır.
İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/03/2021 tarih, ... esas, ... karar sayılı birleştirme kararı ile mahkememiz dosyası arasında ile fiili ve hukuki irtibat bulunduğundan bahisle, İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyası ile birleştirildiği anlaşılmıştır.
BİRLEŞEN DOSYA YÖNÜNDEN
Birleşen dosya davacısı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesi ile; davalı ... tarafından müvekkili şirketler aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası üzerinden davaya konu çalıntı çek nedeni ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalı/alacaklı ...'nın işbu çekin çalıntı olduğunu bile bile kötüniyetli olarak icra takibi başlattığını beyan ederek, müvekkilleri aleyhine yapılan takipte borçlu olmadıklarının tespiti ve icra takibinin tedbiren durdurulmasına, işbu dava dosyasının Gaziantep .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası (Yetkisizlik kararı ile Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı sırasına kaydı yapılmış olmakla) ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraf vekilleri delillerini bildirmişler, bir kısım delillerini ibraz etmişler, diğer deliller de mahkememizce toplanmıştır.
İstanbul Faili Meçhul Suçlar Bürosu'nun ... soruşturma sayılı dosyasının uyap üzerinden gönderildiği anlaşılmıştır.
İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı ...'nın , borçlular ...., ... Yağlar ve İnşaat Ltd. Şti., .... Elektrik İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. Ve .... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Aleyhine 59.000,00-TL çek alacağı, 5.900,00-TL çek tazminatı, 177,00-TL çek komisyonu olmak üzere Toplam 65.077,00-TL alacağın, asıl alacağa yıllık 10 Avans faizi ile birlikte tahsili, icra giderleri ve yargılama giderlerinin tahsili talebiyle takip yapıldığı anlaşılmıştır.
Ana Dava Yönünden;
Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı davasıdır.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir.
Bu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Somut olayımızda tarafların iddiaları doğrultusunda delilleri toplanmış, özellikle hırsızlık iddiası yönünden soruşturma dosyası celp edilmiş, İstanbul CBS'nin .... soruşturma sayılı dosyanın derdest olduğu, meçhul şüpheli yönünden daimi arama kararı alındığı anlaşılmış, mevcut soruşturma dosyası yönünden dosyamız davalıları nezdinde bir soruşturma bulunmadığı, davalıların çeki iktisapta kötü niyetli ya da ağır kusurlu olduklarının davacı tarafından ispatlanamadığı, davalıların iyi niyetli 3. şahıs konumunda olduğu dikkate alınarak ana dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Birleşen Dava Yönünden;
Dava, çekten kaynaklı yapılan takipten ötürü davacının davalılara borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)
Menfi tespit davalarında ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalı üzerinde olsa da uyuşmazlık eğer kambiyo senedinden kaynaklanıyor ise bu halde ispat yükü uyuşmazlık konusu kambiyo senedinden ötürü borçlu olmadığını iddia eden davacı üzerinde olur. Nitekim olayımızda da ispat yükü davacı üzerindedir. Tafların delilleri bu muvacehe ölçüsünde toplanıp yargılama sonuçlandırılmıştır.
Uyuşmazlık konusu çekin incelenmesinde ciro zincirinin düzgün olduğu, çekin tahrifata uğradığının ispat edilemediği, soruşturma dosyasının davalıların kusurunu ya da kastını ispatlar nitelikte olmadığı, zira ana dava gerekçesinde belirtildiği üzere soruşturma dosyasında davalılar hakkında herhangi bir şikayet bulunmadığı gibi, failin de tespit edilemediği, davacının davalılardan ...şirketine çeki imzalayıp kendisinin verdiğini bizzat beyan ettiği buna bağlı olarak davacının kendi imzasını inkar etmediği, çek üzerinde imzası bulunan diğer cirantalardan birinin imzasının sahte olması halinde bile imzaların istiklali ilkesi gereği çekin kambiyo vasfını koruyacağı ve borçlunun bu durumu çeki elinde bulundurana karşı ileri süremeyeceği, diğer davalıların iyi niyetli 3. şahıs konumunda oldukları, davacının iddiasını mevcut dosya kapsamında ispatlayamadığı dikkate alınarak birleşen dava hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememiz ana dava dosyası ve mahkememiz dosyası ile birleşen İstanbul 9. Asliye ticaret mahkemesi'nin 2021/70 esas sayılı dava dosyası yönünden DAVALARIN AYRI AYRI REDDİNE,
2-Asıl dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 59,30-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.007,58-TL harcın mahsubu ile bakiye 948,28-TL harcın davacıya İADESİNE
3-Birleşen dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 59,30-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.007,58-TL harcın mahsubu ile bakiye 948,28-TL harcın davacıya İADESİNE
4-Asıl dava yönünden davalılar ... ve .... Oto San. Şirketi kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 8.470,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile bu davalılara VERİLMESİNE,
5-Birleşen dava yönünden davalılar ... ve ..... Oto San. Şirketi kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 8.470,00-TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile bu davalılara VERİLMESİNE,
6-Ana dava ve birleşen dava yönünden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davalı ...şirketi vekilinin yüzüne karşı, davacılar ve bir kısım davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/12/2021
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza