T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/154 Esas
KARAR NO: 2021/507
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/04/2019
KARAR TARİHİ: 26/04/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının Bakırköy .... İcra Dairesi'nin ... E sayılı dosyası kapsamında ... Yapı Teknik San. ve Tic. Ltd. Şti'ne karşı icra takibi başlattığını, takibin kesinleştirilmesinden sonra içlerinde müvekkil firmanın da bulunduğu üçüncü kişilere İİK md. 89 uyarınca haciz ihbarnameleri gönderildiği, müvekkil firma yetkililerinin itiraz sürelerini geçirdiğini, bunun üzerine dosya borçlusu sıfatı kazandırılan müvekkil firmanın çalıştığı bankalara haciz yazısı gönderildiğini ve hesaplarında bulunan paralara haciz konulduğunu, hesaplarındaki hacizleri kaldırmak zorunda olan müvekkil firma öncelikle dosya borcunu tamamen ödeyerek dosyanın infazını ve hesap hacizlerinin fekkini sağladığını, dosya borcunu ödeyen müvekkili firma, icra veznesindeki paranın alacaklı/davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir davası açtığını ve borçlu olmadığının tespiti davasının dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yaptığını, Bakırköy .. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... D. İş nolu dosyaya yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir kararı verildiğini, arabuluculuk başvurusu da 12.04.2019 tarihli anlaşmazlık tutanağı ile sonlandırıldığını, müvekkil firmanın hiçbir borcunun olmadığını, Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş nolu dosyaya yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki ihtiyati tedbir kararının devamını, kararın hükümsüz kalması ihtimalinde aynı yönde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; İİK'nın 89/3. maddesi uyarınca 3. haciz ihbarnamesine karşı açılacak menfi tespit davasının 3. haciz ihbarnamesinin tebliğinden itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içinde açılması zorunlu olup bu sürede açılmayan menfi tespit davasının reddi gerektiğini, İcra dosyasında bulunan tebligat mazbatasının davacı tarafa 25/01/2019 tarihinde tebliğ edildiğini, bu açıdan davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, davacıya Bakırköy ... İcra Müdürlüğü aracılığı ile ... E. sayılı dosya ile birinci, ikinci ve üçüncü haciz ihbarnameleri gönderildiğini, işbu ihtarnamelerin hepsi şirket yetkilileri tarafından tebliğ alınmasına ve itiraz edebileceği hususu yer almasına rağmen davacı tarafın ödeme emrine itirazda bulunmadığını, işbu haciz ihbarnamelerinin gönderilmesinde müvekkilinin kusuru olmadığı gibi kötü niyetli de olmadığını, yine davacı tarafın haciz ihbarnamelerine süresi içerisinde itiraz etmemesinde ve dava açmamasında geçerli bir haklı gerekçe bulunmadığını, bu sebeplerle davanın reddini talep etmiştir.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde alacaklısının dosyamız davalısı ..., borçlusunun dava dışı ... Yapı Teknik San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, davacı'ya ( üçüncü şahıs) 1. haciz ihbarnamesinin 12.10.2018 günü tebliğ edildiği ve birinci haciz ihbarnamesine süresinde itiraz edilmediği için, 2. haciz ihbarnamesi düzenlendiği ve 28.12.2018 günü davacıya tebliğ edildiği, bu ihbarnameye de itiraz edilmemesi üzerine 3. haciz ihbarnamesin düzenlenerek 25.01.2019 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Eldeki menfi tespit davası ise 25.04.2019 tarihinde açılmıştır.
Bilirkişi SMMM ...'nin bilirkişi raporunda özetle; davacının incelenen 2018 ve 2019 yılı defterlerini usulüne uygun tasdik ettirdiğini, ticari defterlerinin lehine delil niteliği taşıdğını, dava dışı ... Yapı Teknik San ve Tic Ltd. Şti.nin incelemeye gelmediğini, defter ve belgelerini sunmadığından defter ve belge incelemesinin yapılamadığını, davacının ise muavin defter hesaplarının incelendiğini, davacının davadışı ... Yapı Teknik San ve Tic Ltd Şti firmasından alım yaptığı ve bu alımlar neticesinde 01.01.2018 tarihinde 6.528,39 TL ... Yapı Ltd Şti'ye borçlu olduğu, devamında yapılan alımlar ve ödemeler neticesinde ve son alım yaptığı 25.09.2018 tarih itibariyle ... Yapı Teknik San ve Tic Ltd Şti'ye 360,82 TL borçlu olduğunu, bu borcu 29.01.2019 tarihinde ödeyerek borç-alacak bakiyesinin kalmadığının tespit ve kanaatine varmıştır.
Mahkememizin ... esas sayılı dava dosyamızda 06/07/2020 tarihli karar ile davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiş, davacı vekilinin mahkememizce verilen kararı tehiri icra talepli istinaf etmiş olmakla, dosya istinafa gönderilmiş, İstanbul BAM .... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar, 04/02/2021 tarihli Kesin kararı ile " Davanın İİK 72.maddesi uyarınca açılan genel menfi tespit davası olduğunu, bu nedenle süreye tabi bulunmadı gözönünde tutulduğunda davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kararın HMK 353/1-a/4 maddesi uyarınca kaldırılması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. " şeklinde karar verilerek mahkememiz kararı kaldırılmış ve yeni esasa kaydedilerek dosya yeniden ele alınmıştır.
TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE;
Davacı dava dilekçesinde her ne kadar İİK madde 72 uyarınca davalı alacaklıya karşı menfi tespit talep etmişse de dilekçe içeriğinden söz konusu talebin esasında İİK madde 89 uyarınca menfi tespiti içerdiği kanaatine varılmış, hâkimin hukuki nitelendirme ile bağlı olmaması kuralına dayanarak mahkememizce yargılama İİK madde 89'a göre yapılarak sonuçlandırılmış fakat İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesince verilen kararın kesin bir şekilde kaldırılması nedeniyle davaya İİK madde 72 kapsamında menfi tespit davası olarak devam edilmiştir.
Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)
Dava dosyamızda ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalı üzerinde olup tarafların iddiaları doğrultusunda delilleri toplanarak taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına dair ihtaratlı ara karar kurulmuş inceleme günü sadece davacı defterlerini incelemeye esas olacak şekilde dosyamıza sunmuş, davalı ile dava dışı borçlunun defterlerini incelemeye esas olacak şekilde dosyaya sunmadıkları anlaşılmışır.
Yapılan inceleme neticesinde, davacının incelenen 2018 ve 2019 yılı defterlerinin usulüne uygun tasdik ettirdiği, ticari defterlerinin lehine delil niteliği taşıdğı, davacının davadışı ... Yapı Teknik San ve Tic Ltd Şti firmasından alım yaptığı ve bu alımlar neticesinde 01.01.2018 tarihinde 6.528,39 TL ... Yapı Ltd Şti'ye borçlu olduğu, devamında yapılan alımlar ve ödemeler neticesinde ve son alım yaptığı 25.09.2018 tarih itibariyle ... Yapı Teknik San ve Tic Ltd Şti'ye 360,82 TL borçlu olduğu, bu borcu 29.01.2019 tarihinde ödeyerek borç-alacak bakiyesinin kalmadığı tespit edilmiş, rapor taraflara tebliğ edilmiş, davalı her ne kadar rapora itiraz etmişse de inceleme gününün dava dışı firmaya tebliğ edildiği, davalının da inceleme gününden haberdar olduğu buna rağmen defter sunmadıkları anlaşılmakla rapora itirazlara itibar edilmemiş, davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşılmış İİK madde 72 uyarınca aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE;
-Davacının Bakırköy .... İcra Dairesinin ... sayılı icra takip dosyasında davalıya borçlu OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 2.780,22-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 695,06-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.085,16-TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
3-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 6.091,00-TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından ödenen 44,40-TL başvurma harcı, 695,06-TL peşin harç, 979,90-TL tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.719,36-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.26/04/2021
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza