T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/276 Esas
KARAR NO : 2024/574
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/03/2021
KARAR TARİHİ : 31/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile karşı taraf arasında ortaklıktan kaynaklanan borç ilişkisi nedeni ile müvekkili aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını, tarafların anlaşmaya varması üzerine icra takibinin sona erdirilmesi gerekirken icra takibine devam edildiğini, müvekkilinin "... " projesinin lisans sahibi olan ... Üretim Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin hissedarları olan .... 'ın %10, .... 'nun %10 ve davalı ...'nın %10 hisselerini, .... 'dan 200.000 USD, .... 'ndan 110.000 USD ve davalı ...'dan 200.000 USD karşılığında devralmak üzere anlaştığını, bu devirlerle ilgili 27/02/2019 tarihinde iki ayrı "Hisse Satış Ve Devir Taahhüdü Sözleşmesi" imzalandığını, 23/05/... tarih .... sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nin 524. Sayfasında işbu devrin ilan edildiğini, müvekkilinin işbu sözleşmeler nedeni ile davalı ...'ya bakiye olarak 80.000 USD borcu kaldığını ve bu borcun tahsili için Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine yapılan itiraz üzerine arabuluculuk görüşmesi yapılarak 26/11/2019 tarihinde taraflar arasında anlaşma sağlandığını, işbu anlaşmaya uyulmaması üzerine bu kez davalı tarafından yapılan başvuru ile Bakırköy ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas .... Karar sayılı 04/03/2020 tarihli ilamı ile arabuluculukta icra edilebilirlik şerhi alınarak bu kez Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında 10/03/2020 tarihinde icra takibi başlatıldığını, sonraki aşamada, ".... " projesinin lisans sahibi olan .... ortakları ... 'nun %5 hissesini 40.000 USD, müvekkili .... 'nin %30 hissesini 240.000 USD, .... 'ın %35 hissesini 280.000 USD ve ... 'ın %5 hissesini 40.000 USD olmak üzere toplam 600.000 USD bedelle ve zararına dava dışı ... İnşaat Mühendislik Madencilik Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne satışı ve bu bedellerin dava dışı ... tarafından ödenmesi noktasında anlaştıklarını ve buna dair 16/06/2020 tarihinde "Ön Niyet Sözleşmesi" yaptıklarını, müvekkili .... ile ... 'nun borçlu olarak göründüğü, alacaklı olarak ...., ...., davalı ... ile davacı ...'nin göründüğü 16/06/2020 tarihli "Protokol" başlıklı sözleşme ile gerek 27/02/2019 tarihli "Hisse Satış Ve Devir Taahhüdü Sözleşmesi" gerekse 16/06/2020 tarihli "Ön Niyet Sözleşmesi" kapsamında yapılan anlaşmalar gereği .... tarafından yapılacak ödemelerden; ... tarafından, ....'a yapılacak 40.000,00 USD'i peşinen, ...'a "Ön Niyet Sözleşmesi" ile ödenecek 280.000 USD'nin 60.000 USD'sini peşin, kalan 220.000 USD 6 eşit taksitle, müvekkili ...'ye ödeyeceği 240.000 USD'den, müvekkilinin "Hisse Satış Ve Devir Taahhüdü Sözleşmesi" bakiyesi 80.000 USD borcu olduğu ...'ya bu borca karşılık 31.000 USD peşinen, kalan 209.000 USD ise yine "Hisse Satış Ve Devir Taahhüdü Sözleşmesi" gereği ....'a 6 eşit taksitle ödeneceğinin kabul edildiğini ve müvekkili aleyhine olan davalardan feragat edileceğinin kayıt altına alındığını, davalı ... tarafından, işbu protokolün ardından Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası kapsamında tahsil harcı ödendiğini, dosya kapsamındaki ... üzerindeki hacizlerin fek edildiğini, ancak icra takibine devam edildiğini ve bakiye borç iddiası ile haciz işlemlerini sürdürdüğünü, davalının tamamen kötü niyetli ve imzasının aksine hareket ettiğini, davalının kelime oyunları ile müvekkilini mağdur etmeye çalıştığını, Protokolde, "davalardan feragat" edileceği şeklinde ifade yer almaktaysa da taraflar arasındaki tek hukuki ihtilafın icra takipleri olduğunu, doğal olarak bu ifade ile icra takiplerinin kastedildiğinin izahtan vareste olduğunu, zira taraflar arasında icra takiplerinden başka bir hukuki ihtilaf bulunmaması, davalının protokol imzalandıktan sonra icra takibi kapsamında tahsil harcını yatırarak fek işlemleri yapması, müvekkilinin fek işlemlerinden sonra protokole uygun olarak şirket hisselerinin devretmesi gereken kısmını devrettiği nazara alındığında, işbu protokol maddesinin icra takiplerini de kapsadığının üzerinde duraksamaya mahal vermeyecek şekilde anlaşılmakta olduğunu, davalının şifahi görüşmelerde bakiye alacağından bahsetmekteyse de, işbu protokol kapsamında tarafların uzlaştığı ve buna göre eylemde bulundukları nazara alındığında, davalı yanın haksız ve mesnetsiz iddialarının dikkate alınamayacağının açıkça ortada olduğunu, 06.08.2020 tarihinde ... adına TR.... IBAN no'lu hesabına 31.000,00-USD ödeme yapıldığına ilişkin banka dekontunun bir suretini sunduklarını iddia ederek; müvekkilinin Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine, teminat karşılığında vezneye yatan paranın davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, kötü niyetli davalının %20 den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde özetle; davacının müvekkiline ait %10 ... Enerji hissesini 200.000 USD karşılığında satın aldığını, işbu bedelin davacı tarafından 80.000 USD'lik kısmının ödenmediğini, taraflar arasında 26/11/2019 tarihinde .... E. Sayılı arabulucu dosyasında anlaşmaya varıldığını ve 80.000 USD'nin müvekkiline ödenmesinin kararlaştırıldığını, işbu bedelin davacı tarafından gene ödenmediğini ve akabinde müvekkili tarafından icra işlemi başlatıldığını, akabinde ilgili icra dosyasından davacının hissedar olduğu şirket hisselerine haciz işlenmiş olduğundan, hacizli şirket hisselerini satın almak isteyen üçüncü kişi .... ile taraflar arasında 16/06/2020 tarihli ön niyet protokolü imzalandığını, davacının borçlarının .... tarafından üstlenildiğini, işbu protokol uyarınca tarafların birbirlerini ibra ettiklerini, iş bu ibra sonucunda müvekkilinin dava konusu icra dairesinde tahsil harcını ödeyerek dosyadan konulan hisse hacizlerini kaldırdığını, işbu sözleşme hükmü uyarınca taraflar birbirlerini ibra ettiklerinden borcun nihayete erdiğinin iddia edildiğini, işbu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, dava konusu protokolün 3.maddesinde müvekkiline 31.000 USD ödeneceği ve gene son maddesinde " ... ... adına Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerine açtıkları davalardan feragat ettiklerini kabul beyan ve taahhüt ederler." demek suretiyle açılan davalardan feragat edileceğinin belirtildiğini, işbu yukarıda belirtilen maddelerde; müvekkilinin alacağının 31.000 USD olduğu ve fazlaya dair feragat ettiği, açılmış olan icra takiplerinden feragat ettiği veya tarafların karşılıklı olarak alacaklarının kalmadığı hususlarında herhangi bir anlaşma bulunmadığını, ilgili protokolde sadece müvekkiline 31.000 USD ödeneceğinin ve açılmış davalardan feragat edileceğinin belirtildiğini, davadan ve icradan feragat ile ibranın birbirlerinden farklı hukuki müesseseler olduğunu, müvekkilinin haricen tahsil harcı ödediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin sadece şirket hisseleri üzerindeki hacizden feragat ettiğini, davacının borcunun devam ettiğini, müvekkilinin icra takibini 80.000,00USD üzerinden başlattığını, iş bu tutarın 50.000,00USD'lik kısmının ödendiğini ancak geri kalan bakiye için borcun devam ettiğini, söz konusu tahsilatların haricen tahsilat olarak 10/02/2021 tarihinde icra dairesine bildirildiğini savunarak; davanın reddine, icra takibinin devam edilen kısmı cihetinden %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, icra takibinden sonra İİK 72. maddesi gereğince açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Taraflar arasında 27/02/2019 tarihli Hisse Satış ve Devir Taahhüdü Sözleşmesi ve 16/06/2020 tarihli protokol düzenlendiği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, HMK 137. Maddesi uyarınca taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında düzenlenen 16/06/2020 tarihli protokol kapsamında davalının davacıyı ibra edip etmediği, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasından feragat edip etmediği, davacının davalıya borçlu olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş olmakla incelenmesinde; alacaklının ..., borçlunun .... olduğu, Bakırköy .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 04/03/2020 tarih ... Esas ve ... Karar Sayılı ilamına dayalı 80.000,00 USD asıl alacak, 60,27 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 80.060,27 USD alacağın tahsili istemiyle takip başlatıldığı, alacaklı vekilinin bila tarihli dilekçeleri ile borçlunun banka hesaplarına ve .... Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirket'inde bulunan hissesi üzerine konulan hacizlerin kaldırılması talebinde bulunduğu, alacaklı vekilinin 18/08/2020 havale tarihli dilekçesi ile asıl alacak 80.000,00 USD borcundan 50.000,00 USD borcun haricen ödendiği, bakiye miktar için dosya borçlusunun 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarının haczi talebinde bulunduğu görülmüştür.
Bakırköy .... Sulh Hukuk Mahkemesinin fiziken celp edilen ... Esas Sayılı dosyasının incelenmesinde; talep edenin ..., karşı tarafın ... olduğu, Arabuluculukta İcra Edilebilirlik Şerhi talepli açılan davada; Mahkemenin 03/09/2021 tarih ... Esas ... Karar Sayılı ilamı ile talebin kabulüne, 26/11/2019 tarihli Arabuluculuk Anlaşma Belgesine ilişkin ödenmeyen tutar için icra edilebilirlik şerhi verilmesine karar verildiği, kararın davalı vekili tarafından İstinaf edilmesi üzerine İstanbul B.A.M. .... Hukuk Dairesinin 27/10/2021 tarih .... Esas ve ... Karar Sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun kesin olmak üzere esastan reddine karar verildiği görülmüştür.
Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin UYAP sistemi üzerinden celp edilen ... Esas Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının ... davalısının ... olduğu, 26/11/2019 tarihli İstanbul Arabuluculuk Bürosu'nun ... Büro Dosya ve ....Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Tutanağının İptali talepli dava olduğu, Mahkemenin 17/05/2022 tarih ... Esas ... Karar Sayılı ilamı ile "... somut olaya bakıldığında: hata iddiasının ispata muhtaç olduğu, davacının basiretli davranma yükümlülüğünün bulunduğu, sözleşmenin sözleşme yapma özgürlüğü çerçevesinde yapılmış olduğu, dinlenen tanık beyanlarından irade fesadı halinin anlaşılamadığı, davacının duruşmada dinlenmesi sonucunda mahkememizce söz konusu belge içeriğini anlayabilecek durumda olduğunun değerlendirildiği, anlaşma belgesi altındaki imzanın inkar edilmediği, dava dilekçesi ekinde sunulu vekaletname örneğinde de tercüman bulunmadığı, tercüman bulunmaksızın resmi işlemlerde imza attığı, buna göre irade fesadı iddiasının ispatlanamadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, kararın davacı tarafça İstinaf edilmesi üzerine İstanbul B.A.M. ... Hukuk Dairesinin 08/06/2023 tarih .... Esas .... Karar Sayılı ilamı "...Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanak ve gerekçe içeriğine göre; taraflar arasında İstanbul Arabuluculuk Bürosu'nun ... numaralı dosyası kapsamında gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde düzenlenen 26.11.2019 tarihli arabuluculuk anlaşma tutanağının taraflar arasında kurulmuş özel hukuka tabi bir sözleşme olduğu, davacı yeterli derece Türkçe bilmemesi sebebiyle iradesinin sakatlandığını ve TBK'nın 30. maddesi uyarınca sözleşmenin yanılma sebebiyle geçersiz olduğunu iddia etmiş ise de, hangi hususlarda yanıldığına dair somut bir açıklama yapmadığı, arabuluculuk faaliyetinin 11.11.2019 tarihli "Bilgilendirme Tutanağı" ile başladığı ve aynı tarihte ilk oturumun gerçekleştirildiği, 18.11.2019 tarihinde ikinci oturumun, 26.11.2019 tarihinde ise üçüncü oturumun yapıldığı ve bu tarihe arabuluculuk son tutanağı ile arabuluculuk anlaşma tutanağının düzenlendiği, davacının bilgilendirme tutanağından itibaren yapılan açıklamaları anlamadığına ve tercüman talep ettiğine dair bir itirazı olmadığı gibi, görüşmelere kendisi tarafından görevlendirilen tercüman ile katılabilecekken tüm oturumlara şahsen katıldığı, tutanakları imzaladığı ve imzasını inkar etmediği, Mahkemece de açıklandığı üzere ticari iş ve işlemlerini tercümansız gerçekleştirdiği, arabuluculuk faaliyeti kapsamında arabulucu tarafından, taraflara avukat görevlendirileceğine dair yasal bir düzenleme olmadığı, arabuluculuk faaliyetinin usulüne uygun şekilde yürütüldüğü, davacının soyut yanılma iddiasını ispat edemediği ve Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın davacı vekili tarafından Temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 04/09/2023 tarih ... Esas .... Karar Sayılı ilamı ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Onanmasına karar verildiği görülmüştür.
Dava kapsamında davacı vekili tarafından delil olarak sunulan ve tarafların imzasını taşıyan 16/06/2020 tarihli Protokol Başlıklı belgenin incelenmesinde; "...EK-1 de bulunan ön niyet sözleşmesi kapsamında .... 'nun ödemesi gereken bedeller aşağıdaki şekilde alacaklılara ödenecektir... Alacaklı ...'ye söz konusu ön niyet sözleşmesine binaen ödenmesi gereken toplam 240.000 $'nın ödemesi Ek-2 de belirtilen hisse satış ve devir taahhüdü sözleşmesi gereğince aşağıdaki alacaklılara ... adına aşağıdaki şekilde ödeyecektir. Alacaklı ...'ya söz konusu ön niyet sözleşmesine konu hisse satışının gerçekleştirilmesine müteakip 31.000 $ (Otuzbirbin ABD dolarını) peşinen ödeyecektir. " düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.
.... Bankası A.Ş.'den; 06/08/2020 tarihli .... referans numaralı ... tarafından ... hesabına 31.000 USD para transferine ilişkin dekontun onaylı bir sureti celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
İddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, 26/11/2019 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Anlaşma Belgesi, Bakırköy ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, Bakırköy .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyası, Bakırköy ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyası, 16/06/2020 tarihli Protokol, Hisse Satış ve Devir Taahhüdü Sözleşmesi ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davacının, ... projesinin lisans sahibi olan .... Enerji Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin hissedarı olan davalıdan %10 payını 200.000,00 USD karşılığında devraldığı, hisse devir bedelinin ödenmeyen kısmı için davalının Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyası ile davacı aleyhine takibe giriştiği, davacının takibe itirazı üzerine davalı tarafça arabuluculuğa başvurulduğu, İstanbul Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Anlaşma Belgesi ile tarafların ... tarafından 28/02/2020 tarihinde 80.000,00 USD ve 14.350,00-TL avukatlık ücretinin alacaklı ... vekilinin hesabına ödenmesi karşılığında anlaştıklarının kayıt altına alındığı, tarafların ödenmesi hususunda anlaşmış oldukları 80.000,00 USD bedelin ödenmemesi üzerine davalı tarafça Bakırköy .... Sulh Hukuk Mahkemesine başvurularak .... sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Anlaşma Belgesi için icra edilebilirlik şerhi verilmesini talep ettiği, Mahkemenin 03/09/2021 tarih .... Esas .... Karar Sayılı ilamı ile talebin kabulüne karar verildiği, davalı tarafça Bakırköy .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 04/03/2020 tarih ... Esas ve .... Karar Sayılı ilamına dayalı 80.000,00 USD asıl alacak, 60,27 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 80.060,27 USD alacağın tahsili için davacı aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığı, icra takibi açıldıktan ve kesinleştikten sonra tarafların imzasını taşıyan 16/06/2020 tarihli Protokol Başlıklı belge ile davacı ...'nin davalıya ödemesi gereken bakiye tutardan 31.000,00-USD'lik kısmın dava dışı ... tarafından üstlenilerek 06/08/2020 tarihinde bu bedelin davalının hesabına ödendiği, 07/08/2020 tarihinde de yine dava dışı ... tarafından ... hesabına 19.000,00-USD daha ödendiği, davalı alacaklı vekili tarafından 50.000,00-USD bedelin haricen tahsil edilmiş olduğunun icra dosyasına 18/08/2020 havale tarihli dilekçesi ile beyan edildiği, ayrıca borçlunun banka hesaplarına ve ... Enerji Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret Limited Şirket'inde bulunan hissesi üzerine konulan hacizlerin kaldırılması talebinde bulunulduğu anlaşılmakla; 16/06/2020 tarihli protokolde 31.000,00-USD alacak dışında kalan alacak yönünden davalının hakkından feragat ettiğine dair bir ibare bulunmadığı, kaldı ki 31.000,00-USD dışında hemen 1 gün sonra davalının hesabına 19.000,00-USD daha ödeme yapıldığı dikkate alındığında, bu durumun davalının kalan alacağından feragat etmediğini de gösterdiği, kaldı ki davacı tarafça Arabulucuk Tutunağının iptali talepli açılan davanın reddine karar verildiği ve kararın kanun yollarından geçerek kesinleştiği, tarafların 80.000,00-USD borcun davacı tarafça ödenmesi yönünde anlaştıkları, borcun 50.000,00-USD'sinin ödendiği, alacaklı vekilinin icra takip dosyasına haricen tahsil bildiriminde bulunmuş olduğu, bakiye 30.000,00-USD'nin ise ödenmediği sonuç ve vicdani kanaatine varılarak; ispatlanamayan davanın reddine, şartları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın REDDİNE,
Şartları oluşmadığından davalı tarafın tazminat talebinin REDDİNE,
Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile noksan kalan 368,30 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Arabuluculuk aşamasında devlet hazinesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 71.515,52 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa iadesine,
HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan/vekillerinden birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara/vekillerine tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin e duruşma sistemi ile yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/05/2024
Katip ...
Hakim ...
¸