T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/28 Esas
KARAR NO: 2022/466
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/01/2021
KARAR TARİHİ: 26/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Ortaklık ile davalı arasında 31.08.2015 tarihli “.... Sözleşmesi” mevcut olduğunu, davalı bu kapsamda Kadıköy Satış Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet göstermekte ve kendisine müracaat eden yolculara, müvekkili ortaklığın uçak biletlerini ... web sistemi üzerinden sattığını, müvekkil Ortaklığın .... Program Yönetimi Müdürlüğü “.... Ekibi” tarafından davalının farklı zamanlarda .... program kurallarına, sözleşmesine ve genel hükümlere aykırı olarak mil usulsüzlüğü yaptığı, hayali/ghost hesaplar oluşturulduğu, bu hesaplardan şirket kurucusu, yöneticisi, yetkilisi ve temsilcisi olan ..., ... soyadlı başka kişiler, diğer acente çalışanları ile bunların yakınlarına ve 3. Şahıslar adına usulsüz ödül bilet düzenlediği ve usulsüz hesaplardan düzenlenen biletleri para karşılığı yolculara sattığının tespit edildiğini, usulsüz düzenlenen ödül biletler vasıtası ile adına bilet düzenlenen kişilerin müvekkili Ortaklığa herhangi bir bilet bedeli ödemeden yolculuk yapmasının mümkün olduğunu, davalının böylelikle, usulsüz olarak düzenleyip sattığı/kullandırdığı biletler vasıtası ile müvekkili Ortaklığı zarara uğrattığını, davalı ile yapılan görüşmelerden olumlu netice alınamaması üzerine, sözleşmedeki yetki hükmüne istinaden davalı hakkında Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı icra takibine yaptığı itirazın iptaline, davalının itirazı kötü niyetli olduğundan alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket bünyesinde çalışanların mesai saatlerinden sonra işyeri dışındaki mil usulsüzlüğünün olması halinde bunların sorumluluğunun müvekkiline yüklenemeyeceğini, mil usulsüzlüğüne istinaden yapılan bilet satışlarının IP adreslerinin incelenmesini talep ettiklerini, davacı tarafın (Ek 7) olarak sunduğu hesap tablosu ile (Ek 8) olarak sundukları işlem yapan bilgileri başlıklı excelde düzenlenen tablolarını kabul etmediklerini, mahkemece atanacak bilirkişinin ...'nın sisteminin yerinde incelenmesini ve buna dayanılarak işlem yapan üye bilgileri, banka hesap bilgileri, IP bilgileri, tarih bilgilerinin tespit edilmesini talep ettiklerini, ...'ın müvekkili şirketin eski çalışanı olduğunu, şirket adına hareket etmediğini, ...'ın müvekkili şirketten çıktıktan sonra kendi üye numarası ile mil kullanımında bulunduğunu, Davacı ...'nin bu kişiden kaynaklı mil kullanımlarını haksız yere müvekkili şirkete fatura ettiğini, ...'ın işten çıkış evrağını da dosyaya sunduklarını, yine isimleri geçen ... ve ...'ın kullandıkları miller kendi tanıdıkları, akrabalarına ve müvekkil şirketle organik bağı bulunan Azerbaycan'daki şirketin yetkilileri dahil çalışanlarına herhangi bir ticari amaç ve kaygı güdülmeden kullandırıldığını, ... 'ın aldığı millerin ise müvekkili şirketle bir ilgisi ve bağlantısı bulunmadığını, sırf fatura bölümüne müvekkili şirketin bilgilerinin yazılmış olması nedeniyle müvekkili şirkete sorumluluk yüklenmeye çalışılması davacı tarafın haksız ve kötü niyetli hareket ettiğini gösterdiğini, bu nedenlerle davanın reddi ile talep edilen alacağın %20'si oranında davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, ücret-i vekalet ile yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi Sivil Havacılık Öğretim Görevlisi ile Mali Müşavir tarafından hazırlanan 07/06/2021 tarihli heyet raporunda; Davalı, ...., ...., .... ve .... Kart Üyeliği'nin Genel Kural ve Koşulları ile davacı ile arasında imzalanmış olan Kolay Bilet Satış Acenteliği Sözleşme Hükümlerine göre usulsüz bilet kesmiş ve bu hatasımı kabul ettiği, sözleşmede yer alan “Acentenin yapacağı hatalı uygulamalar sonucunda, ...'ye ticari, hukuki, maddi veya sair doğrudan veya dolaylı bir zarar vermesi durumunda, acente bu zararı derhal karşılamakta yükümlüdür” maddesi doğrultusunda davalı tarafından usulsüz mü kullarımnı sonucu 136.044 TL tutarındaki ADM bedelinin hesaplandığı, davacı tarafin 2018 yılına ait envanter defterinin yasal süresi geçtikten Sonra tasdik edildiği, ticari defterler ve kayıtlarının (HMK md.222TTK 64 m/mülga TTK 85 m.) sahibi lehine delil niteliği bulunup bulunmadığının takdirinin sayın mahkemeye bırakıldığı, 2019 yılına ait ticari defterler ve kayıtlarının sahibi lehine detil niteliği bulunduğu, davalı tarafin 2018-2019 yılına ait ticari defterler ve kayıtlarının sahibi lehine delil niteliği bulunduğu, davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulan 18.01.2018 tarihli, ... numaralı e-fataranın, KDV dâhil 136.044,00 TL tutarlı olduğu, açıklama kısmına “....” diye yazıldığı, faturanın e-fatura olduğu ve teslim eden ve teslim alan kısmının olmadığı, imza ile teslim edilmediği ve teslim alınmadığı, İş bu faturanın davacı tarafın ticari defterlerine işlendiği, davalı tarafın ticari defterlerine işlenmediği, faturaya davalı tarafın itiraz ettiğine dair dosya muhteviyatında herhangi bir ihtarname, evrak yada belgeye rastlanılmadığı, “Türk Ticaret Kanununun MADDE 21—(2) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." İfadesi yer aldığı, takibe konu faturanın davacı tarafından ilgili olduğu dönemde BS FORMU ile beyan edildiği, davalı tarafından BA FORMU ile beyan edilmediği, davacı Tarafın dosya muhteviyatına sunduğu cari hesap ekstresinde, davalı taraf ile cari hesap ilişkisinin 17.01.2018 tarihli 136.044,40 TL tutarlı Takibe konu fatura ile başladığı, 01.11.2018 tarihinde davacı tarafın davalı taraftan 131 .790,79 TL alacağı olduğu, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarında yer alan 131.790,79 TL alacaktan 5.000,00 TL tutarlı teminat mektup tutarının mahsup ederek takip tarihi itibariyle 126.790,79 TL asıl alacak talebinde bulunduğu, Davalı tarafın 2018-2019 yılı ticari defter ve kayıtlarında, davacı taraf ile ilgili herhangi bir cari hesap borcunun veya afacağının bulunmadığı, davacı tarafın Bakırköy ... Noterliğinin 23,07.2019 tarihli 32173 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, 131.790,79 TL borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 8 gün içinde ödenmesini talep ettiğini bildirdiği, İhtarnamenin tebtiğ mazbatasında davalı taraf daimi çatışanı ....'A 29.07.2019 tarihinde tehliğ edildiği, davalı tarafm 06.08.2019 taribinde temerrüde düştüğü,06.08.2019 temerrüt tarihi ile 04,12.2019 takip tarihi arasındaki İşlemiş faizin 126.790,79 TL asıl alacak üzerinden yıllık %9 yasal faiz ile 3.803,72 TL olarak hesaplandığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Taraf vekillerinin kök rapora itirazı üzerine dosyanın ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişi heyetine yeniden tevdi edilmiş ve bilirkişi heyetinin 09/11/2021 tarihli raporunda; Davalı acentenin itirazı bilet düzenlenen kişilere ait tabloda yer alan bilet tarihleri dosyaya sunulan delillerin incelenmesiyle tek tek araştırılmış ve biletin düzenlendiği yolcu isimleri ve tarihler eklenerek güncellendiği, buna göre ödül bilet düzenlenen kişilere ait yeni tutar toplamı (ADM) 42.558,00 TL olarak tespit edildiği, geriye kalan 81.990 TL bedelin sözleşmeden önceki tarihlerdeki bilet işlemleri olduğu anlaşıldığı, bu tutarın da her ne kadar sözleşme öncesi olsa da mil usulsüzlüğü olduğunun anlaşıldığı ve ödemesinin mahkemenin takdirinde olduğu, ADM tutarı 11.496 TL olan .... ve .... numaralı biletlerin tarihleri dosyaya sunulan belgeler arasında bulunamadığı için sözleşmeden sonrası olup olmadığı tespit edilemediği, teknik bilirkişinin sözleşme öncesi ve sonrası ayrımı dikkate alınarak hesaplamanın takip tarihine kadar (asıl alacak + işlemiş faiz) seçenekli olarak yapıldığı ve takdirin sayın mahkemeye bırakıldığı, kök raporda 06/08/2019 temerrüt tarihi ile 04/12/2019 takip tarihi arasındaki işlemiş faizin 126.790,79 TL asıl alacak üzerinden yıllık %9 yasal faiz ile 3.803,72-TL olarak hesaplandığı, teknik bilirkişinin davacı tarafın düzenlediği faturanın içeriğini 3 ayrı kısma ayırarak hesaplama yaptığı, sözleşme tarihi sonrası olan 42.558,00 tl tutar + sözleşme tarihi öncesi olan 81.990,00 TL tutar + ... ve .... numaralı biletlerin tarihlerinin dosyaya sunulan belgeler arasında bulunamadığı için sözleşmeden sonra olup olmadığı belli olmayan 11.496,00 TL tutar, 42.558,00 TL tutar için 06.08.2019 temerrüt tarihi ile 04.12.2019 takip tarihi arasındaki İşlemiş faizin 42.558,00 TL asıl alacak üzerinden yıllık %9 yasal faiz ile 1.259,25 TL olarak hesaplandığı, 81.990,00 TL tutar için 06.08.2019 temerrüt tarihi ile 04.12.2019 takip tarihi arasındaki İşlemiş faizin 81.990,00 TL asıl alacak üzerinden yıllık 99 yasal faiz ile 2.426,01 TL olarak hesaplandığı, 11.496,00 TL tutarın sözleşme tarihinden önce mi sonra mı olup olmadığının belli olmadığından bu tutar ile ilgili hesaplama yapılamadığı, nihai takdirin mahkemeye bırakıldığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinin 06/01/2022 tarihli 2. Ek raporunda özetle; Davalı acentenin itirazı üzerine sözleşme tarihinden sonra acente tarafından ödül bilet düzenlenen kişilere ait tabloda yer alan bilet tarihleri dosyaya sunulan delillerin incelenmesiyle tek tek araştırılmış ve biletin düzenlendiği yolcu isimleri ve tarihler eklenerek güncellendiği, buna göre ödül bilet düzenlenen kişilere ait yeni tutar toplamı (ADM) 42.558,00 TL olarak tespit edildiği, geriye kalan 81.990 TL bedelin sözleşmeden önceki tarihlerdeki bilet işlemleri olduğu anlaşıldığı, bu tutarın da her ne kadar sözleşme öncesi olsa da mil usulsüzlüğü olduğunun anlaşıldığı ve ödemesinin mahkemenin takdirinde olduğu, ADM tutarı 11.496 TL olan .... ve ... numaralı biletlerin tarihleri dosyaya sunulan belgeler arasında bulunamadığı için sözleşmeden sonrası olup olmadığı tespit edilemediği, davacı tarafın ıslah talebi irdelenerek kök ve ek raporda yapılan hesaplamalar 2 ayrı temerrüt tarihine esas alınarak takip tarihine kadar (asıl alacak + işlemiş faiz) seçenekli olarak yapıldığı ve takdirin sayın mahkemeye bırakıldığı, davacı tarafın Bakırköy .... Noterliğinin 23.07.2019 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, 131.790,79 TL borcun ihtarnamenin tebliğinden itibaren 8 gün içinde ödenmesini talep ettiğini bildirdiği, ihtarnamenin tebliğ mazbatasında davalı taraf daimi çalışanı ....'A 29.07.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafın 06.08.2019 tarihinde temerrüde düştüğü, 1. hesaplamanın bu tarih esas alınarak yapıldığı, davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulan 17.05.2018 tarihli belgede, davacı tarafın 136.044,04 TL tutarındaki alacağı davalı taraftan talep ettiği, davacı tarafın ek rapordan sonra dosya muhteviyatına sunduğu ... başlıklı belgede, alıcı ismi kısmında ... isminin yazıldığı, belgenin işyeri yetkilisi unvanı ile ... tarafından 26.05.2018 tarihinde tebliğ alındığı, davacı tarafından dosya muhteviyatına sunulan 28.05.2018 tarihli belgede, davalı tarafın biletleri inceledikten sonra davalı tarafından kaynaklanan hatadan dolayı yükümlülüklerini yerine getireceklerini, ancak bu cezanın tamamını nakit olarak yatırmalarının mümkün olmadığını, bu cezayı taksitli bir şekilde yatırmalarının mümkün olacağını beyan ettiği, takdirmahkemeye bırakılarak davacı tarafın sunduğu belgeler ve talebi ışığında davalı tarafın 28.05.2018 tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü ile de 2. hesaplamanın bu tarih esas alınarak yapıldığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu' nun 67. maddesine dayalı itirazın iptali isteminden ibarettir.
Dava konusu, taraflar arasındaki acente sözleşmesi ve miles&smiles programına aykırı eylem ve işlemlerden kaynaklı alacağın tahsili için davacı tarafça davalı hakkında başlatılan icra takibine vaki davalının itirazının iptali ile icra inkar tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu görülmüştür.
Dava konusu Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı şirketin davalı şirketi aleyhine 126.790,79- TL asıl alacak ve 17.351,23-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 144.142,02-TL toplam alacağın takip tarihinden itibaren yıllık yasal faiziyle tahsili talep edilmiştir. Davalıya ödeme emri tebliğ edilmiş, davalı borçlu vekili borca itiraz ettiğini belirtmiştir. İtiraz üzerine takibin durduğu ve süresinde iş bu davanın açıldığı görülmüştür.
Dava konusu miktar 144.142,02-TL'dir.
Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Davacının incelemeye konu 2019 yılı, davalının incelemeye konu 2018 - 2019 yılları ticari defterlerinin yasal şartları taşıdığı ve davacı - davalı lehine delil niteliğinin olduğu dosya kapsamı içeriğinden anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı fatura ve ticari defter ve ticari kayıtlar içeriğinden anlaşılmaktadır.
Davalının ticari defterler ve kayıtları ile bilirkişi heyetinin hazırlamış olduğu rapor içeriğinin incelenmesinde;
- Davacının 18.01.2018 tarihli ... numaralı kdv dahil 136.044,00 TL tutarlı e-faturayı davalıya yönelik düzenlendiği; açıklama kısmına " ..." yazıldığı; bu faturanın teslim edildiğine dair herhangi bir kayıt bulunmadığı; davacının defterlerine bu faturanın işlendiği; davalının defterlerine bu faturanın işlenmediği,
- Davacının ticari defterlerinde 01.11.2018 tarihi itibariyle cari hesapta yapılan 4.253,21 TL davalı ödemelerinin mahsup edilmesi sonrasında. davalıdan 131.790,79 TL alacaklı olduğu,
- Davalının vermiş olduğu 5.000,00 TL teminat mektubunun da mahsubu sonrasında, davacının davalıdan bakiye alacağın takip tarihi itibariyle 126.790,79 TL olduğu,
- Davalının ticari defter ve kayıtlarında, davacıya herhangi bir cari hesap borcunun veya alacağının bulunmadığı görülmüştür.
Taraflar arasındaki imzalanan ... Sözleşme hükümlerine göre, usulsüz kesilen biletlerden kaynakla davacıya verilen zararların, davalı acente tarafından derhal karşılanacağının hüküm altına alındığı görülmüştür.
Davacının, davalının acente sözleşmesi ve ... programına aykırı eylem ve işlemlerden kaynaklı olarak takip tarihi itibariyle zarar talebi yukarıda belirlendiği şekliyle 126.790,79 TL' dir. Davacı tarafça, davalıya hitaben zarar miktarı da belirtilerek, zararların giderilmesi talepli ve 17.05.2018 tarihli bir yazı gönderilmiştir. Bu yazıya karşı 28.05.2018 tarihinde, davalı tarafça cevap verildiği görülmüştür. Buna göre, davalının 28.05.2018 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşılmıştır.
Davalının 28.05.2018 tarihli cevabı sonrasında, davacı tarafça zarara konu bilet detayları davalı tarafla paylaşılmıştır. Davalı tarafça, 11.06.2018 tarihli davacıya hitaben düzenlenen belge içerisinde, hatanın kendilerinden kaynaklandığı, listedeki tüm biletlerin ödemesini kabul ettiklerini ve ödeme yapacaklarını beyan ettikleri görülmüştür. Bu haliyle 11.06.2018 tarihi itibariyle davalının borcu kabul ettiği görülmüştür. Bu kabul beyanı, 11.06.2018 tarihi itibariyle zamanaşımını kesmektedir. Bu tarihten takip tarihi itibariyle ve yine dava tarihi itibariyle zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin geçmediği anlaşılmıştır.
Davalının dava öncesindeki kabul beyanı dikkate alındığında, davacının davalıdan takip tarihi itibariyle asıl alacak 126.790,79 TL alacağı bulunmaktadır. Temerrüt tarihi olan 28.05.2018 tarihi ile takip tarihi arasında asıl alacağa uygulanan yasal faiz miktarının 17.351,23 TL olduğu anlaşılarak, davacının takip tarihi itibariyle asıl alacak ve faizin tamamına hak kazandığı anlaşılmıştır.
Yukarıdaki açıklanan hususlar kapsamında aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ ile,
-Bakırköy ... icra müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden aynen devamına,
-Alacağın %20 si olan 28.828,40 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Yasal şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
2- Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 9.846,34 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 2.461,58 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 7.384,76 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
- Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
- Davacı tarafça sarf edilen toplam 2.588,68 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3- Davacı tarafından sarf edilen toplam 2.819,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
- Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
4- Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
- Davalı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın yatıran davalı tarafa İADESİNE,
5- Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.643,49 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/04/2022
Katip ....
¸e-imza
Hakim ....
¸e-imza