T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/323 Esas
KARAR NO: 2021/1065
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili)
DAVA TARİHİ: 08/04/2021
KARAR TARİHİ: 08/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen dilekçede özetle; Davalı alacaklı tarafından müvekkili hakkında İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu, çekin bankaya ibrazı sırasında çekin arkasına açıkça takip / dava konusu çekin kaybolması nedeniyle Bakırköy ... Asliye ticaret mahkemesinin ... esas sayılı kararı ile çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiği, takip konusu alacaklı davalı da müvekkili şirket gibi İstanbul da ve çekin arkasındaki cirosunda müvekkili şirketin açık adresi bulunmasına karşın, alacaklı davalı müvekkili şirkete yazılı ve sözlü herhangi bir bildirimde bulunmadan yetkisiz icra müdürlüğünde icra takibi başlatıldığını, buna ilişkin olarak İstanbul .... İcra Hukuk Mahkemesine yetkisizlik itirazında bulunulduğunu ve bu yüzden istirdat davasının açıldığını, bu nedenlerle müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine, takip dava konusu çekin müvekkili şirketin rızası hilafetine elinden çıkmış olması nedeniyle istirdatına, müvekkili şirket hakkındaki icra takibinin iptaline, %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, teminatsız veya takdir edilecek teminat karşılığında icranın durdurulmasına / icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde depo karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çek iptaline ilişkin açtığı davasının karar verilmesine yer olmadığı kararıyla sonuçlandığını, davacının suç duyurusundan bahsettiğini ancak akıbetinden bahsetmediğini, müvekkilinin iyi niyetli meşru hamil olduğu, icra takibi başlatmasında hukuki yarar bulunmadığını, müvekkilinin iyi niyetli ve meşru hamil olduğunu, aksini ispat yükünün davacı yanda olduğunu, davacının icra inkar tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine karar verilmesi gerektiği, bu nedenlerle davanın reddine, davacı aleyhine %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine her türlü yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İstanbul .... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; Alacaklı ...'un, davalı .... Tekstil Makina şirketi hakkında 77.000,00-TL çek alacağı, 318,02-TL takip öncesi faiz, 7.700,00-TL çek tazminatı, 231,00-TL komisyon olmak üzere toplam 85.249,02-TL alacağın, asıl alacağına yıllık %16,75 ticari (reeskont) faizi ile borçludan tahsilini talep ettiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı 'nın .... soruşturma sayılı dosyasının celp edildiği, müşteki .... Tekstil Makine şirketi tarafından şüpheli .... aleyhine güveni kötüye kullanma - hırsızlık suçlarından soruşturma talebinde bulunduğu, savcılık tarafından soruşturmanın devam ettiğinin ve dosyanın derdest olduğunun bildirildiği anlaşıldı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı ve bundan kaynaklı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Bu açıklamalardan sonra somut olayımıza dönecek olur isek, her ne kadar davacı uyuşmazlık konusu çekin rızası dışında elinden çıktığını ve konuya ilişkin soruşturmanın devam ettiği iddiası ile çekin kendisine iadesini talep etmişse de bu hususu çekin istirdadı için yeterli değildir. Zira soruşturma dosyasının incelenmesinde dosyamızda davalı bulunan ... hakkında herhangi bir soruşturmanın bulunmadığı, söz konusu soruşturma dosyasının dosyamıza bir katkısı olmayacağı anlaşılmıştır.
Ayrıca TTK 792'ye göre, davalının çeki iktisabında kötü niyetinin ya da ağır kusurunun bulunduğunun ispatlanması gerekmektedir. Bu konuda az yukarıda belirtildiği gibi istirdata konu çekin ciro zincirinin düzgün olduğu anlaşılmış, davacının davalının kötü niyetli ya da ağır kusurlu olduğunu gösterir somut delil dosyaya sunamadığı, ayrıca davalının güveni kötüye kullanma suçuna iştirakine dair somut delil sunamadığı görülmüş, mevcut haliyle davacının davasını ispatlayamadığı anlaşılmakla dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Açılan davada icra takibi yönünden tedbir kararı verilmiş olup, yargılama neticesinde davacının haksız olduğu ve tedbirin uygulanmış olduğu dikkate alınarak İİK uyarınca davacı aleyhine aşağıdaki şekilde tazminata mahkum edilmesine dair karar edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Uyuşmazlık konusu çek miktarı olan 77.000,00-TL'nin %20'sine denk gelen 15.400,00-TL tazminatın karar kesinleştiğinde DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA ÖDENMESİNE,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 59,30-TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 1.314,97-TL harçtan mahsubuna, artan 1.255,67-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 10.810,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine BIRAKILMASINA,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/11/2021
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza