T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/437 Esas
KARAR NO: 2022/878 Karar
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/05/2021
KARAR TARİHİ: 07/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin tekstil alanında ticaret yapan bir şirket olduğunu, müvekkiline karşı dava dışı üçüncü kişi ... Ltd. Şti. tarafından ürün başına 9.90 Dolar'dan 1237 adet sweatshirt siparişi geldiğini, müvekkilinin siparişleri hazırladığını ve en son olarak ütü işleriyle uğraşan ve... adıyla faaliyet gösteren ...'na ürünlerin ütülenmesi ve paketlenmesi amacıyla teslim ettiğini, bu faaliyetler kapsamında ... ile 1237 adet sweatshirtün ütülenip teslim edilmesi kapsamında müvekkili şirketin anlaştığını ve müvekkili şirket tarafından bu malların 07/10/2020 tarihinde ...'na teslim edildiğini, aradaki anlaşmaya rağmen davalının karakolda vermiş olduğu ifadede malların bir kısmını .... Mah. ... Sk. No:... adresli ve .... ... isimli işletmiş olduğu iş yerinde çalınmış olduğuna dair beyanının mevcut olduğunu, ayriyeten müvekkiline ''ilk parti 1000 adet 2 parti 234 adet toplam 1234 adet çalınan mal 480 adet kalan mal 754 adet, 23 adette sakat vermişti sana'' şeklinde 09/10/2020 tarihinde mesaj attığını, ifade tutanağı ve mesaj kaydında da birbirini doğrular şekilde beyanlar bulunduğunu, bundan dolayı 480 adet ütülenmiş, paketlenmiş satışa hazır şekilde ürünün ...'nun zilyedinde iken çalındığına ilişkin şüphe olmadığını, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, yüklenicinin üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorunda olduğunu, 05/03/2021 tarihinde keşide edilen ihtarname ile davalı tarafın temerrüde düşürüldüğünü, zararın giderilmesi için 05.03.2021 tarihinde ...na ihtarname gönderildiğini, ancak müvekkilinin hiç bir şekilde olumlu cevap alamadığını, ihtarname gönderdikten sonra da ayrıyeten zararın giderilmesi amacıyla davalıya mesaj atıldığını, zararın giderilmemesi durumunda dava açılacağının tekraren ihtar edildiğini, ancak ... tarafından, ''.... konuştum 10.000TLye razı ise verelim değilse gelsin benden alsın, tamam diyorsan 10.000TL'yi senetle aylık 750-1000 TL olarak öderiz'' şeklinde mesaj atıldığını, müvekkilinin kabul etmediğini, zararının giderilmesini talep ettiğini, söz konusu sweatshirtlerin maliyetinin ortalama o günün şartlarında 70-75 TL arasında olduğunu, bu sektörde faaliyet gösteren bir kimseye bu husus sorulduğunda da bu sonucun ortaya çıkacağını, ...'na teslim edilen ürünlerin eksik teslim edilmesinden dolayı müvekkilinin ürünleri eksik teslim etmek zorunda kaldığından normalde 9.90 DOLAR'a anlaştığı 1 sweatshirt bedelinde indirime gitmek zorunda kaldığını, zararına satış yaptığını, 1 sweatshirtü 70TL'ye satmak zorunda kaldığını, teslim tarihi olan 13.10.2020 tarihi esas alındığında müvekkilinin .... Limited Şirketine 759 adet sweatshirtü 70TL'den (8.83 Dolar) sattığını, ürün başı ortalama 1.07 dolar yoksun kalınan karının da ayrıca mevcut olduğunu, 480 adet sweatshirtün teslim edilmemesinden kaynaklı zarara uğradığını, aynı zamanda da ticari itibarının zedelendiğini, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını iddia ederek; davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, müvekkilinin şimdilik 25.000,00 TL tutarındaki teslim edilmeyen ürünlere ait mal bedellerinin keşide edilen ihtarname tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek olan kanuni temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yoksun kalınan kadar bedelinin şimdilik 500,00 TL 'yi ve keşide edilen ihtarname tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek olan kanuni temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı adına davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davalı duruşmalardaki beyanı ile " Davacı tarafın iddiaları doğrudur. Normalde iş yeri adıma kayıtlı değildir. Üç katlı bir iş yerinin bir katını ben işletiyordum. Normalde davacı taraf ile 10.000 TL karşılığında anlaşmıştık. Ben 1 yıl içinde bu miktarı ödeyecektim. Ancak bir yıl geçmeden dava açtılar. Bana bir kolaylık sağlarlar ise zararlarını karşılamak isterim " şeklinde savunma yapmıştır.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Uyuşmazlığın; davacı tarafından davalıya ütü ve paketleme amacı ile verilen 1237 adet sweatshirtün iade edilip edilmediği, eksik teslim olup olmadığı, eksik teslim var ise kaç adet eksik ürün teslim edildiği, eksik teslim nedeni ile davacının zararının olup olmadığı, zararı var ise zararın miktarı, zarardan davalının sorumlu olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Davutpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; davalı adına gerçek kişi ya da şahıs firması olarak tacir kaydının bulunup bulunmadığı, vergi mükellefi olup olmadığı, hangi defterleri tuttuğu, işletme hesabına göre mi bilanço usulüne göre mi defter tuttuğu, Vergi Usul Kanunu'nun 176-177.maddeleri kapsamında esnaf mı yoksa tacir mi olduğu hususlarının araştırılarak mahkememize bu hususla ilgili bilgi verilmesi istenmiş, cevabi yazı ile davalının 17/11/2020 tarih ve ..... işlem numaralı İşe Başlama Bildirimi ile ".... Mah. ...... Sok. ..... Apt. No:.... A ....../İstanbul" adresinde Dış Giyim Eşyası İmalatı Dokuma Örme (Trikotaj) ve Tığ İşi (Kroşe) vb. Kumaştan olanlar faaliyeti ile ilgili 10/11/2020 tarihi itibariyle işe başladığını bildirdiği, Müdürlükçe işe başlama bildirimine istinaden 10/11/2020 tarihi itibariyle mükellefiyet tesis ettirildiği, adrese düzenlenen ...... sayılı e-yoklama fişinde adresin kapalı olduğu ile ilgili tespit yapılmış olduğundan mükellefiyetin "İnteraktif Vergi Dairesi Üzerinden mükellefiyet Tesisinde İlk Yoklamada Bulunamadığından Terk" kaydı ile açılış tarihi itibariyle terk işlemi yapıldığının bildirildiği görülmüş cevabi yazı ve ekleri dosyaya kazandırılmıştır.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta; davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı gibi ortaklarından olduğu limited, kollektif ve komandit şirket kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
Beyoğlu ... Noterliğinden; 05/03/2021 tarih ve .... yevmiye numaralı ihtarname ve muhataba tebliğine dair tebliğ mazbatasının onaylı bir örneği celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler, davacı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile; dava tarihi itibari ile taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalının davacıya borcunun bulunup bulunmadığı, eksik teslim edilen 480 adet sweatshirt nedeniyle davacının zararının olup olmadığı, zarar var ise miktarı, davacının yoksun kaldığı kar var ise miktarı hususlarında rapor düzenlenmek üzere bir mali müşavir ve bir tekstil mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 04/03/2022 havale tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
04/03/2022 havale tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Davacı ticari defterlerinin HMK 222. Maddesi gereği sahibi lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalı tarafın bilirkişi incelemesine katılmadığı, davacı şirket nezdinde olan "dava dışı üçüncü kişi ... Ltd." (davacıya sweatshirt sipariş veren firma) cari hesap ekstresi incelendiğinde, dava konusu olan "9.90 Dolar'dan 1237 adet sweatshirt" siparişlerin kısmen satıldığını gösteren aşağıda görseli olan 13/10/2020 tarihli ... numaralı 130.053,60 TL KDV dahil e-arşiv faturasının davacı nezdinde olan 120.01 ........ Danışmanlık Muavin Defterinde yer almadığının tespit edildiği, davacı ile malın nihai alıcısı konumunda bulunan dava dışı .... Şti. arasında malın satış fiyatına ilişkin yazılı bir anlaşmanın dosya içerisinde bulunmadığı, 09/10/2020 tarihinde Şehit ... Polis Merkezinde tutulan İşyerinden Hırsızlık Şikayetçi İfade Tutanağında ifade veren davalı ...'nun " Ben .... Mah. ... Sk. No:.... sayılı adreste kurulu .... isimli ütü paket işi yapan işyerini işletirim. 08/10/2020 günü saat 21:00 sıralarında dükkanımın kapısını kilitleyerek dükkandan ayrıldım. Bugün yani 09/10/2020 günü saat 08:00 sıralarında dükkanıma geldiğimde dükkan kapısının açık olduğunu fark ettim. Hırsız girdiğini anladım hemen polisi aradım. Dükkanımda yaptığım kontrolde 480 adet ütülenmiş ve paketlenmiş şekilde Çocuk Sweat ile 130 adet ütülenmiş ve paketlenmiş alt üst çocuk eşofmanın dükkandan çalındığını anladım. Çalınan malların satış olarak toplam fiyatı 3400 USD civarıdır. İş yerinde kamera sistemi yoktur. Herhangi bir görgü şahidi de yoktur. İşyerimden ütülenmek üzere bırakılmış malları çalan kimliği meçhul şahıs ya da şahıslardan davacı ve şikayetçiyim " şeklinde ifade verdiğinin görüldüğü, sonuç olarak davacı tarafın iddia ettiği malın çalınması dolayısı ile uğradığını iddia ettiği maddi kaybının: 480 x 49,68 =23.846,40-TL olarak hesaplanabileceği" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur.
20/04/2022 tarihli celse ara kararı gereğince, Mahkememiz dosyası, davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları incelenmek suretiyle ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen ek rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
05/09/2022 tarihli ek bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle; "...S beden Numune Sweatshirtün ölçülerinin zaten bir S beden çocuk giysi ölçülerine uygun olmakla birlikte; Davalı ...'nun 09/10/2020 tarihinde Şehit .... Polis Merkezinde tutulan İşyerinden Hırsızlık-Şikayetçi İfade Tutanağı dikkate alınarak çocuk sweatshirtlerine göre hesaplama yapıldığı, davacı vekilinin itiraz dilekçesinde .... no'lu faturanın sehven 100 Kasa hesabına kaydedildiği ve yevmiye defterinin 14. Sayfasında bulunduğunu beyan ettiği tespit edilmiş olsa da dayanak belge olarak sunmuş olduğu yevmiye defterinin herhangi bir yasal dayanağı olmayan, mühür veya kaşe bulunmayan bir evrak olması ve 6 Şubat 2020 tarih ve 31031 sayılı resmî gazetede yayınlanan 'Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 65) (Parasal Sınırlar ve Oranlar)' başlıklı tebliğin 3.maddesinin l. bendinde 'Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 12'nci maddesi gereğince, muhasebe birimlerince kasadan yapılacak ödeme sınırını aşması sebebiyle dikkate alınamayacağı kanaatine varıldığı, davalı yana gönderilen İhtarnameden kaynaklı 500,00 TL yoksun kalınan kar kaybının takdiri ve değerlendirmesi Yüce Mahkemeye ait olmak üzere, Davacı alacağının kabulü halinde, 13.10.2020 tarihli ...... numaralı e-arşiv faturasında, Sweatshırt'lerin 70,00-TL'den faturalandırıldığının tespit edildiği, bu ürünlerin dava konusu Sweatshırt 'lerin önceki partisi olarak kabul edilmesi durumunda, (mali incelemede fatura üzerinden dava konusu olan ürünlerin bir önceki partisi olup olmadığının tespit etmenin mümkün olmadığı, çünkü, yazılı sipariş sözleşmesinin bulunmadığı, düzenlenen faturada ürünlerin artikel ve po numaralarının belirtilmediği ve kaybolan ürünlerin po ve artikel numaralarının belli olmadığı) kaybolan 480 adet üründe 70,00 TL'den satılabileceğinden ( 480 adet x 70,00 TL ) davacı şirketin 33.600,00 TL daha gelir elde edebileceği, ancak ürünlerin çalınmasından dolayı bu tutardaki gelirinden mahrum kaldığı kanaatine varıldığı, Malın çalınması dolayısı ile uğranılan maliyet zarar kaybının (480x49,68=) 23.846,40 TL olarak hesaplanabileceği, bununla beraber davacı şirketin iddia ettiği ....... no'lu satış faturasında olan ürünlerin devamı olduğunun kabul edilmesi durumunda, satış fiyatı olan 70,00 TL üzerinden ürün (maliyet + kar) satış bedeli hesaplanacak olursa davacının satamadığı kaybolan 480 adet Sweatshırt'ten 33.600,00 TL maddi kaybın olabileceği" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, 21/09/2022 tarihli celsede davacı vekili " bilirkişi raporuna bir diyeceğimiz yoktur, süreden feragat ediyoruz" şeklinde beyanda bulunmuş, davalı " rapora bir diyeceğimiz ve itirazımız yoktur" demiştir.
Davacı vekili UYAP sistemi üzerinden gönderdiği 22/09/2022 tarihli dilekçesi ile ıslah talebinde bulunarak dava değerini arttırmış, aynı tarihte ıslah harcını ikmal etmiş, ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği görülmüştür.
Taraflar arasında kurulan ilişki, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir.
Eser sözleşmesi; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470; mülga BK m. 355). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473).
Mahkememizce yapılan yargılama, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, 04/03/2022 havale tarihli kök ve 05/09/2022 tarihli ek bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında davacıya ait 1237 adet tekstil ürününün ütü ve paketlenmesi işine ilişkin eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, davalının iş yerinde meydana gelen hırsızlık sonucu davacıya ait 480 adet ürünün çalındığı, bu hususun davalı tarafça da kabul edildiği, davanın taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkin olduğu, dosya kapsamı ve davacının defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, 04/03/2022 havale tarihli kök ve 05/09/2022 tarihli ek bilirkişi raporlarında; davacı ticari defterlerinin HMK 222. Maddesi gereği sahibi lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalı tarafın bilirkişi incelemesine katılmadığı, davalı ...'nun 09/10/2020 tarihinde Şehit ..... Polis Merkezinde tutulan İşyerinden Hırsızlık-Şikayetçi İfade Tutanağı dikkate alınarak çocuk sweatshirtlerine göre hesaplama yapıldığı,13.10.2020 tarihli ..... numaralı e-arşiv faturasında, Sweatshırt'lerin 70,00-TL'den faturalandırıldığının tespit edildiği, bu ürünlerin dava konusu Sweatshırt 'lerin önceki partisi olarak kabul edilmesi durumunda, kaybolan 480 adet ürün de 70,00 TL'den satılabileceğinden ( 480 adet x 70,00 TL ) davacı şirketin 33.600,00 TL daha gelir elde edebileceği, ancak ürünlerin çalınmasından dolayı bu tutardaki gelirinden mahrum kaldığı kanaatine varıldığı, Malın çalınması dolayısı ile uğranılan maliyet zarar kaybının (480x49,68=) 23.846,40 TL olarak hesaplanabileceği, bununla beraber davacı şirketin iddia ettiği ...... no'lu satış faturasında olan ürünlerin devamı olduğunun kabul edilmesi durumunda, satış fiyatı olan 70,00 TL üzerinden ürün (maliyet + kar) satış bedeli hesaplanacak olursa davacının satamadığı kaybolan 480 adet Sweatshırt'ten 33.600,00 TL maddi kaybın olabileceği hususlarının tespit edildiği, kök ve ek bilirkişi heyet raporlarının dosya kapsamına ve hak ve çıkarlar dengesine uygun ve hüküm vermeye yeterli nitelikte olduğu anlaşıldığından Mahkememizce bu raporlara itibar edilerek; davacının satamadığı 480 adet Sweatshırt'ten 33.600,00 TL maddi kaybı olduğu dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile; 33.600,00-TL alacağın 25.500,00-TL'sinin temerrüt tarihi olan 15/03/2021 tarihinden itibaren, 8.100,00-TL'sinin ise ıslah tarihi olan 22/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dava dilekçesinde belirtilmeyen ihtarname gideri olarak talep edilen 500,00-TL yönünden ise talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
33.600,00-TL alacağın 25.500,00-TL'sinin temerrüt tarihi olan 15/03/2021 tarihinden itibaren, 8.100,00-TL'sinin ise ıslah tarihi olan 22/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 2.295,21-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 435,48-TL harç ile 146,87-TL ıslah harcının mahsubu ile, bakiye 1.712,86-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanıp takdir olunan 26,40-TL'sinin davacıdan, 1.293,60-TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 435,48-TL peşin harç, 59,30-TL başvurma harcı ve 146,87-TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 175,85-TL posta gideri, 1.600,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.775,85-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesap olunan 1.749,81-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereğine hesaplanıp takdir olunan 9.200,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalının yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/10/2022
Katip ....
¸
Hakim ....
¸