T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/459 Esas
KARAR NO: 2022/148
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 31/05/2021
KARAR TARİHİ: 17/02/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin yapı kimyasalları sektöründe saygın bir firma olduğunu, onarım, güçlendirme , restorasyon, zemin sistemleri, ısı yalıtım sistemleri vb. birçok farklı alanda faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin ticari hacmi ve yaptığı işler göz önü bulundurulduğunda tedavül kabiliyeti sebebiyle kıymetli evrakları ticari iş ve işlemleri için sıkça kullandığını, huzurda görülen somut uyuşmazlığın da kıymetli evrak niteliği haiz, müvekkili şirkete ciro edilmiş çeklerin kargo gönderim işlemi sırasında kaybedilmesine ilişkin olduğunu, bu çeklerin müvekkili şirketin tüm aramalarına rağmen bulunamadığını, müvekkili şirkete ulaştırılmak üzere .... Bankası Anonim Şirketi .... Şubesi'ne ait , ... 'ün keşideci olduğu 50.000 TL (Elli Bin) bedelli ve "..." numaralı çek, .... Bankası .... Şubesi'ne ait, .... Cam İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. 'nin keşideci olduğu 25.000 TL bedelli "..." numaralı çekin, ... Bankası Anonim Şirketi .... Şubesi'ne ait .... T.A.Ş. - .... Demir Çelik İnş. Yapı Malz. Yetkilisi ...'ın keşideci olduğu 150.000 TL (Yüz Elli Bin ) bedelli "...." numaralı çek ve ... Bankası ... Şubesi'ne ait .... İnşaat Tarım Temizlik Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin keşideci olduğu 48.271 TL (Kırk Sekiz Bin İki Yüz Yetmiş Bir) bedelli "...." numaralı çekin 26.05.2021 tarihinde .... tarafından müvekkili şirkete gönderilmek üzere .... Kargo Servisi Anonim Şirketi'ne teslim edildiğini, ilk olarak dava konusu çeklerin müvekkili şirkete ait bayilerden teslim alındığını, .... Kargonun Ankara'da faaliyet gösteren bayileri aracılığıyla şirketin Genel Müdürlük adresine gönderildiğini, bu çeklerin müvekkili şirkete teslimatının gerçekleştiğini, ancak müvekkili şirketin Genel Müdürlük adresinden Ankara'dan İstanbul'a gönderimi sırasında çeklerin kaybedildiğini, bu çeklerin İstanbul'a gönderimi sırasında, "Kargo Takip" sisteminden de anlaşılacağı üzere 27 Mayıs 2021 Perşembe saat 09:54 tarihinde dağıtıma çıkarıldığını ancak kargonun teslim edilemediğini, bu nedenlerle kaybedilen çeklerle ilgili olarak öncelikle ödeme yasağı kararı verilerek ilgili bankalara müzekkere yazılmasına, tensiple Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına akabinde söz konusu çeklerin kayıp nedeniyle İPTALİNE karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Çek bedellerinin % 15'i tutarı teminat karşılığında çekler üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
.... Bankası A.ş. .... Şubesi ne ait .... seri nolu, 30/06/2021 keşide tarihli, 48.271,00-TL bedelli çek yönünden; TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
....Bankası A.ş. .... Şubesi ne ait .. seri nolu, 30/06/2021 keşide tarihli, 48.271,00-TL bedelli çek yönünden; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
.... Bankası A.ş. .... Şubesinin .... seri nolu, 06/12/2021 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli çek yönünden; 3. Şahıs .... İnşaat Bilişim Lojistik Ltd. Şti. Vekili tarafından çekin iyi niyetli ve meşru hamili olduğuna ve ödeme yasağının kaldırılmasına ilişkin dilekçe verdiği, bunun üzerine mahkememizce bu şirkete karşı istirdat davası açması için talep eden vekiline 1 haftalık kesin süre verildiği, Talep eden tarafından verilen kesin sürede dosya açılmadığı anlaşılmış, .... Bankası A.ş. ... Şubesi, ... seri nolu, 06/12/2021 keşide tarihli, 150.000-TL bedelli çek yönünden dosyanın tefriki ile ayrı bir esas kaydının yapılarak mahkememizin .... esas, .... karar, 23/12/2021 tarihli kararı ile talep eden talebinin ... Bankası A.ş. ... Şubesinin ... seri nolu, 06/12/2021 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli çek yönünden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
... Bankası ... Şubesinin .... seri nolu, 30/10/2021 keşide tarihli, 50.000-TL bedelli çek yönünden; 3. Şahıs ... vekili Av. ....'ın 03/11/2021 tarihli dilekçesi ile; meşru hamilinin müvekkili .... ( ....) olduğunu, alacağını tahsili amacıyla .... Bankası ... Şubesine ibraz edildiğini, bu nedenle ödeme yasağının iptalini ve huzurdaki davaya müdahil olma bakımından hukuki yararı olduğunu, bu nedenle müdahillik talebinin kabulü ile çek üzerindeki ödeme yasağının kaldırılmasına, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmış, bunun üzerine talep edene 04/11/2021 tarihli ara kararı ile hamil olduğunu iddia eden ....'e istirdat davası açması için ara kararın tebliğinden 1 haftalık kesin süre verildiği anlaşılmış, talep eden vekilinin 17/11/2021 tarihli dilekçesi ile ibraz edilen bu çek yönünden ...'e karşı süresinde istirdat davası açtığını beyan ettiği anlaşılmış, bu nedenlerle bu çek yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.
... Bankası .... Şubesinin ... seri nolu, 30/09/2021 keşide tarihli, 125.000,00-TL bedelli çek yönünden; çekin ibraz edilip edilmediği hakkında ilgili bankaya müzekkere yazılmış olmakla, ... Bankası Genel Müdürlüğünce 27/01/2022 tarihli .... yazı nolu cevabi yazısında bahse konu çekin ... Vergi numaralı ... Anonim Şirketi tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği, bunun üzerine talep eden vekiline, ibraz eden .... Vergi numaralı ... Anonim Şirketi'ne karşı istirdat davası açması için ara kararın tebliğinden 1 haftalık kesin süre verildiği anlaşılmış, talep eden vekilince 15/02/2022 tarihli dilekçesi ile süresinde istirdat davası açtığını beyan ettiği anlaşılmış, bu nedenlerle bu çek yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talep edenin, talebinin KABULÜ İLE,
.... Bankası A.ş. .... Şubesine ait .... seri nolu, 30/06/2021 keşide tarihli, 48.271,00-TL bedelli çek yönünden çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2- .... Bankası ... Şubesinin .... seri nolu, 30/10/2021 keşide tarihli, 50.000-TL bedelli çek yönünden ve .... Bankası .... Şubesinin ... seri nolu, 30/09/2021 keşide tarihli, 125.000,00-TL bedelli çek yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 59,30-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 21,40-TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE
6-... Bankası A.ş. .... Şubesine ait .... seri nolu, 30/06/2021 keşide tarihli, 48.271,00-TL bedelli çek, .... Bankası ....Şubesinin ... seri nolu, 30/10/2021 keşide tarihli, 50.000-TL bedelli çek yönünden ve .... Bankası .... Şubesinin .... seri nolu, 30/09/2021 keşide tarihli, 125.000,00-TL bedelli çek yönünden ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
7-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın DAVACIYA İADESİNE,
8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 17/02/2022
Katip ....
¸e-imza
Hakim ....
¸e-imza