T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/524 Esas
KARAR NO: 2022/291
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 23/06/2021
KARAR TARİHİ: 08/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin hazır giyim ve konfeksiyon sektöründe faaliyet gösteren, e defter uygulamasına tabi mükelleflerden olduğunu, e defter genel tebliğlerine göre uygun format ve standartta elektronik defter tuttuğunu, müvekkilin elektronik ortamda tutmuş olduğu 2019 yılı Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık ayları e defteri kebirler ve e yevmiye defterleri ile bunların berat dosyalarının bulunduğu ... marka harddisk cihazının elektrik akımından kaynaklı sebeplerle arızalanması ve verilere ulaşılamaması üzerine müvekkil şirket derhal verilerin kurtarılması amacıyla ISO sertirifalı PİTS veri kurtarma teknoloji ve bilişim ticaret limited şirketi'ne başvurduğunu, firma tarafından yapılan inceleme neticesinde hazırlanan raporda harddiskin hasar gördüğü ve bu hasarın tamamen giderilemeyeceğinin tespit edildiği, 2019 yılı Ocak, Şubat, Mart verilerinin kurtarılabildiği ancak 2019 yılı Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları e defter ve berat dosyalarının zarar gördüğü, veri kurtarma çalışmasının olumsuz sonuçlandığı ve bu verilerin kurtarılmasının mümkün olmadığının belirtildiğini, müvekkil şirketin ticari e defter ve belgelerinin zayi olduğunu öğrendiği tarih olan 09/06/2021 tarihi itibariyle süresi içerisinde açtıkları davada müvekkil şirkete zayi belgesi verilmesini talep ettiklerini, zayi olan defterlerin ikincil kopyalarının bulunmadığını, bu nedenlerle müvekkilin elektronik ortamda tutmuş olduğu 2019 yılı Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları e defteri kebir ve e yevmiye defterleri ile bunların berat dosyalarının zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından 31.01.2022 tarihli rapor dosya içerisine sunulmuştur.
Dava dilekçesi, bilirkişi raporu, gelen müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava, zayi olan ticari belgelerin iptaline yöneliktir.
Dava konusunun; davacının 2019 yılı Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık ayları e defteri kebirler ve e yevmiye defterleri ile harddiskteki kayıtların zayi olduğunu ve buna yönelik zayi belgesi verilmesi talebi hususunda olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.
Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 15 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.
Talep edenin ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından ticari defterlerin yangın, hırsızlık, yer sarsıntısı, sel vb gibi durumlardan ötürü zayi olmadığı, talep edenin kendi kusuruyla defterlerin kaybolduğu, e- defter kayıtlarının tamamını kapsayacak şekilde ikincil kopyalarının oluşturulmadığı anlaşılmış olup, tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının sübut bulmayan davasının REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.08/03/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza