T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/553 Esas
KARAR NO: 2023/204 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 02/07/2021
KARAR TARİHİ: 28/02/2023
Davacı tarafından mahkememizde açılan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasından girişilen takipte vaki itirazın iptali ile davacı lehine %20’den az olmayan inkar tazminatına hükmedilmesi dava ve talep ettiğini, arabulucu sürecinin anlaşamama şeklinde tamamlandığı, yetki itirazı bakımından birden çok davalı ve borçlu olduğunda yetki esasları gözetilerek takip ve davanın yetkili yargı mercileri önünde olduğu, dava dışı ... Tekstil Limited Şirketi’nin, davacının sigortalısı olduğu ve emtia nakliyat sigortası kapsamında taşınan Türkiye-Avustralya gönderisinin brüt 1.049,67 kg taşıması için ... plakalı k.arayolu taşıtına yüklendiği, 74 rulo olan yükün ... Deposuna sevki sırasında, teslimat zamanını beklemek için yol kenarında park halinde iken 73 rulo-1.038,47 Kg çalındığı, hırsızlık zararı sonrası taşıyıcılara bildirim yapılarak tazmin talep edildiği, TTK m.875 ve devamı hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğu, davacının TTK m.1472 ve TBK m.183 ve devamı hükümlerine göre rücu ettiği; davacı .... zararının 42.272,83 USD miktarında olduğu, davalı .... sigortacısı ... Sigorta A.Ş. tarafından toplam hasar bedelinin %85’i miktarında 08.05.2020 tarihinde 218.776,10 TL tazminat ödemesi yapıldığı, yapılan hesaplamada tam zarardan %85 hesabı ile dava dışı ihbar olunan ... Sigorta ödemesi tutarının belirlendiği, ... Sigorta fiili ödeme tarihi kurunun 7,1195 TL olduğu ve 30.729,14 USD ödeme yapıldığı kabul edilerek; davalıların toplam zarar olan 42.272,80 USD’den bakiye 11.543,67 USD’yi tazmin etmesi gerektiği, neticede davalı borçluların Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takip dosyasına yapmış oldukları itirazlarının iptali ile takibin icra takibindeki takip talebinde belirtilen şartlarda devamına karar verilmesini, davalı-borçluların %20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemelerine karar verilmesini; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; Sigortalının emtia satış teslim şeklinin CIF olduğu, bu nedenle davacının sigortalısına ödeme ile halefiyete hak kazanamayacağı, geçerli bir sigorta sözleşmesi ve poliçesine dayanmayan ödeme ile TTK m.1472 gereği yasal halefiyet şartlarının gerçekleşmeyeceği, Davalının somut taşıma sürecinde taşıyıcı sıfatı bulunmadığı, fiili taşımanın 2.davalı ... firması tarafından gerçekleştirildiği, 14.05.2019 tarihli faturada ... firmasının fiili taşıyıcı olarak görüldüğü, 1.davalının taşıma işleri komisyoncusu sıfatı ile sorumlu tutulabilmesi için zararın 1.davalı zilyetliğinde iken meydana gelmiş olması gerektiği, böyle bir şartın da gerçekleşmediği, Hasar tarihi 10.05.2019, icra takibi tarihi 18.06.2020, dava tarihinin 02.07.2021 olmakla zamanaşımı süresinin dolduğu, Kara taşımasının .... numaralı taşıma irsaliyesi, hava taşımasının .... numaralı AWB ile gerçekleştirildiği, şikayet ve soruşturma evrakında da ... sorumluluk alanında zararın meydana geldiğinin tespit edildiği, CMR hükümlerine göre davalının sorumlu tutulamayacağı, yasal ihbar sürelerine uyulmadığı, Sigortacının tek yanlı talep ve bilgilerine göre düzenlenen sigorta ekspertiz raporuna itibar edilemeyeceği, Taşıyıcının sorumluluğunun CMR m.23 gereği sınırlı sorumluluk esasına göre belirlenmesi gerektiği, CMR m.27 gereği faiz uygulanması gerektiği, İcra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiği, neticede davanın öncelikle aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine, pasif Husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine, süresi içerisinde açılmamış işbu davanın zamanaşımı sebebiyle usulden reddine, taleplerinin kabul görmez ise davanın açıkladığımız sebepler doğrultusunda esastan reddine, takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; Dava ve talep haklarının zamanaşımı süresi dolduktan sonra kullanıldığı, Davanın yetkili mahkemede ikame edilmediği, TTK m.876 gereği davalının kusur ve sorumluluğu bulunmadığı, davalının şoförünün 10.05.2019 tarihinde taşındığı, ava dışı ... ambarının kapalı olması sebebi ile giriş yapamayınca, yönlendirmeler neticesinde .... ambarına 100 mt mesafede beklemeye alındığı, bu bekleme sırasında branda yırtılmak ve kilitler kırılmak suretiyle 73 rulo emtianın çalındığı, sabah 06:53 -07:02 gibi kısa bir zaman sürecinde hırsızlık olayının olduğu, burada davalı ....a kusur izafe edilemeyeceği, Toplam hırsızlanan malın 73 rulo 1.308,47 kg olduğu, sorumluluk sigortacısı ... Sigorta tarafından 218.776,10 TL sigorta tazminatı ödendiği, davacı taraf fazla ödemesini rücu konusu ettiği, TTK m.880 ve m.882 hükmüne göre 73.374,02 TL sınırlı sorumluluk söz konusu olduğu, Davanın sorumluluk sigortacısı ... Sigorta A.Ş.’ne ihbarı gerektiği Hususları ileri sürüldüğünü, öncelikle davanın ... Sigorta A.Ş.'ye (... Cad. ... Merkezi No:... Blok Kavacık .... Beykoz/ İstanbul) İHBARINA, Davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, karşı taraf aleyhine haksız ve kötüniyetli takibi nedeniyle % 20’ den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar Olunan ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Davacının sigorta teminatında olan tüm zararının ödendiği, davanın kendilerine ihbar edilmesini gerektirir bir sorumluluk riski bulunmadığı, Davacının 42.282,80 USD talebine karşılık %15 kesinti ile %85 sigorta poliçesi kapsamında ödeme yapıldığı, Poliçe kapsamında olan 35.940,38 USD için 218.776,10 TL tazminatın 07.05.2020 tarihinde davacı yana ödendiği, ödemenin davacı .... kabulünde olduğu, davacının sigortalısının gerçek zararının tespiti, kusurun ve sorumluluğun şartlarının belirlenmesi için yargılama gerektirdiği, sigortalının kusuru ve zararın da ispatının gerektiğini belirtmiştir.
Mahkememizin 07/12/2021 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararı uyarınca Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve kayıtlar incelenmek sureti ile davacının icra takibi itibariyle asıl alacak yönünden alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 28/01/2022 tarihli raporda; "Davacının emtia nakliyat sigortacısı sıfatı ile ödediği 42.272,80 USD tazminattan bakiye 11.543,67 USD için davalılara rücuen takip yapmış, itiraz üzerine itirazın iptali davası ikame etmiş olduğu, Davacının ödemesinden 2.davalı ... firmasının %85 sorumluluk sigortacısı sıfatı ile davanın ihbar olunan ... Sigorta A.Ş.’den 218.776,10 TL tahsil edildiği, Davacının fiili ödeme kurunu gözeterek hesaplamasında 30.729,13 USD tazminat tahsil ettiği ileri sürülmekte ise de dava dışı sigortacının bu ödemesinin 35.931,88 USD karşılığı yapıldığı, bu nedenle bakiye rücu edilebilir tazminatın 6.340,92 USD hesaplandığı, Davacı karşısında davalı ... ile dava dışı ihbara olunan ... Sigorta’nın TTK m.1478 gereği müteselsil sorumlu olduğu, TL tahsilatında USD kuru bakımından hesaplamaya itiraz etmemesinin davacı üzerinde olacağı, Davalıların tam tazmin sorumlu tutulması halinde bakiye 6.340,92 USD tazminattan sorumlu tutulabilecekleri, ancak bu sorumluluğun 1.davalı ... firması açısından akdi taşıyıcı, 2.davalı ... açısında fiili taşıyıcı sıfatlarına dayandığı, nihai sorumluluğu TTK m.888 gereği 2.davalının taşıyacağı, Somut olayda davalıların ve süreçte görev alan şoförün TTK m.886 kapsamında kasıt, pervasızlık ve zarar meydana gelme bilinci içinde hareketi sabit olmadığı, bu nedenle davalıların sınırlı sorumlu tutulabileceği tazminatın 11.992,47 USD hesaplandığı, davacının sınırlı sorumluluk limitinin çok üzerinde tazminatı zaten sorumluluk sigortası kapsamında tazmin ettiği, Somut olayda gelinen aşamada, davalıların sorumluluğunda bakiye tazminat alacağı kalmadığının değerlendirildiği, Sınırlı sorumluluk ve kusurun ağır olmaması gözetilerek, zamanaşımı süresi olan bir (1) yıl geçtikten sonra takip yapıldığı, zamanaşımı süresinin aşıldığı, Sayın mahkemece ağır kusur-kasıt veya pervasızlık ve zarar meydana gelme bilinci içinde hareket olduğu tespit edilecek olursa, davalıların bakiye sorumluluğu bakımından zamanaşımının da üç (3) yıl uygulanması gerekeceği, Dava konusu taşımanın multimodal taşımanın yurtiçi karayolu taşıma adımı olduğu gözetilerek, USD cinsinden tazminat alacağına faiz talebinin de ancak kamu bankalarında uygulanan yıllık USD mevduat faizi ile sınırlı olacağı, Rücuen tazminat içerikli icra takip ve dava konusu gözetildiğinde, kusur-zarar-sorumluluk hususlarında yargılamayı gerektirdiği, inkar tazminatı ve sair taleplerin bu kapsamda sayın mahkemece değerlendirilmesi gerektiği," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizin 22/02/2022 tarihli duruşmasında davacı tarafın itirazları kapsamında inceleme yapılmak üzere bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 27/05/2022 tarihli ek raporda; "Kök rapor sonuç ve kanaatimin devam ettiği, yeni bir sonuç ve kanaat hasıl olmadığı, esasen davalı ....ın kusur derecesi ve ağır kusurlu olup olmadığı hususunda nihai takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, taraf beyanları, icra takip dosyası, bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu' nun 67. maddesine dayalı itirazın iptali isteminden ibarettir.
Dava konusu, davacı sigorta şirketinin nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalamış olduğu dava dışı sigortalı .... Tekstil Paz. Tic. ve Ltd. Şti.' ye ait kumaş - tekstil ürünleri cinsi 74 adet rulodan 73 rulo emtianın, taşınması sırasında çalınmasından kaynaklı olarak sigortalısına zararına karşılık olarak ödemiş olduğu miktarın, halefiyet ilkesi kapsamında davalıdan tahsili hususunda toplandığı görülmüştür.
Dava konusu Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine 11.543,67 USD toplam takip tarihinden itibaren yıllık 5,00 değişen oranlarda faiziyle tahsili talep edilmiştir. Davalılara ödeme emri tebliğ edilmiş, davalı borçlular vekilleri süresinde itirazında borca itiraz ettiğini belirtmiştir. İtiraz üzerine takibin durduğu ve süresinde iş bu davanın açıldığı görülmüştür.
Dava konusu miktar 11.543,67-USD (100.493,42-TL)'dir.
Yargılamaya konu taşımanın, davalı Mars şirketi tarafından Bursa - Avustralya arası karayolu + havayolu taşıması ile üstlenilen multimodal-birden çok araçla yapılacak bir taşıma olduğu; taşımanın 1. adımı olan Bursa - İstanbul karayolu taşımasını davalı ... şirketinin ifa ettiği, taşıma süreci sonunda havaalanında depoya teslim için beklerken hırsızlık meydana gelmiştir.
Davalı .... şirketinin akdi taşıyıcı, diğer davalı ... şirketi fiili taşıyıcıdır. Zararın meydana geldiği aşama karayolu aşaması olduğundan, 6102 sayılı TTK' nın taşımaya ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Davalı taşıyıcıların, iş bu dava yönünden sorumlulukları TTK m.888 gereği müteselsil sorumluluktur.
Yargılamaya konu taşıma tamamlanmamıştır. 73 rulo emtianın taşıması ve teslimi yapılmamıştır. Buna binaen, TTK. M.904 hükümüne göre m.889 gereği yapılması gereken bildirimin yapılmış sayılacağı, taşımayı yapan şoförün hırsızlığı bilmesi ve sürecin işletilmesi bildirim hükmündedir.
Yükün satışı CIF olmakla birlikte, henüz havayolu taşıması başlamadığından, davacının sigortalısı dava dışı şirket yükte menfaat sahibi ve asıl yük ilgilisi konumundadır.
Davacı taraf, emtia nakliyat sigortacısı sıfatı ile sigortalısına 29.07.2019 tarihinde 42.272,80 USD tazminat ödemesi yapmıştır. Davalı ... şirketinin sigortacısı ... Sigorta tarafından 08.05.2020 tarihinde poliçe gereği %85 oranında 218.776,10 TL davacıya ödeme yapılmıştır. USD karşılığı 42.272,80 USD x 0,85 = 35.931,88 USD' dir. Bakiye tazminat miktarı 42.272,80 USD - 35.931,88 USD = 6.340,92 USD' dir.
Tüm dosya kapasımına göre; taşımaya verilen emtianın çalınmasında, davalıların kasıt - pervasızlık ve zarar meydana gelme bilinci içerisinde hareket ettiğinin davacı tarafından ispat edilemediği, bu sebeple davalıların TTK m.886 gereği tam tazminden sorumlu tutulamayacağı; TTK 882. maddesi hükümleri ve dosya kapsamında davacının ancak ( 1.038,47 Kg üzerinden 8,33 SDR birim kg başına sorumlu olunacak tazminat hesabı ile 8.650,46 SDR ve 1 SDR = 1,38634 USD kuru hesabı ile 8.650,46 SDR x 1,38634 SDR=) 11.992,47 USD sınırlı tazminat talep edebileceğinin, bu miktarın üzerinde 35.931,88 USD davacıya dava dışı ihbar olunan sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığından, davacının herhangi bir alacağı olmadığı anlaşılmış ve açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiş ve hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının sübut bulmadığından REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90-TL harcın davacı tarafça peşin yatırılan 1.320,47-TL peşin hartan mahsubu ile bakiye 1.140,57-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacı tarafa İADESİNE,
-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde davacı tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
4-Davalı .... Ltd.Şti. Tarafından yatırılan gider avansının davalı tarafa İADESİNE,
5-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 16.074,01-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil eden davalı taraflara VERİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır