T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/706 Esas
KARAR NO : 2024/615
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/09/2021
KARAR TARİHİ : 12/06/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıların murisi ...'ın müvekkilinin kardeşi olmakla birlikte; ekte sureti sunulu olan 17.05.2017 vade 17.05.2016 tediye tarihli 300.000 TL bedelli senedi, 19.09.2017 tarihinde Çatalca İcra Müdürlüğü'nün .... E sayılı dosya kapsamında müvekkili aleyhine tahsil amacıyla icraya koyduğunu, müvekkili ile davalıların murisi ... arasında 2017 yılında, kambiyo vasfında bir senedi keşide edecek mahiyette alacak-borç lişkisi yahut herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığını, davaya konu senetin müvekkili tarafından 1989 yılında kendi babası (davalıların dedesi) ....'a aile içinde güven arzetmesi için teminaten verildiğini ve sonrasında bedelsiz kalmış bir senet olduğunu, iş bu senedin bedelsiz kalması ve tarafların murisi ....'ın 2001 yılında vefat etmesi nedeniyle herhangi bir tahsil kabiliyeti bulunmadığını, muris ...'ın davaya konu müvekkili tarafından boş olarak tanzim edilen ve babası .... yedinde bulunan senedi babasının 2001 yılında ölümü nedeniyle hile ile eline geçirdiğini ve müvekkiline karşı haksız icra takibine giriştiğini, senet üzerindeki pul ve diğer unsurlardan senedin aslında 2016 yılında değil 1989 yılında tanzim edildiğinin çok açık olduğunu, müvekkilinin işbu davaya konu 2016 yılında düzenlenmiş gibi gösterilen senede ilişkin 2016-2017 yılında kardeşi ... ile arasında bir alacak verecek ilişkisi olmaması ve 88-89 yıllarından kalma bir senedin bu şekilde kullanılmasına imkan vermemesi nedeniyle yasal süreler içerisinde ''imzaya itiraz'' ettiğini ve Çatalca İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası kapsamında yapılan ''sınırlı'' inceleme sonunda, mezkur imzanın müvekkiline ait çıktığını, dosyanın henüz İstinaf incelemesinde olduğunu, müvekkilinin davaya konu senet nedeniyle davalılara yahut murisine borçlu olmadığını, davaya konu senet incelendiğinde hamil ve keşideci isimleri dışındaki diğer zorunlu unsurların sonradan doldurulduğu, senedin aslında 1988-1989 yılında tanzim edildiği, zira üzerinde eski tarihli pulun bulunduğu, hatta müvekkilinin imzasının bu pulun üzerine taştığı, gerek senedinin 3 yıllık zamanaşımı nedeniyle tahsil kabiliyetinin olmadığı, adi senet hükmünde olduğu ve kambiyo vasfını yitirdiğinin anlaşılacağını, gerek müvekkilinin gerek davalıların murisinin 1988-1989 yılında kayda değer bir malvarlığı bulunmadığını, tarafların murisi ....'ın 1989 yılında sıfır olarak ... Plaka 1989 Model ... Marka Kamyonet alıp oğlu müvekkili ... üzerine taşınır kaydını yaptırınca, diğer çocukları olan kardeşleri ''ileride gücenmesin, bir sıkıntı olmasın, ben hakkınızı korurum, sen şu senedi imzala'' diyerek müvekkilinden teminaten boş bir senet aldığını, o kamyonetin resmiyette kaydı müvekkilinin üzerinde kalsa da, baba ...'ın fiilen yıllarca işbu kamyoneti kullandığını, tüm akraba ve ahalinin de bu hususu bildiğini, daha sonra 1996 yılında aracın satışı için müvekkilini yönlendirdiğini ve 1996 yılında müvekkilinin babasının lafıyla aracı söylediği kişiye devrettiğini, herhangi bir şekilde zaten babasıyla arasında para alışverişi de olmadığını, baba oğul olmalarından ötürü müvekkilinin boş olan senedin akibiyetini yıllarca sormadığını, 1989 yılından 12 yıl sonra baba ...'ın vefat ettiğini ancak tam 28 yıl sonrada hakkında işbu senet nedeniyle sanki 2016 yılında keşide edilmiş gibi icra takibine girişildiğini, davalıların murisi tarafından hile sonucu ele geçirilen ve haksız icraya konulan senedin aslında baba ...'a verilen teminat senedi olduğunu tüm aile, çevre, tanıdıkların bilmekte olup, şahitlik yapmaya ve yargılamayı aydınlatmaya hazır olduklarını, davalıların Çatalca İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası kapsamında görülen yargılamada işbu senedin bedelinin zaten nakden ahzolunmadığını beyan ettiklerini, davalıların cevap dilekçesinde 2.sayfa 2.paragrafta borcun sebebi olarak; Çatalca İlçesi, .... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmaza müvekkilinin apartman inşaa ettiğini, kardeşi olan ...'a ve kardeşlere mirasçılık hakkında tekabül eden bedellerini bono düzenleyerek verdiğini, daha sonrada herhangi bir ödeme olmadığını beyan ettiklerini, bu izah edilen olayın gerçeğe aykırı olduğunu, öncelikle bahsedilen apartmanın .... isimli şahıstan 1995 yılında satın alındığını, bu dönemde müvekkili ve ...'ın mirasçılık ilişkisi bulunmadığını, zaten babaları ...'ın hayatta olduğunu, işbu taşınmazın 3/8 hissesinin kardeş ... adına, 3/8 oranında hissesinin müvekkili ... adına, 2/8 hissesinin de baba ... adına mülkiyet kaydı yapıldığını ve herkesin kendi hisse bedelini kendisinin ödediğini, muris ...'ın senedi hile yolu ile bile eline geçirmiş olsa mezkur senedin adi senet hükmünde olduğunu, zira Yargıtay'ın yerleşik kararları gereği tacir sıfatı olmayan kardeşler arasında düzenlenen senetlerin kambiyo senedi vasfı bulunmayıp, iş bu senetlerin adi senet hükmünde olduğunu, mezkur icra takibinde alacaklı ve borçlu olan şahısların kardeş olduğunu, iki tarafta tacir olmamakla birlikte aralarında ticari bir ilişki hatta davaya konu senedi tanzim edecek hukuki bir ilişki bulunmadığını, davaya konu senet üzerinde hamil ve keşideci isimleri dışındaki tüm alanların sonradan doldurulduğunu, senet üzerinde farklı el ürünleri bulunduğunu, zorunlu unsurların keyfiyete göre sonradan doldurulduğu, tarafların arasında gerçek bir hukuki ilişki olmadığı ve bononun adi senet vasfında olduğunun yapılacak inceleme sonucunda anlaşılacağını, senet üzerinde bulunan pulun 1985-1990 yılları arasında tedavülde olan ve 2000'lerde tedavülden kaldırılan bir pul olduğunu, 2016 yılı mayıs ayında tanzim edilen senede pul yapıştırma zorunluluğu bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile davaya konu senedin dayanak Çatalca İcra Müdürlüğü'nün ....Esas Sayılı dosyası kapsamında ödeme emrinde belirtilen bono komisyonunun ve işlemiş faizin hukuka aykırı olarak talep edildiğini, davalıların murisi olan ...'ın takipten önce işbu senet nedeniyle yazılı bir ihtarla müvekkilini temerrüde düşürmediğini iddia ederek; öncelikle haklı davalarının kabulüne; Çatalca İcra Müdürlüğü'nün .... E. Sayılı dosya kapsamında ''Kambiyo Senetlerine Özgü haciz yoluyla'' takibe konulan 17.05.2017 vade 17.05.2016 tediye tarihli 300.000 TL bedelli senedinin gerek kambiyo senedi vasfına haiz olmaması gerekse teminat senedi olarak bedelsiz kalması nedeniyle takibin iptaline, Çatalca İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası kapsamında esas alacak ve ferileri yönünden davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, haksız olarak takip başlatan davalı alacaklıların takip bedelinin yüzde 20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davanın Çatalca İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takibine dayandığını, bu takibin dayanağının 300.000 TL bedelli 17.05.2017 vade tarihli bir bono olduğunu, takip sonrası borçlu tarafından hem imzaya hem de bononun kambiyo vasfına itiraz edildiğini ve İcra Mahkemesinde yargılama görüldüğünü, Çatalca İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ve ... Sayılı kararı ile hüküm verilerek imzaların borçluya ait olduğunun Adli Tıp raporu ile sabit olduğunu, bono vasfı korunmak sureti ile itiraz talebinin reddedildiğini ve borçlu aleyhine inkar tazminatına hükmedildiğini, bahsi geçen İcra Mahkemesinin kısa kararının açıklamasının ardından borçlunun değerli tüm mal varlığını elden çıkardığını, gerekçeli kararın yazılmasından sonra yapılan araştırmalarında borçlu adına sadece 1972 MODEL ... plakalı bir traktör kaldığının görüldüğünü, borçlunun aleni bir şekilde mal kaçırdığının anlaşılarak Çatalca .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile tasarrufun iptali davası açıldığını ve halen derdest olduğunu, davacı ile davalıların babası müteveffa ...'ın kardeş olduklarını, tarafların babaları...ın şahsi mal varlığı ile Çatalca ilçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel sayılı taşınmazın tüm bedelini kendisinin ödeyerek aldığını, bu taşınmaza bina inşa edildiğini ve bu binadaki dairelerde davacı ve çocukları ile diğer bir erkek kardeşleri olan ....'ın oturduğunu, ailenin büyük oğlu olan ...'ın babasının malvarlığı ile alınan bu taşınmazdan hiç bir hak almadığını, mal varlığını kullanan davacının ise bu miras hakkını yaprağının eski olmasının da kambiyo vasfına etki eden unsurlar olmadığını, bir senedin kambiyo vasfı taşıması için gereken özelliklerin TTK.'nun 776. maddesinde sayıldığını ve takibe konu senedin tüm özellikleri taşıdığını, senet yaprağının yaşının bu unsurlardan biri olmadığını, davacının dilekçesinde verilen senedin 1989 model bir kamyonetin teminatı olarak verildiğini söylemişse de bunun tamamen gerçek dışı olduğunu, mevzu bahsin kamyonet ya da traktör değil gayrimenkul olduğunu, lehtarı olunan bir senedin sahibi tarafından hile ile ele geçirilmesinni hukuken mümkün olmadığını, zira senetin zaten ...'A ait olduğunu, senedin hile ile ele geçirildiği iddiasının menfi tespit davasında ispat yükü engelini aşmak için kullanılan bir taktikten ibaret olup asla gerçeği yansıtmadığını, icra takibinde itiraz sürecinde de imzanın kendisine ait olmadığında israrcı olan borçlunun imzanın kendisine ait olduğu ortaya çıkınca bu sefer yönünü hile iddiasına çevirdiğini, senede karşı davaların senetle ispat zorunluluğu olduğunun kanunun amir hükmü olduğunu, huzurdaki menfi tespit davasında senedin bedelsiz olduğunu ancak ve ancak yazılı delil ile ispat etmeleri gerektiğini, her hile iddiasında senetle ispat kuralı delinirse mahkemelerin kıymetli evraktan kaynaklanan hakları korumasının mümkün olmayacağını, tanıkla ya da başka bir delil ile ispata muvafakatleri olmadığını, yakın akrabalar arasındaki hukuki işlemlerin senetle ispat kuralına istisna tutulsa da kanun maddesi gerekçesine ve yerleşik yargı kararlarına göre akrabalar arasındaki hukuki ilişkilerde senet almada manevi imkansızlık halleri oluştuğundan tanıkla ispata elverişli olduğunu, ancak huzurdaki davada hukuki ilişkinin zaten bir senede bağlandığını yani manevi bir imkansızlık söz konusu olmadığını savunarak; haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ:
Dava; menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; "Çatalca İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına konu 17/05/2016 düzenleme tarihli, 17/05/2017 vade tarihli, 300.000-TL bedelli senetten dolayı davacının davalılara borçlu olup olmadığı, takibe konu senedin bedelsiz kalıp kalmadığı, davacının menfi tespit talebinin yerinde olup olmadığı" hususlarında olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. HMK 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Diğer yandan, aynı Kanunun 778/I-ı. maddesi poliçenin iptale ilişkin 757 ilâ 763. madde hükümlerinin bono yönünden de uygulanacağı yönünde düzenleme sevk etmiş olup, 6102 sayılı TTK'nın 757/I. maddesi ve 30.06.2012 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngören 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde ticaret mahkemesi yetkili kılınmıştır.
Somut olayda; kardeş olan tarafların tacir oldukları yönünde bir iddia bulunmadığı gibi, uyuşmazlığın kaynağının keşide tarihi bulunmayan ve çift vade bulunan senet olması, bu belgenin kambiyo niteliğine haiz bir senet olmadığı, bu belgenin yazılı delil başlangıcı sayılması (HGK'nın 20.02.2008 gün ve 2008/3-159 E. - 2008/158 K. sayılı ilâmı) sebepleri ile ticari dava niteliğinde bulunmayan uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği (Hukuk Genel Kurulu'nun 04.04.2007 gün ve 2007/18-153 E-2007/183 sayılı kararı) (Benzer yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24/10/2019 tarih, 2018/1058 Esas 2019/6703 Karar sayılı ilamı; " Somut olayda, tacir sıfatını haiz olmayan kardeşler arasında düzenlenen senetlerin kambiyo senedi vasfı bulunmayıp, senetler adi senet hükmündedir. Bu itibarla mahkemece davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu yönden bozulmasına karar vermek gerekmiştir.") davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2- 6100 Sayılı HMK nın 20/1. maddesi 1. cümlesi uyarınca, kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde, dosyanın ve eklerinin görevli mahkeme olan BAKIRKÖY NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3- 6100 Sayılı HMK nın 20/1. maddesi 1. cümlesi uyarınca, taraflardan herhangi birinin kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) haftalık yasal süre içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine,
4- 6100 Sayılı HMK nın 20/1. maddesi 2. cümlesi uyarınca, taraflardan herhangi birinin kararın kesinleşmesinden itibaren iki (2) haftalık yasal süre içerisinde Mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde, dava dosyasının re'sen ele alınarak, açılmamış sayılmasına karar verilmesine, bu hususun taraflara ihtaratına, (Gerekçeli hükmün tebliği ile ihtaratına)
5- 6100 Sayılı HMK nın 331/2.nci maddesi 1. cümlesi uyarınca, bu dava dosyasına ilişkin harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemede değerlendirilmesine,
6- Dava dosyasının kesinleşmesi üzerine, iki (2) haftalık yasal süre içerisinde, taraflardan herhangi birinin, ilgili mahkemeye dava dosyasının gönderilmesini talep etmemesi halinde, ilgili dava dosyasının mahkeme Yazı İşleri Müdürü tarafından mahkeme hakiminin önüne getirilmesine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin e duruşma sistemi ile yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/06/2024
Katip ...
¸¸
Hakim ...
¸¸