T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/769 Esas
KARAR NO: 2023/150 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 23/09/2021
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
GER. KARAR TARİH : 08/03/2023
Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; ...'in şahıs şirketi olduğunu, ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından müvekkili lehine düzenlenmiş olan 31/05/2022, 30/06/2022, 31/07/2022 vade tarihli üç adet çek 13.09.2021 tarihinde müvekkiline teslim edilmek üzere .... Kargo şirketine teslim edildiğini, teslim edilen kargoya ilişkin kargo takip numarasının .... olduğunu, kargo takip numarası ile gönderi sorgulama ekranından sorgu yapıldığında kargonun halen yolda olduğu, müvekkili lehine düzenlenmiş olan çekler halen taşıma aşamasında olmasına rağmen, müvekkiline belirli tarihlerde FİNDEKS'ten çekler hakkında yapılan sorguların mesajları geldiğini, zayii olan çeklerin vadeleri henüz gelmediğinden çek vadeleri geldiğinde çeklerin karşılığının bankadan tahsil edilme ihtimali bulunmakta olduğunu, çeklerin bankadan tahsil edilmesini engellemek ve müvekkilinin zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını ve neticede çeklerin iptaline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çekler yönünden davacının hamil sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Çek bedellerinin % 15'i tutarı teminat karşılığında çek üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
a)- ... seri numaralı çek yönünden; TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
- .... seri numaralı çek yönünden; tüm dosya içeriğine göre davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
b)- ... seri numaralı çek yönünden; meşru hamil olarak ... tarafından icra takibi yapıldığı, bu çekin bulunduğu, bu çek yönünden istirdat davası açılması için süre verildiği, süreye binaen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasında meşru hamile karşı çek istirdatı davası açıldığı görülerek, iş bu çek yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.
c)- ... seri numaralı çek yönünden; meşru hamil olarak .... Tic. Ltd. Şti. Tarafından takas sisteminde sunulduğu, bu çekin bulunduğu, bu çek yönünden istirdat davası açılması için süre verildiği, davacı tarafın da istirdat davası açmadığı görülerek, iş bu çek yönünden davanın reddine dair karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
A)... Bankası A.Ş.'nın ... şubesine ait, 31/05/2022 keşide tarihli, 10.000,00TL bedelli, ... seri numaralı, Keşidecisi: ....San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
B)... Bankası A.Ş.'nın .... şubesine ait, 30/06/2022 keşide tarihli, 10.000,00TL bedelli, ... seri numaralı, Keşidecisi: ....San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan çek yönünden açılan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
C)... Bankası A.Ş.'nın .... şubesine ait, 31/07/2022 keşide tarihli, 10.000,00TL bedelli, ... seri numaralı, Keşidecisi: .... San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan çek yönünden açılan davanın SÜBUT BULMADIĞINDAN REDDİNE,
-İşbu çek yönünden koyulan tedbirin derhal kaldırılmasına, bu konuda ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 59,30-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 120,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
5- .... seri numaralı çek yönünden ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
- ... seri numaralı çek yönünden, mahkememizce koyulan tedbir ve bu tedbire ilişkin teminat hakkında, iş bu dosyanın eki sayılması sebebiyle istirdat davası açılan mahkemece değerlendirme yapılmasına,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde .... seri numaralı çek yönünden teminatın davacıya İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karar verildi. 14/02/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır