T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/821 Esas
KARAR NO: 2023/56
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 08/10/2021
KARAR TARİHİ: 16/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23.02.2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket oto yedek parça imalatında öncü bir firma olduğunu, yıllardır bu sektörde faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin ticari faaliyetleri kapsamında kullanmak üzere elinde bulundurduğu 7 cilt numaralı Seri no .... numara aralığındaki tahsilat makbuzlarını içerir makbuz koçanı, müvekkili şirket çalışanı ....'in zilyetliğinde bulunmakta iken 06.10.2021 tarihinde ... tarafından kullanılan şirket aracının camı kırılmak suretiyle çalındığını, müvekkilinin personelinin kullanmakta olduğu araçta meydana gelen hırsızlık dolayısıyla ... Polis Merkezi Amirliği tarafından tutulan tutanağın sunulduğunu, müvekkili şirketin hiçbir kusuru olmadan tahsilat makbuzu koçanı çalınarak zayi olduğunu, Mahkemenin TTK’nun 82. Maddesi gereğince müvekkili şirketin zayi olan evrakları ile ilgili re’sen araştırma yükümlülüğünün de bulunduğunu, bu sebepten dolayı müvekkili şirketin herhangi bir idari yaptırımla karşı karşıya kalmasını da önlemek amacıyla çalınarak zayi olan 7 cilt numaralı Seri no ... numara aralığındaki tahsilat makbuzlarına ilişkin zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Somut olayda her ne kadar talep eden tarafından zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.
Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 15 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.
Talep eden ticari defter ve kayıtlarının güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, dosya kapsamında soruşturma dosyasında daimi ara kararı alınmış olması nedeniyle hırsızlık suçunun işlenip işlenmediği belli olmamakla birlikte hırsızlık olayının meydana gelmesi halinde bile tacirin basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından talep edenin gece vakti ticari belgelerini araç içerisinde bırakıp, dışarıda aracı park halinde bıraktığı ve araç içerisinde hırsızlık neticesinde bulunan eşya ve evrakların çalındığının soruşturma kapsamında karakola verilen ifade ile tutulan inceleme tutanağından anlaşıldığı, gerekli güvenlik önlemlerini alması gerekirken, dışarıda araç içerisinde ticari belgelerin bırakılmasının olağan güvenlik önlemlerine aykırı olduğu, talep edenin kendi kusuruyla belgelerinin kaybolduğu anlaşılmakla, bu haliyle talebin TTK madde 82'ye uymadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-TALEBİN REDDİNE,
2-Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 120,60-TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere talep eden vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/01/2023
Katip ....
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza