T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/857 Esas
KARAR NO: 2022/823
DAVA: Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 20/10/2021
KARAR TARİHİ: 21/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin hamili olduğu .... Bankası ..... Şubesinin, 30.04.2020 tarihli, keşidecesi ... Tic.Ltd. Şti. olan (şirket yetkilisi .....) 31.000,00 TL bedelli çekin gününde ..... Bankası ..... Şubesine ibraz edildiğini, çekin karşılığının bulunmadığı belirtilerek çekin arkasının yazıldığını ve bankanın ödemekle yükümlü olduğu 1.600,00 TL'yi ödediğini, söz konusu çekin Gaziosmanpaşa ... İcra Md. ..... E. (yeni dosya no:İstanbul ... İcra Müd. ... E.) sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, ayrıca karşılıksız çek şikayetinde bulunulduğunu, Gaziosmanpaşa .. İcra Ceza Mahkemesinin ..... E. sayılı dosyası ile davanın görüldüğünü, şirket yetkilisi hakkında mahkumiyet kararı verildiğini, sanık müdafii tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, istinaf sonucunda düzeltilerek red kararı verildiğini, İstanbul Bölge Adliye Mah. .. Ceza Dairesinin 28.01.2021 tarih, ... E. Ve ... K. Sayılı İlamında; " ...çek 30/04/2018 tarih 15:50 saatte ibraz edildi. Yasal garanti kapsamında hamile 1.600,00-TL ödenmiştir, İbaresi yazıldığı" çekin karşılığının bulunup bulunmadığına ilişkin tespit yapılmadığı, bu sebeple usulünce yapılmış bir karşılıksızdır işleminin varlığından bahsedilemeyeceğinin anlaşılması karşısında, yasal unsurları oluşmayan atılı suçtan sanığın beraati yerine, mahkumiyet kararı verilmesi... hükmün kaldırılmasına, 825,00-TL vekalet ücretinin şikayetçiden alınarak kendisini vekille temsil ettiren sanığa verilmesine..." denildiğini, sanık müdafinin yargılama sırasında ve istinaf başvurusunda böyle bir iddiasının bulunmadığını, davalı bankaya tahsil için ibraz edilen çekin, davalı bankanın kusurlu hareketi sonucunda usulüne uygun şekilde karşılıksızdır işlemini yapmaması sebebiyle, müvekkili şirketin çeki tahsil etme imkanının ortadan kalktığı gibi, karşı taraf vekili için vekalet ücreti ödemek zorunda kaldığını, çekin karşılıksızdır işleminin hatalı yapılması sonucu müvekkili şirketin uğradığı maddi zararın 3 kalemden oluştuğunu, 1. Kalem alacağın Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosya alacağının davanın açıldığı tarihte 56.954,14-TL olduğunu, 2. Kalem alacağın karşı taraf vekalet ücreti olarak Ankara .... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasına ödenen 1.482,38-TL olduğunu, 3. Kalem alacağın 300,00-TL yargılama gideri olduğunu, toplam olarak 58.736,52-TL maddi zararlarının olduğunu, ayrıca olayların bu şekilde gelişmesinin müvekkili şirketi manevi olarak da yıprattığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşulu ile 58.736,52 TL maddi, 20.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 78.736,52 TL tazminatın zararın meydana geldiği tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava konusu çekle ilgili olarak çekin karşılığının bulunup bulunmadığı hususunda müvekkili banka tarafından usulüne uygun karşılıksızdır işleminin yapılmaması nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradığı iddiasıyla tazminat davası açtığını, iş bu davada davacının taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, öncelikle müvekkili banka tarafından bankanın ödemekle yükümlü bulunduğu yasal tutarın davacı tarafa ödendiğini, fakat çekin karşılıksız olduğuna dair ibarenin çekin arkasında sehven belirtilmediğinin açık olup her ne kadar çekin karşılıksız olduğu belirtilmemiş olsa da, mahkeme tarafından çekin ibraz tarihinde karşılığının olup olmadığı hususunun bankadan araştırılarak hüküm kurulması gerektiğini, kaldı ki davayı ve dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaları kabul anlamına gelmemekle beraber, davacı tarafın çek borçlusu olan keşideciye karşı tüm alacak yollarını tüketmeden müvekkili bankaya karşı dava açmasının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca davacının müvekkili bankadan manevi tazminat talep etmesinin de mümkün olmadığını, davacı şirketin ne şekilde manevi zarara uğradığını da anlayamadıklarını, davacı tarafın tamamen kötü niyetli hareket ederek haksız zenginleşme çabası içerisinde olduğunu, manevi tazminat şartları oluşmadığından davacının gerek maddi gerekse manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmeksizin dava dilekçesinde zararın meydana geldiği tarihten itibaren ticari avans faizi talep edilmişse de talep edilebilecek faizin yasal ve dava tarihinden itibaren istenmesi gerektiğini belirterek, haksız ve yersiz olarak açılan davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, bankacılık işleminden kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Uyuşmazlığın, ..... Bankası ... Şubesine ait 30.04.2018 tarihli, 31.000,00-TL bedelli, keşidecisi .... Tic.Ltd.Şti olan çekten kaynaklı davalı bankanın ayıplı hizmeti olup olmadığı, davacının bu hizmet nedeniyle maddi ve manevi zarara uğrayıp uğramadığı, zarara uğramış ise miktarının tespiti, davalı bankanın zarardan sorumlu olup olmadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğünün .. Sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; alacaklısının ..... San. Ve Tic. A.Ş., borçlusunun ... Tic.Ltd.Şti olduğu, 30/04/2018 keşide tarihli, .... seri no'lu 31.000,00-TL bedelli çekten kaynaklı toplam 32.937,36-TL alacağın tahsili talebiyle kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapıldığı, takibin kesinleştiği görülmüştür.
Gaziosmanpaşa ..... İcra Ceza Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dava dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; müştekisinin ... San. Ve Tic. A.Ş., sanığın ..... olduğu, çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan dava açıldığı, Mahkemenin 18/06/2019 tarih ve .... Sayılı Kararı ile sanığın karşılıksız çek keşide etmek sucundan neticeten 29.400,00-TL Adli Para Cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul B.A.M. ....Ceza Dairesinin ... Esas... Karar Sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun "6728 sayılı Kanunla değişik 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1 maddesinde, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak 'karşılıksızdır işlemi yapılmasına' sebebiyet veren kişi hakkında yaptırım uygulanacağı belirtilmiş olup, Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 13.02.1989 tarih ve ... esas, ... karar sayılı ilamı ve Yargıtay .... Ceza Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ve 16.11.2009 tarihli ilamında da belirtildiği üzere; suça konu çekin dosya içinde yer alan onaysız suretine göre çekin bankaya ibrazında "çek 30/04/2018 tarih 15:50 saatte ibraz edildi, yasal garanti kapsamında hamile 1600 TL ödenmiştir" ibaresi yazıldığı, çekin karşılığının bulunup bulunmadığına ilişkin tespit yapılmadığı ,bu sebeple usulünce yapılmış bir karşılıksızdır işleminin varlığından bahsedilemeyeceğinin anlaşılması karşısında; yasal unsurları oluşmayan atılı suçtan sanığın beraati yerine, mahkûmiyetine karar verilmesi" gerekçesiyle ilk derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, sanığa atılı suçun yasal unsurlarının oluşmaması nedeniyle sanığın beraatine, yargılama giderlerinin müşteki üzerinde bırakılmasına ve 825TL maktu vekalet ücretinin şikayetçiden alınarak kendisini vekille temsil ettiren sanığa verilmesine kesin olarak karar verildiği görülmüştür.
Ankara 11.İcra Müdürlüğünün ..... Sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; alacaklısının ....., borçlusunun ..... San. Ve Tic. A.Ş olduğu, Gaziosmanpaşa ... İcra Ceza Mahkemesinin ..... Esas ve ... Karar Sayılı 18/06/2019 tarihli ilamı dayanak gösterilerek 825,00-TL ilam vekalet ücreti, 5,09-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 830,09-TL alacağın tahsili talebiyle ilamlı icra takibi yapıldığı, borçlu şirket tarafından 02/03/2021 tarihinde dosyaya 1.482,38-TL ödeme yapıldığı ve 03/03/2021 tarihinde dosyanın infaz ile kapatıldığı görülmüştür.
..... Bankası ..... Şubesine müzekkere yazılarak; ..... Bankası .... Şubesine ait 30.04.2018 tarihli, 31.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... Tic.Ltd.Şti olan çekin ibraz tarihi olan 30/04/2018 tarihinde karşılığının olup olmadığı hususunun araştırılarak mahkememize bu hususla ilgili bilgi verilmesi istenmiş, cevabi yazı ile ilgili çekin ibraz tarihi olan 30/04/2018 tarihinde ... firmasının ... hesabında "0"-TL bakiye olup, çekin karşılığı bulunmadığının bildirildiği görülmüş cevabi yazı dosyaya kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve özellikle Gaziosmanpaşa ....İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı takip dosyası, Ankara ....İcra Müdürlüğünün ..... esas sayılı takip dosyası ile Gaziosmanpaşa ....İcra Ceza Mahkemesinin ..... Esas Sayılı Dosyası da irdelenerek, davalı bankanın ..... Bankası ... Şubesine ait 30.04.2018 tarihli, 31.000,00-TL bedelli, keşidecisi ....Tic.Ltd.Şti olan çekten kaynaklı ayıplı hizmeti olup olmadığı, davacının bu hizmet nedeniyle maddi ve manevi zarara uğrayıp uğramadığı, zarara uğramış ise miktarının tespiti, davalı bankanın zarardan sorumlu olup olmadığı hususlarında rapor düzenlenmek üzere banka/finans konusunda uzman bilirkişi ile şirketler hukuku konusunda uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 28/04/2022 havale tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiştir.
28/04/2022 havale tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Davalı bankaya ibraz edilen çekin ibraz edildiği anda hesapta karşılığının bulunmadığının çek üzerinde açıkça belirtilmemesinin ayıplı hizmet olarak nitelendirilmesi gerektiği, davalı bankanın söz konusu ayıplı hizmeti nedeniyle, Gaziosmanpaşa ... İcra Ceza Mahkemesinin vermiş olduğu kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin kararı ile kaldırılmış olması ve eş zamanlı olarak dava dışı çek keşidecisi şirket yetkilisinin mahkumiyetinin de kaldırılmış olması neticesinde davacının alacağına kavuşmasının bir anlamda engellendiği, dolayısıyla davalı bankanın ayıplı hizmeti nedeniyle davacının zarara uğradığı, konunun haksız fiil şartları dahilinde değerlendirilmesi durumunda, olay tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek nitelikli ticari avans faizi ile birlikte davacının maruz kaldığı toplam 34.419,74-TL'lik zararın davalı bankadan istenebileceği, manevi tazminat şartlarının oluşup oluşmadığının ve miktarının takdirinin tamamen sayın Mahkemeye ait olduğu " değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Türk Borçlar Kanununun 49. maddesinde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren, bu zararı gidermek ile yükümlüdür." düzenlemesi mevcut olup, aynı Kanunun 50. maddesinde "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." demek suretiyle zarar görenin, zararın miktarını, zarar verenin kusurunu ve zarar vereni ispat yükü altında olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yapılan yargılama, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, tarafların iddia ve savunmaları, sunulan ve toplanan deliller, Gaziosmanpaşa ... cra Müdürlüğünün ... Sayılı takip dosyası, Gaziosmanpaşa .... İcra Ceza Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dava dosyası, Ankara ... İcra Müdürlüğünün ..... Sayılı takip dosyası, 28/04/2022 havale tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Davanın, davalı bankanın çekten kaynaklı ayıplı hizmeti nedeniyle maddi manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, ..... Bankası ... Şubesine ait 30.04.2018 tarihli, 31.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... Tic.Ltd.Şti olan çekin davacı şirket tarafından davalı bankaya ibraz edildiği, davalının bankanın ..... Şubesi yetkili çalışanları tarafından çekin arka yüzüne "Çek 30/04/2018 tarih 15:50 saatte ibraz edildi. Yasal garanti kapsamında 1.600 TL hamile ödenmiştir" şerhinin düşüldüğü, karşılıksız çek nedeniyle çekin lehtar cirantası konumundaki davacının Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğünün 03/07/2018 tarih ve ..... Esas Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla keşideci aleyhine icra takibi başlattığı, ayrıca şirket yetkilisi hakkında çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme suçundan şikayette bulunulması üzerine Gaziosmanpaşa ... İcra Ceza Mahkemesinin ..... E. sayılı dosyası ile şirket yetkilisi hakkında mahkumiyet kararı verildiği, sanık müdafii tarafından kararın istinaf edilmesi sonucunda İstanbul Bölge Adliye Mah. .. Ceza Dairesinin 28.01.2021 tarih, ... E. Ve ... K. Sayılı İlamında; " .. sayılı Kanunla değişik 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1 maddesinde, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak 'karşılıksızdır işlemi yapılmasına' sebebiyet veren kişi hakkında yaptırım uygulanacağı belirtilmiş olup, Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 13.02.1989 tarih ve ... esas, .... karar sayılı ilamı ve Yargıtay .... Ceza Dairesinin .... Esas ... Karar sayılı ve 16.11.2009 tarihli ilamında da belirtildiği üzere; suça konu çekin dosya içinde yer alan onaysız suretine göre çekin bankaya ibrazında "çek 30/04/2018 tarih 15:50 saatte ibraz edildi, yasal garanti kapsamında hamile 1600 TL ödenmiştir" ibaresi yazıldığı, çekin karşılığının bulunup bulunmadığına ilişkin tespit yapılmadığı, bu sebeple usulünce yapılmış bir karşılıksızdır işleminin varlığından bahsedilemeyeceğinin anlaşılması karşısında; yasal unsurları oluşmayan atılı suçtan sanığın beraati yerine, mahkûmiyetine karar verilmesi" gerekçesiyle ilk derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, sanığa atılı suçun yasal unsurlarının oluşmaması nedeniyle sanığın beraatine, yargılama giderlerinin müşteki üzerinde bırakılmasına ve 825TL maktu vekalet ücretinin şikayetçiden alınarak kendisini vekille temsil ettiren sanığa verilmesine kesin olarak karar verildiği ve ilam dayanak gösterilerek 825,00-TL ilam vekalet ücreti, 5,09-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 830,09-TL alacağın tahsili talebiyle davacı aleyhine ilamlı icra takibi yapıldığı, davacı tarafından 02/03/2021 tarihinde dosyaya 1.482,38-TL ödeme yaptığı, Gaziosmanpaşa ... İcra Ceza Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dava dosyasında ise davacının 173,40-TL yargılama gideri yaptığı, davalı bankaya ibraz edilen çekin ibraz edildiği anda hesapta karşılığının bulunmadığının çek üzerinde açıkça belirtilmemesinin ayıplı hizmet olarak nitelendirilmesi gerektiği, davalı bankanın söz konusu ayıplı hizmeti nedeniyle davacının 1.482,38-TL + 173,40-TL olmak üzere toplam 1.655,78-TL maddi zarara uğradığı, her ne kadar davacı tarafça Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğünün ... Sayılı takip dosyası nedeniyle de maddi zarara uğradığı iddia edilmiş ise de; yukarıda belirtilen yasal düzenlemelerden de anlaşıldığı üzere, haksız bir eylemin tazminat borcu doğurabilmesi için kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil sonucunda zarar doğması, zarar ile fiil arasında da uygun illiyet bağı bulunmasının gerekli olduğu, oysa ki, davacının, bankadan çek bedelini tahsil yoluna gitmeden önce çekte imzası olan keşideciden tüm hukuki yolları tüketip, hiçbir şekilde tahsil imkanı bulunmadığının ispatlanması gerektiği anlaşılmakla; davacının maddi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile 1.655,78-TL maddi tazminatın ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 27/05/2021 tarihi dikkate alınarak 05/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine; manevi tazminat talebi yönünden ise manevi tazminata hükmedilebilmesi için aynı zamanda TBK'nın 58. maddesinde belirtilen şartlar dahilinde kişilik haklarına yönelik bir saldırının mevcudiyetinin gerekli olduğu, dava konusu olay nedeniyle davalı eyleminin davacının kişilik haklarına zarar verdiğinden söz edilemeyeceği ve davacının manevi olarak zarara uğradığı hususunun ispat edilemediği değerlendirilerek talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
1-Maddi tazminat talebi yönünden;
1.655,78-TL maddi tazminatın 05/06/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
2-Manevi tazminat talebi yönünden;
Davacının manevi tazminat talebinin REDDİNE,
Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 113,10-TL nispi karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 1.344,63-TL harçtan mahsubu ile arta kalan 1.231,53-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafından sarf edilen 59,30-TL başvurma harcı ile 113,10-TL (bakiye kısmının davacıya iadesine karar verilmiş olmakla) peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından sarf edilen 1.800,00-TL bilirkişi ücreti, 168,38-TL tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 1.968,38-TL yargılama giderinden davanın maddi ve manevi tazminat talebi yönünden kısmen kabulü ve reddi dikkate alınarak (%0,02) 0,39-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanıp takdir olunan 1.655,78-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanıp takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanıp takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/09/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸