T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/1057 Esas
KARAR NO : 2024/476 Karar
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 21/11/2022
KARAR TARİHİ : 14/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12.06.2024
Davacı tarafından mahkememizde açılan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Dava konusu ihtilafa ilişkin olarak dava şartı olan arabuluculuk uyuşmazlık çözüm yoluna başvurulduğunu, ... arabuluculuk numaralı dosya kapsamında 4 numaralı davalı olan ....'e ulaşılamadığını, diğer borçlularla anlaşma sağlanamadığını, 4 numaralı davalı bakımından tekrar arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu,.... numaralı dosya kapsamında borçlu ile anlaşma sağlanamadığını, Müvekkilinin sigortacılık ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen sigorta şirketlerinden olduğunu, dava dışı .... Lojistik Tic. A.Ş.("Sigortalı")'nin yürüttüğü taşıma işleri kapsamında doğabilecek olası rizikoları yurtiçi taşıyıcı mali mesuliyet sigortası abonman sözleşmesi ile teminat altına aldığını, İtalya'da yerleşik ... adlı firma tarafından toplam 66 palet gıda ambalaj malzemesi (streç film) cinsi emtianın alıcı .... San. A.Ş.'ye 18/12/2020 tarih, .... numaralı fatura ile 32.932,40 EUR karşılığında satıldığını, Emtianın İtalya'dan Bandırma'ya taşıma işini yüklenen dava dışı sigortalı .... Loj. Tic. A.Ş. Taşıma işini .... Lojistik İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.'ne tevdi edildiğini, fiili taşıma ise ... Tic. Ltd. Şti. tarafından üstlenildiğini, Fiili taşıma, 07/01/2021 tarihli .... numaralı taşıma irsaliyesi ile davalı ... tarafından, davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki .../.... çekici/dorse plakalı araç ile gerçekleştirildiğini, Fiili taşımanın gerçekleştiği .../... çekici/dorse plakalı araçlar 1 numaralı davalı .... firmasına ait olduğunu, davalının aynı zamanda araçların yetki belgesi sahibi olduğunu, satışa konu emtianın, İtalya’dan karayolu ile Hadımköy/İstanbul’daki ....’ya getirildiğini, Gümrük işlemlerinin tamamlanması sonrası emtianın, 07/01/2021 tarihinde, davalı sürücü .... idaresindeki .... plakalı tıra Hadımköy/İstanbul’dan yüklenerek, alıcı firmanın Bandırma/Balıkesir’deki tesisine sevk edildiğini, nakliye aracının 08/01/2021 tarihinde, alıcının Bandırma'daki tesisine vardığını, burada tahliyesi sırasında yapılan kontrollerde, emtia paletlerinin dorse içerisinde öne doğru kayarak hasarlandığını, araç sürücüsünün de imzasını taşıyan tutanak ile tespit edildiğini, yapılan ekspertiz incelemesinde davalıların zarardan sorumlu olduğunun tespit edildiğini, sovtaj tenzili uygulanarak hasar tutarının belirlendiğini, hasar sonrasında sigortalı tarafından 2 ve 3 numaralı davalılara ihtarname gönderildiğini ancak olumlu bir sonuç alınamadığını, bunun üzerine müvekkilince, sigortalısının uğradığı hasar miktarı olan 97.807,31.-TL'nin ödendiğini, böylece müvekkilinin TTK m. 1472 uyarınca sigortalısının "kanuni halefi" haline geldiğini, gerçekleşen olay sonucunda meydana gelen zarardan tüm davalıların "müştereken ve müteselsilen" sorumlu olduğunu, davalı ... lojistik, zarardan işleten sıfatı ile sorumlu olduğunu, ... Türü yetki belgesine sahip olduğunu, hükümlerle de sabit olduğu üzere davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, İstanbul Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasına davalılarca yapılan itirazların iptali ile tarafların kötüniyetli itirazları sebebiyle %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, İstanbul Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına davalılarca yapılan haksız itirazların iptali ile takiplerin devamına, haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet veren davalılar aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ... ve ... şirketleri vekili cevap dilekçesinde; Davaya konu emtiaların dava dışı ... Lojistik A.Ş.(...)' nun, Hastane, ...Cd. No:17/2, ... Arnavutköy/İstanbul adresinde, müvekkili şirket ... Ltd.Şti. adına kayıtlı ... plaka sayılı araca, covid-19 tedbirleri gerekçe gösterilerek, diğer davalı ...' in araçtan inmesine izin verilmediği halde, .... tarafından yüklendiğini, diğer davalı ...' in araçtan inmesine izin verilmediğinden, yüklenen emtiaların yükleme öncesi hasarlı olup olmadığı yahut istifleme hatası bulunup bulunmadığı kontrol edilemediğini, diğer davalı ...' e yükün eksiksiz ve sağlam vaziyette teslim edildiğine dair herhangi bir evrak da imzalatılmadığını, emtianın taşıma öncesi hasarlı olmasından ötürü dava dışı şirket tarafından, şoför ...'in yüklemeye nezaret etmesine izin verilmediğini, eksper raporunda emtianın dorse içerisindeki bir adet yakın çekim fotoğrafına yer verildiğini, bu fotoğraf da istiflemenin ne şekilde yapıldığına ilişkin bir görsel içermediğini, dava dışı firma tarafından yapılan istiflemede, paletlerin ağırlıkları da hesap edilerek, paletlerin ve üzerindeki emtianın sabitlenip sabitlenmediği, sabitlendi ise takoz, gergi vb ne gibi önlemler alındığı belgelendirilmediğini, davacı sigorta şirketi, müşterisi olan dava dışı şirketi finansal anlamda kaybetmemek ve ikili ilişkilerini bozmamak adına, teminat dışı olan hasarı sırf rücu edebileceğinden hareketle tazmin ettiğini, davanın, her iki müvekkili şirketin de sigortalı sıfatının bulunduğu ve .... poliçe numaralı Yurtiçi Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesini düzenleyen .... A.Ş. İle müvekkiline ait araca emtia yüklemesi yapan ve davalı ...' in araçtan inmesine müsaade etmeyen ... Lojistik A.Ş.' ne ihbarını talep ettiklerini, beliritlen nedenlerle ve fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, Öncelikle davanın, bilgilerini paylaştıkları şirketlere ihbarına, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde; Davalılardan ... Lojistik Gıda Nakliyat Akaryakıt İnşaat firmasının müvekkili şirket nezdinde ait .... Numaralı 20.08.2020 Başlangıç – 20.08.2021 Bitiş tarihli yurt içi sorumluluk abonman sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, yükte ambalajlama, istifleme ve sabitleme hatası bulunduğunu, müvekkili şirketin sigortalısının, yalnızca araç işleteni olduğunu, yüke ilişkin yükleme, boşaltma, istifleme, sayma sabitleme gibi diğer hususlar göndericinin sorumluluğunda olduğunu, dava konusu taşımada ortada çıkan hasarın asıl sebebinin, yükün hatalı şekilde istiflenerek sabitleme yapılmaması ve ambalajlamanın yetersiz olmasından olduğunu, dosyada mübrez fotoğrafların renkli halleri incelendiğinde, dava konusu yüklerin sıra ile istiflendiği, spanzet gibi sabitleme aparatlarıyla hiçbir şekilde tabana ve / veya paletlere sabitlenmediği ve yolculuğun doğal risklerine uygun şekilde ambalajlanmadığının görüleceğini, bunun neticesinde yüklerin nakliye sırasında dorse içerisinde kayarak üst üste binmiş olduğunu, yapılan ambalajlamada böylesine bir riski önleyici yeterlilikte olmadığını, TTK. Md.875 uyarınca müvekkili şirketin, göndericinin yükümlülüğündeki fiil ve işlemler ile ambalaj zaafiyetinden kaynaklanan nedenlerden ötürü iddia olunan hasardan sorumlu tutulması mümkün olmadığını, her halükarda dava konusu uyuşmazlığın anılan poliçe kapsamında müvekkili şirkete rücu edilmesinin mümkün olmadığını, anılan hasarın istif hatasından meydana geldiğinin dosyada mübrez ekspertiz raporundan açıkça anlaşıldığını, .... Numaralı poliçenin 9/10 sayfasında yer alan 12 numaralı klozun B) bendinin "B)Emteanın nakil aracına sabitlenmesi ile ilgili islemin eksik ve /veya kusurlu olarak yapılması, yöresel veya ulusal kural ve geleneklere uygun olmayan yetersiz ambalajlama, hatalı ve/veya yanlış istiflemeden (yerleştirmeden) veya yüklemeden kaynaklanan her türlü zıya, hasar, masraf ve sorumluluk talepleri teminat kapsamı dışındadır." şeklinde düzenlendiğini, müvekkili şirketin sigortalısının sabitleme yani istif hatasından kaynaklanan kusursuzluğu bulunduğunu, her halükarda, bu yönde sigortalıya firmaya bir kusur yüklense dahi müvekkili şirket yönünden anılan poliçe kapsamında konu hasar teminat dışı olup kabulü mümkün olmadığını, her türlü ilk itiraz, yetki, husumet itiraz hakları saklı kalmak kaydı ile, hukuki dayanağı bulunmayan ihbarı kabul etmediklerini, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 25/05/2023 havale tarihli raporda; "Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı şirketin sigortalısı taşıyıcı ... Şirketinin TTK m.850 vd. hükümlerinden doğan sorumluluğu gereği dava dışı ... şirketine ödediği tazminatı, rücuen alt ve fiili taşıyıcı davalı şirketler ile davalı gerçek kişi sürücüden talep etmesinin mümkün olup olmadığı ve miktarının tespiti hususlarında ortaya çıktığı; Davacı sigorta şirketinin geçerli bir poliçe kapsamında yaptığı ödeme ve zarar gören ... Şirketinden aldığı temlikname gereği hem TTK m.1472 gereği halef olarak, hem de TBK m.183 vd. hükümlerine göre temlik alan olarak huzurdaki davayı açmaya hak kazandığı; Davalıların taşıma zincirinde yer alması, bir nolu davalı şirketin taşıt sahibi ve taşıt kartımı fiili taşıyıcı üç nolu davalıya kullandıran pozisyonunda olarak üçüncü kişilerde oluşturdu görünüşe güven dolayısıyla ve iki nolu davalının davacının sigortalısı akdi taşıyıcının alt taşıyıcısı olmasından dolayı davalı şirketlerin TTK m. 850 vd., KTK m. Ve KTKY hükümlerine göre işleten olarak sorumluluklarının söz konusu olduğu; davalı gerçek kişinin ise haksız fiil hükümlerine göre sorumluluğunun söz konusu olabileceği; Emtianın temiz irsaliye ile devralınması, araç üzerindeki fotoğraflarda yükün durumu, tahliye esnasında tutulan tutanak, eşyanın ithalat sürecinden gelmekte oluşu hasarın üç nolu davalı fiili taşıyıcı şirketin taşıma süreci içinde gerçekleştiğini gösterdiği; TTK m.863 gereği araç şoförünün yüklemeye işletme güvenliği açısından nezaret yükümlülüğü bulunması, hasarın oluş şekline göre işletme güvenliğini tehlikeye sokan bir durum olmaması ve eksper raporunda sabitlemenin nitelik ve şekline ilişkin bir tespit olmamasına göre dava konusu yükleme bakımından taşıyıcının tali derecede kusurlu olduğu değerlendirilmektedir. Sayın Mahkemenin takdirine göre 4020-30 aranında kusurun taşıyıcılara bakiye kusurun ise gönderene ait olduğunun değerlendirilebileceği kanaatinin oluştuğu; Sorumluluk sınırının gerçek zarardan yüksek olması nedeniyle huzurdaki davada tazminatın gerçek zarar ve davacı sigorta şirketinin ödemesi dikkate alınarak belirlenmesi gerekeceği, ancak davacı sigorta şirketi ödediği tazminat miktarının tamamı için değil yukarıdaki müterafik kusur konusunda yapılan açıklamalar doğrultusunda davalılar aleyhine Sayın Mahkeme tarafından yapılacak kusur oranı takdirine uygun bir talepte bulunabileceği; örneğin Sayın Mahkemenin davalıların yüklemeye nezaret görevi olduğundan bahisle 425 oranında kusurlu olduklarını takdir etmesi halinde davacı lehine tazminat miktarı (97.807,31x25)/100z 24.451,83 TL olduğu; Davalı gerçek kişi araç şoförünün sürüş emniyeti, hızı sınırlarının aşılması gibi bir kusuru bulunmadığı, ancak yüklemeye nezaret bakımından ihmal derecesinde bir kusurunun bulunduğu; öte ... araç şoförünün tazminatı takdir edilirken hal şartlar; özellikle emeği çalışan biri olması, aleyhine verilecek tazminat miktarının onu ve ailesini yoksulluğa düşürecek nitelikte olması ve yapılan ticari işten menfaatinin (maaş, SGK ve prim gibi) pek az olması gibi olgular dikkate alınarak Sayın Mahkeme tarafından kendisine atfedilecek kusurdan (yukarıda izah edilen müterafik kusur açıklamalarından) bağımsız olarak da ödemesi gereken tazminat miktarı indirilebileceği gibi tamamen kaldırılabilmesinin de (TBM m.51-52) mümkün olduğu; Taşıma işinin tamamını fiili taşıyıcı üç nolu davalı şirketin ifa etmesi ve hasarın da bu taşıyıcının taşıma sürecinde meydana geldiğinin açık olması karşısında, davacıya karşı müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olan davalı taşıyıcılar arasındaki ilişkide zarara nihai olarak üç nolu fiili taşıyıcı davalı şirketin katlanması gerektiği;" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 07/02/2024 havale tarihli ek raporda; "Ek görevlendirme kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmelerde, KÖK rapor sonuç ve kanaatlerinin değişmediğini, hukuki niteleme, değerlendirme ve takdir ile kusur oranı ve buna bağlı olarak tazminat hususlarında nihai takdirin yüce mahkemeye ait olduğunu" sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraf beyanları, bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;
Dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu' nun 67. maddesine dayalı itirazın iptali isteminden ibarettir.
Dava konusu, davacının dava dışı sigortalı ... Lojistik Tic. A.Ş ile aralarında yapmış oldukları yurt içi taşıyıcı mali mesuliyet sigortası abonman sözleşmesi kapsamında dava dışı sigortalının taşıma işlemini yerine getirirken taşıdığı ürünlerin zarar görmesinden kaynaklı olarak dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin sorumlulardan rücuen tahsiline ilişkin başlatılan icra takibine davalı borçlular tarafından yapılan itirazın iptali mahiyetinde olduğu görülmüştür.
Dava konusu Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine 97.807,31-TL alacağının yıllık % 16,75 ticari faiziyle tahsili talep edilmiştir. Davalılara ödeme emri tebliğ edilmiş, davalı borçlular borca itiraz ettiğini belirtmiştir. İtiraz üzerine takibin durduğu ve süresinde iş bu davanın açıldığı görülmüştür.
Dava konusu miktar 97.807,31-TL 'dir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı şirketin sigortalısı taşıyıcı ... şirketinin TTK m.850 vd. hükümlerinden doğan sorumluluğu gereği, dava dışı ... şirketine ödediği tazminatın rücuen alt ve fiili taşıyıcı davalı şirketler ile davalı gerçek kişi sürücüden talep etmesinin mümkün olup olmadığı ve miktarı hususlarında toplanmaktadır.
Davalı ... şirketi tarafından ... Şirketi üzerine keşide edilen Gönen .... Noterliğinin 29.01.2021-.... tarih ve sayılı “Bakırköy .... Noterliği kanalıyla gönderilen 21.01.2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnameye cevaplarımızın arzıdır” konulu ihtarnamenin incelenmesinde; özetle dava konusu emtianın taşıma sırasında hasar gördüğünün bildirildiği, ancak emtianın yüklemesinin ihtarda bulunan ... şirketi tarafından yapıldığı, araç sürücüsünün Covid-19 tedbirleri kapsamında rampaya bile kabul edilmediği, hasarın yüklemeden kaynaklı olmasına göre sorumlusunun da ihtar eden ... şirketi olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Davacının Dayanak Poliçesi (Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesinin (Blok) incelenmesinde; sigortalının ... Lojistik Ticaret A.Ş, poliçenin geçerlilik tarihlerinin 02.11.2020-02.11.2021, teminatın sigortalının yurtiçinde muhtelif yerlerden muhtelif yerlere istifli, ambalajlı yüke yola uygun ambalajlı taşınması sırasında ortaya çıkan taşıma mali sorumluluğunun sigortası olduğu görülmüştür.
.... Firması tarafından ... şirketi üzerine keşide edilen 18.12.2020 tarihli faturaya göre; emtianın brüt ağırlığı 21.384,90 kg, bedeli 32.932,40 Eurodur.
... Lojistik Tarafından ... Lojistik üzerine keşide edilen navlun faturasının incelenmesinde; 14.01.2021 tarihli fatura kapsamında ... şirketinin, .... Nakliye açıklaması ile KDV dahil 4.484,00 TL talep ettiği görülmüştür.
... Lojistik Tarafından ... Şirketi üzerine keşide edilen navlun faturasının incelenmesinde; 20.01.2021 tarihli fatura kapsamında dava dışı ... şirketinin, ... şirketinden iki adet “Navlun Hizmet bedeli” açıklaması ile toplam KDV dahil 5.428,00 TL talep ettiği görülmüştür.
... Lojistik tarafından hazırlanan .... nolu ve 07.01.2021 tarihli irsaliye kapsamına göre; paletli Komle yükün göndereninin ... Şirketi, alıcısının .... şirketi ve sürücünün ...ve araç plakasının ...olduğu görülmüştür. ...-.... plaka sayılı TIR aracına ait yetki belgelerinin ... şirketine ait olduğu görülmüştür.
Teslimatın yapıldığı ... isimli Alıcı şirket yetkilisi ile araç sürücüsü .... tarafından imza edilen “Ürünler TIR içinde yatık geldiği için hasar görmüştür. Bu şekilde teslim alındı” açıklamasını içerir hasar tutanağının olduğu görülmüştür.
Eksper raporunun incelenmesinde: Sigorta, taşıma işi ve taşıma konusu emtia ve hasar ile ilgili genel bilgilerin dava konusu somut olay ile örtüştüğü; hasar nedeninin emtianın dorse içerisinde öne doğru kayması sonucu (ani fren) hasarın meydana geldiği, hasarın ezik şeklinde ortaya çıktığı, hasarın meydana gelmesinde sürücünün yük özelliği ve yol şartlarını gözetmeksizin aracını kullanmasının (hızlı seyir, ani ve sert fren vs.) etkili olabileceğinin belirtildiği; eksper talebinin 15.01.2021 tarihli, ekspertiz tarihinin 21.01.2021 tarihli ve ...'te ekspertiz yapıldığı; hasarlı emtianın kullanılamayacağı ve alıcı firmanın nakliye firmasından 14.976,00 EURO talep ettiğini ve fatura birim fiyatları üzerinden yapılan denetimlerinde talebin yerinde olduğunun belirtildiği; ayrıca alıcı firmanın taşıma ve buna bağlı depo, hammaliye gibi masrafları da sigorta şirketinden talep ettiği ve poliçe hükmü de nazara alınarak bu kalemlere bağlı olarak 5.228,62 TL'nin hasar bedeline dahil edildiği, taşıyıcının sorumluluk limitini hasar miktarından yüksek olmasından dolayı hesaplamada gerçek zarar ilkesine göre yapıldığı ve 40.000,00 TL sovtaj indirimi yapıldığı; böylece mal bedeli ve taşıma masrafları olarak 140.207,31 TL zarardan 40.000 TL sovtaj gelirinin mahsubu ile 100.207,31 TL gerçek zarar miktarına ulaşıldığı ve poliçe hükümleri gereği tenzili muafiyet olarak da 2.400,00 TL'nin mahsubu ile ödenebilir tazminat olarak 97.807,31 TL'ye ulaşıldığının belirtildiği görülmüştür.
Garanti bankasına ait 06.05.2021 işlem tarihli dekonta göre davacı sigorta şirketinin ... şirketinin hesaplarına 92.578,60 TL ve aynı tarihli ikinci dekonta göre de, 5.228,71 TL olmak üzere toplam 97.807,31 TL' yi ... şirketi hesaplarına transfer ettiği görülmüştür.
Dava dışı ... şirketinin kaşe ve imzasını içeren yazıda özetle, dava konusu hasar nedeniyle 97.807,31 TL'yi tahsil ettikleri, hasar bedelinde mutabık olduklarından dolayı davacı .. sigortayı ibra ettikleri ve söz konusu hasar nedeniyle üçüncü kişiler üzerindeki bütün talep ve dava haklarını davacı ... Sigortaya devrettiklerini kabul ve beyan ettiklerini belirttikleri görülmüştür.
Davacı şirket, geçerli bir poliçe kapsamında tespit edilen hasar bedelini ödeyerek TTK m.1472 gereği halef olarak işbu davayı açmış bulunmaktadır. Davacının yapmış olduğu ödeme sonunda ... şirketi tarafından düzenlenen ibranamede aynı zamanda üçüncü kişiler üzerindeki hak, talep ve dava haklarını davacı ... Sigorta'ya devrettiklerini beyan etmesi karşısında TBK m.183 vd hükümlerine göre de, sigorta şirketinin davacı sıfatı bulunmaktadır.
Davalı ... şirketi araç maliki, taşıt yetki belgesi sahibi ve işleten konumundadır. Davalı ... Lojistik bu yetki belgesine dayanarak üçüncü kişilerde yetki belgesi sahibi, güvenilir ve donanımlı bir taşıyıcı olduğu hususunda güven oluşturmaktadır. Somut olayda davalı ... şirketi ile davalı ... şirketi arasındaki yetki belgesi ve araç temini ilişkisinin nitelik ve içeriği dava dosyasında bulunmamakla birlikte, üçüncü kişilerde yetki belgesi sahibi olduğu hususunda bir güven oluşmasına, davalı ... şirketinin araç ve yetki belgesini kullandırmasının sağladığı; bu nedenle ticaret hukukunda uygulama alanı bulunan görünüşe güven teorisi uyarınca davalı ... şirketinin taşıyıcı olarak dava konusu hasardan sorumluluğu bulunmaktadır. Aynı zamanda KTK m.85, 87/2 ile KTKY m.40 gereği işleten sıfatıyla sorumluluğu bulunmaktadır.
Davalı ... Lojistik Şirketi, akdi taşıyıcı ... şirketi üzerine navlun faturası düzenlediğinden dolayı akdi taşıyıcıdan taşıma işini devralan taşıyıcı konumundadır; ancak taşıma irsaliyesine göre yükün göndereni görünmesine göre davalı ... (fiili taşıyıcı) şirkete taşıma işini devrettiği için ara/alt taşıyıcı olarak taşıma zincirinde yer almış bulunmaktadır. Bu nedenle dava dışı sigortalı ... şirketi ile taşıma sözleşmesinin bulunması ve davacının da ... şirketinin sorumluluğunu tazmin etmesine göre TTK m.850 vd hükümlerine göre davacı şirkete karşı taşıyıcı olarak sorumluluğu bulunmaktadır.
Davalı ... şirketi taşıma irsaliyesini kendi adına düzenleyen, taşıma konusu eşyayı alıcısına teslim eden ve taşımayı fiilen gerçekleştiren olarak TTK m.888 gereği dava konusu hasardan sorumluluğu bulunmaktadır. Davalı araç şoförü ...' in de, haksız fiili hükümlerine göre sorumluluğu bulunmaktadır.
Emtianın araçtan tahliyesi esnasında araç şoförünün de katılımı ile hasar tutanağı düzenlenmiştir. Öte ... emtianın irsaliyesine davalı vekilinin yükün kontrol edilmesinin Covid-19 Nedeniyle mümkün olmadığı yönünde bir şerh de konulmamıştır. İkinci olarak ithalat sürecinde eşyanın hangi aşamada hasar gördüğünün tespiti, teslimat sırasında tutulan tutanaklarla devredildiğinden gümrük öncesi veya gümrük işlemleri sırasında bir hasar oluştuğunda, yükü teslim alan antrepo işleticisi, geçici depo görevlisi ve taşıyıcı gibi kimseler kendilerine bir sorumluluk gelmemesi için yükü dış görünüşlerine göre kontrol edip, hasar bulgularını tutanak altına alınmaktadır. Son olarak dava konusu hasar, hem fotoğraflarda hem de araç üzerinde istifi bozulmuş öne doğru düşey bir pozisyona gelmiştir. Bütün bunlar kapsamında, hasarın ... şirketinin taşıma süreci içinde meydana geldiğini ortaya koymaktadır.
Dava konusu yüklerin hasar sebebi, araç üzerine sabitleme hatasından kaynaklanmaktadır. Her ne kadar eksper raporunda ani ve sert fren olası zarar sebebi olarak ifade edilmiş ise de, trafik seyri içinde aracın normal devinimlerine mukavemet edebilecek nitelikte sabitlemenin yapılması gerekmektedir.
Aracın yüklemesinin sigortalı ... şirketi tarafından yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmakta ve karine olarak da (TTK m.863) yükleme işi gönderene (somut olayda davacının sigortalısına) aittir. Eksper raporunda sabitlemenin şekli ve niteliği ile ilgili bir açıklama bulunmamaktadır. Hal böyle olunca sabitleme hatasından kaynaklı hasar bakımından birinci derecede kusurlu olan tarafın, davacının sigortalısı ... şirketi olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Yükleme kural olarak gönderene ait olmasına veya fiilen gönderen tarafından yapılmasına rağmen araç şoförünün yüklemeye nezaret görevi bulunmaktadır. TTK m.863 gereği bu yükümlülük işletme güvenliği açısından olup CMR m.8 hükmüne göre yükün, ambalajının görünüşüne göre yapılması gereken bir nezarettir. Hal böyle olduğunda yüklenmiş aracın şoföre teslimi anında bile bu yönlerden bir kontrolün yapılması mümkündür. Araç şoförünün yükleme alanına alınmaması ve araç üzerinden inmesine izin verilmemesi (dosya kapsamında buna ilişkin delil bulunmamaktadır.) söz konusu olsa bile yükün ve aracın dış görünüşüne göre bir kontrol yapılmalıdır. Bunun yapılamaması halinde, taşıma senedine şerh düşülmelidir. Hasarın oluş şekline göre sabitleme hatasının işletme güvenliği açısından oluşturduğu bir sakınca da bulunmamaktadır.
Sonuç olarak TTK m.863 gereği araç şoförünün yüklemeye işletme güvenliği açısından nezaret yükümlülüğü bulunması, hasarın oluş şekline göre işletme güvenliğini tehlikeye sokan bir durum olmaması ve eksper raporunda sabitlemenin nitelik ve şekline ilişkin bir tespit olmamasına göre dava konusu yükleme bakımından taşıyıcıların tali derecede kusurlu olduğu mahkememizce kabul edilmiş ve %25 oranında kusur taşıyıcılara (Davalı taşıyıcıların birbirlerine rücu hakları saklı kalmak kaydıyla), %75 kusurun da gönderene ait olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Taşıyıcıların sorumluluk sınırı yönünden eksper raporunda da yapılan hesaplamaya göre (kg başı 8,33 SDR üzerinden) gerçek zarar miktarının sorumluluk sınırının altında kalmasından dolayı işbu dava bakımındarı rücu tazminatının gerçek zarar ve davacının ödemesi baz alınarak belirlenmesi gerekmektedir.
Eksper raporundaki hesaplama ve fatura ile dayanak belgeleri üzerinde yapılan karşılaştırma neticesinde hukuka uygun bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere; gerçek zarar miktarının kadri maruf ve tespitin yerinde olduğu, sovtaj indiriminin yapıldığı ve aynı zamanda poliçe gereği muafiyet nedeniyle bir miktarda gerçek zararın altında ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. |
Yukarıda açıklanan hususlar kapsamında, davalıların kusurları oranında (97.807,31x25)/100= 24.451,83 TL yönünden sorumluluklarının bulunduğu ve bu miktar kadar davacının davalılardan müştereken ve müteselsilen (Taşıyıcılar davacıya karşı müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olmalarına rağmen taşıma işinin tamamının davalı ... şirketi tarafından ifa edilmesine ve hasarın bu taşıyıcının taşıması sırasında ortaya çıkmasına göre taşıyıcılar arasında zarara nihai olarak bu taşıyıcının katlanması gerekmektedir.) alacaklı olduğu mahkememizce kabul edilmiş ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Davalı araç şoförünün sürüş emniyeti ve trafik kurallarına uyum yönünden kusuruna ilişkin dava dosyasında herhangi bir veri ve delil bulunmamaktadır. Hasarın da yükleme, sabitleme hatasından kaynaklandığı nazara alındığında, araç şoförü davalı ...' in hasarın oluşumundaki kusurunun ihmal seviyesinde ve hafif kusur olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Davalı araç şoförü ... yönünden; dosya kapsamına yansıyan hal şartlar, özellikle emeği ile çalışan biri olması, zararın oluşmasında ve artmasında çoğunluk kusurun gönderen de bulunması, aleyhine verilecek tazminat miktarının onu ve ailesini yoksulluğa düşürecek nitelikte olması ve yapılan ticari işten menfaatinin (maaş, SGK ve prim gibi) pek az olması gibi olgular dikkate alınarak, TBK m.51-52 hükümleri dikkate alınarak, tazminat sorumluluğuna hakkaniyet gereği hükmedilmemiştir.
CMR 27/1. madde de öngörülen %5 faiz oranı yabancı para alacaklarında uygulanmaktadır. Davacının icra takibinde alacağının yabancı para üzerinden talep etmediği nazara alındığında, TL cinsinden alacağa avans faiz oranı üzerinden faiz işletilmesi hukuka uygundur. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 21.12.2023 Tarih ve 2021/1351 E. - 2023/2030 K. sayılı ilamı.)
İcra takibinin kötüniyetli başlatıldığına dair dosya kapsamında herhangi bir delil bulunmadığından ve davanın kısmen kabulüne de karar verildiğinden, davalıların kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Yaptırılan bilirkişi incelemesine göre; kusur belirlemesi dikkate alınarak, alacağın belli ve likit olmadığı anlaşıldığından, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davalılar ..., ... Lojistik ve ... Lojistik şirketleri yönünden davasının KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,
-Büyükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına davalı borçlular tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin asıl alacak 24.451,83 TL üzerinden kaldığı yerden aynen DEVAMINA,
-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
-Kötü niyet tazminat taleplerinin REDDİNE,
-Takipteki asıl alacağa takip tarihinden itibaren işlemek üzere ve davacının talebini aşmamak kaydıyla 3095 Sayılı Kanunun 2/2 Md. uyarınca değişen oranlarda avans faizi UYGULANMASINA,
2-Davacının davalı ...'e karşı açmış olduğu davasının sübut bulmadığından REDDİNE,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 1.670,30-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 1.181,54-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 488,76-TL harcın davalılar ..., ... Lojistik ve ... Lojistik şirketlerinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,
-Davalı ... yönünden; davalının hakkaniyet gereği ve takdiren sorumluluğuna karar verilmemiş olup, davanın açılmasında davacının haklı olduğu ve davalının kusur durumu dikkate alınarak, arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında % 25'i olan 390,00-TL'sinin davalı ...' den tahsili ile hazineye irat kaydına, bakiye 1.1170,00-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
-Tüm davalılar yönünden; arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve red oranı dikkate alındığında % 25'i olan 400,00-TL'sinin davalılar ..., ... Lojistik ve ... Lojistik şirketlerinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, bakiye 1.200,00-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye İRAT KAYDINA,
-Davacı tarafça sarf edilen toplam 1.273,74-TL harcın davalılar ..., ... Lojistik ve ... Lojistik şirketlerinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından sarf edilen/edilecek bilirkişi, tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 10.195,00-TL'nin kısmen kabul - red oranları ve takdiren % 25'i olan 2.548,75-TL'nin davalılar ..., ... Lojistik ve ... Lojistik şirketlerinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, Bakiye masrafların davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın (Bilirkişi olarak görevlendirilen ....' in toplam ücreti olan 3.250,00-TL ödendikten sonra) karar kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)
5-Davalı ... Lojistik tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın davalı tarafa İADESİNE,
6-Davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... Lojistik ve ... Lojistik şirketlerinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalılar ..., ... Lojistik ve ... Lojistik şirketlerine VERİLMESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekili ile Davalı ... Lojistik ile Davalı ... Lojistik vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.14/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır