T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/184 Esas
KARAR NO: 2023/159 Karar
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 21/02/2022
KARAR TARİHİ: 15/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ....'da ikamet ettiğini, sitenin ortak kullanım alanı olan ancak her site sakinin ayrı bir dolabının olduğu bölümde kendisine ait dolabına 2013-2014-2015-2017 yıllarına ait fatura, alış faturaları, satış faturaları, tahsilat ve tediye makbuzları, resmi defterler (yevmiye, kebir ve envanter) ve ticari belgelerini koyduğunu, akabinde müvekkilinin 11.02.2022 tarihinde bu evrakların dolabında olmadığını tespit ettiğini, bunun üzerine müvekkilinin site güvenliğine gittiğini, site güvenliğinin temizlik görevlisi ...'nu aradığını ve dosyaların kaybolduğunu söylediğini, bunun üzerine ...'nun telefonda müvekkiline "Bana yönetici .. buraları temizle çöpe at dedi bende attım" diyerek cevap verdiğini, sonrasında müvekkilinin ....'yi arayıp durumu sorduğunda böyle bir şey söylemediğini beyan ettiğini, ancak 12.02.2022 tarihinde müvekkilinin site temizlik personeli ... ile karşılaştığını, bunun üzerine bu şahsın müvekkiline; "çok konuşma pis elimdeki küregi kafana vururum AKP' li hepiniz aynı zihniyettesiniz topunuzu bitirecegiz'' dediğini, müvekkiline ait ticari belgelerin kamera kaydının olmadığı ortak kullanım alanındaki dolabından çalınmış olduğunu, müvekkilinin ilgili şahıstan karakol huzurunda şikayetçi olduğunu, müvekkilinin defter ve belgelerin korunması amacı ile gösterebilecek tüm dikkat ve özeni gösterdiğini ve tedbirli davrandığını, ancak elinde olmayan ve öngörülemeyen bir hırsızlık olayı ile karşı karşıya kaldığını, müvekkilinin ilgili bu şahıstan şikayetçi olduğunu, müvekkilinin belgelerinin hırsızlık sebebiyle zayi olduğunu iddia ederek; müvekkili davacının 2013-2014-2015-2017 yıllarına ait fatura, alış faturaları, satış faturaları, tahsilat ve tediye makbuzları ve resmi defterlerinin (yevmiye , kebir ve envanter) zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nun 82. maddesi atfı gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Bakırköy ve Yenibosna Vergi Dairesi Müdürlüklerine müzekkere yazılarak; davacının vergi mükellefi olup olmadığı, hangi defterleri tuttuğu, işletme hesabına göre mi bilanço usulüne göre mi defter tuttuğu, Vergi Usul Kanunu'nun 176-177.maddeleri kapsamında esnaf mı yoksa tacir mi olduğu hususları ile vergi uyuşmazlığı olup olmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazılar ve ekleri dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde; davacının ticari kazanç mükellefiyeti olarak 01/04/2013 tarihinde mükellefiyet kaydının başladığı ve halen devam ettiği, 2014-2021 yılları arasında bilanço esasına göre defter tuttuğu, davacının dava kaydının bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
Bağcılar Sosyal Güvenlik Merkezine müzekkere yazılarak; davacının SGK prim borcu olup olmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde; prim borcunun bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
Bakırköy .... Noterliğine ve Bakırköy.... Noterliğine müzekkere yazılarak; davacının ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdik bilgilerinin araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazılar ve ekleri dosyaya kazandırılmıştır.
... Matbaacılık ..., .... Matbaa ve Reklam Ajansı ... ve .... Matbaacılık ... işyerlerine müzekkere yazılarak; davacının fatura basım tarihlerinin araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazılar dosyaya kazandırılmıştır.
Bakırköy C.Başsavcılığının .... Soruşturma sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş incelenmesinde; müşteki şüphelilerin ... ve ... olduğu, Hakaret ve Tehdit suçlarından yürütülen soruşturma sonucunda 07/03/2022 tarih ve ... Sayılı Karar ile Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür.
TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir. Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren afet halleri sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.
Somut olay, yukarıda anlatılan tespit, sunulan ve toplanan deliller ve yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, davacıya ait ticari defter ve belgelerin hırsızlık nedeniyle zayi olduğu iddia edilmiş ise de; zayi belgesi istenebilmesi için, yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık olayının gerçekleşmesi nedeniyle defter ve belgelerin zıyaa uğraması gerektiği, somut olayda 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesindeki koşulların gerçekleşmediği, kaldı ki davacı tacir olup tacir olmanın hüküm ve sonuçları kapsamında basiretli davranma yükümlülüğü altında olduğu, bu hali ile davaya konu edilen yasal defter ve belgelerin kasaya alınması, özenle korunması ve saklanmasının asıl olduğu, davacının bu yönden gerekli özeni de göstermediği, basiretli bir tacir gibi davranmadığı gibi ticari defter ve belgelerin hırsızlık sonucu zayi olduğu iddiasının da ispat edilemediği anlaşılmakla; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken alınması gereken 179,90-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin yatırılan 80,70-TL'den mahsubu ile bakiye 99,20-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE,
5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacının yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/02/2023
Katip ...
¸
Hakim ...
¸