T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/229 Esas
KARAR NO: 2022/655 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/03/2022
KARAR TARİHİ: 22/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen ... köprüsü ve bağlantılı otoyolundan, davalıya ait, ... plakalı araç ile 02.11.2020 tarihinde gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, borçlu davalının, borcunun bulunmadığı iddiasıyla borcun tamamına itiraz ettiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiğini, yapılan itirazın haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, davalının, müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmediğini, yapılan takibin usul ve yasaya uygun olduğunu, borçlu davalının herhangi bir borcu olmadığı yönündeki iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davalı borçlunun işletme hakkı müvekkili şirkette bulunan ücretli geçiş yolunu, ücret ödemeksizin kullandığını ve bunun neticesinde de davaya konu alacağın meydana geldiğini, bununla beraber kanuni bir zorunluluk bulunmamasına rağmen müvekkili şirketin izlemiş olduğu iyi niyet politikası kapsamında davalıya ihtarname gönderilerek ihtarda bulunulduğunu, ancak davalı şirketin iyi niyete karşılık hiçbir şekilde ödeme yapmadığını, müvekkili şirketin 3996 sayılı "Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun"un ve 2011/1807 sayılı "3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet Devret Modeli Çervesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama ve Esaslarına İlişkin" Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulduğunu, ülkedeki en büyük alt yapı projelerinden biri olan ".... (... ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesinin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlendiğini, bu doğrultuda, yapımı tamamlanan .... Kesimi ... Kavşağı (Km: 12+664) ile Kesim sonu (Km:43+296) arası ve ... kesimi başlangıcı (Km:43+296) ile .... (... ) Kavşağı (Km:58+1529) arasının 16 Nisan 2016 tarihli ve 29686 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilmek suretiyle 21.04.2016 tarihinde işletmeye açıldığını, ayrıca, ... Köprüsü’nün de içinde bulunduğu ... Kesimi, ... Kavağı ile ... Kavşağı (Km: 12+664) arası yapım işlerinin tamamlanması ile 24 Haziran 2016 tarihli ve 29752 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilmek suretiyle 01.07.2016 tarihinde işletmeye açıldığını, müvekkili şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit, kredi kartı/banka kartı tahsilatı yapılabilmesinin mümkün olduğunu, ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS için OGS bankasından/HGS için PTT’den provizyon alamaması ve bu nedenle OGS veya HGS’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerlerin açılmadığını ve gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede nakit, kredi kartı/banka kartı ile ödenmesinin talep edildiğini, nakit, kredi kartı/banka kartı ile de ödeme gerçekleşmez ise oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildiriminin (İGB), her ne kadar müvekkili şirket için yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edildiğini, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. Fıkrasında “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişmekontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafındangeçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genelhükümlere göre tahsil edilir” düzenlemesi getirilerek müvekkili şirkete işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 4 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiğini, dava dilekçesine ekli Banka Provizyon (otomatik ödeme izni) Sorgusu kayıtlarında, borçlunun .... bankası tarafından “Ürün sisteme tanımlı değil” , “Ürün Bakiyesi Yetersiz” “Ürün Kara listede”, ''İptal Ürün'' olması sebebiyle, tahsilâtın geçiş anında ve sonraki denemelerde olmak üzere defalarca otomatik ödemeden talep edilmesine rağmen gelmediğinin görüldüğünü, belirlenen cezanın yasayla konmuş olduğunu, ne mahkemenin ne davalının takdir hakkının olmadığını, 6001 s.k.'nun m.30/5 hükmü uyarınca, geçiş ücretiyle beraber 4 katı tutarında cezaya hükmedileceğini, cezanın hukuka ve Anayasaya uygun olduğunu, belirlenebilir ve belirlilik ilkesine de uygun olduğunu, davanın konusuz kalması durumunda dahi davanın açılmasına sebebiyet vermesinden ve icra dosyasında haksız bir şekilde takibe itiraz ederek takibin durmasına sebep olmasından davacı yararına İİK'nın 67/2 maddesi uyarınca %20'den az olmamak kaidesiyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, Yasanın açık ifadesi karşısında cezanın idari para cezası olmadığını, ihlalli geçişlere binaen, işletmeci şirketlere yüklenmiş olan bir bildirim yükümlülüğünün olmadığını, araç sahiplerine ayrıca bir bildirim - ihtar - uyarı yükümlülüğünün bulunmadığını, geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğunu, davacı işletmeci şirket lehine icra-inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, ceza miktarının Kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilenmesi gerektiğini, geçiş ücretini ödediğini iddia eden tarafın bu iddiasını kanıtlaması gerekiğini, otomatik ödeme talimatı vermenin borcu ödemek anlamına gelmediğini, bankanın görevini yerine getirip, borcu ödeyip ödemediğini kontrol yükümlülüğünün yine, herkesin hesaplarındaki gelir giderleri kontrol yükümlülüğü kapsamında, borçluda olduğunu bildirerek; davanın kabulü ile Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin HGS sisteminde tahsile müsait miktarda para ile usulüne uygun geçiş yaptığını, müvekkili şirkete ait ... plakalı araç ile 02/11/2020 tarihinde ihlalli geçiş yaptığı iddiasının yanlış olduğunu, davacının dava dilekçesinde belirttiği gibi HGS/OGS geçişlerinin tespitinin davacı şirkete ait gişelerden yapılmakta olduğunu geçişe ait ücretlerin bu gişeler aracılığı ile tahsil edildiğini, geçiş ücretlerinin tahsilinde kullanılan yollardan olan HGS/OGS yönteminde araç geçişi tespit edildiğinde kayıtlı karttan HGS/OGS sistemine entegre edilen otomatik ödeme talimatı ile yapıldığını, yetersiz bakiye sebebiyle yapılamayan geçiş ödemesinin otomatik talimat sayesinde banka aracılığı ile yapıldığını, HGS sisteminde geçişin yapıldığı Kasım ayında 2.761,00 TL para mevcut olduğuna ilişkin ekran görüntüsü mevcut olduğunu, müvekkilinin hesabında parası mevcut olmasına rağmen bu paranın tahsil edilememesi hususunda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin HGS sisteminde bakiyesi olmasına rağmen, davacının, parayı tahsil edememiş olmasının bir de bu husus hakkında davacı şirketin kusurlu olmadığını ve bu durumda otomatik olarak müvekkilinin kusurlu olması gerektiğini ileri sürmesinin tazminat ve sorumluluk ilkesindeki "kusur sorumluluğu" ilkesiyle de bağdaşmadığını, müvekkili şirkete karşı açılan davanın benzerinde olduğu gibi ilgili HGS sisteminden kaynaklı olarak birçok vatandaşın mağdur edildiğini, yapılmış olan takipte de mülkiyet hakkında müdahale oluşturan hususun, kendi sistemlerinde oluşan hataya rağmen müvekkilinin hesabından para çekilmeye çalışılmış olması ve bunu yapamadıkları için müvekkili şirketin kusuru olduğundan bahisle oluşan para cezası ve geçiş ücretini ödeme talebine itirazlarının haklı olduğunu ve işbu davanın lehe sonuçlanmasını talep ettiklerini bildirerek; HGS sisteminin hatalı olup olmadığına ilişkin bilişim uzmanları tarafından bilirkişi raporu düzenletilmesini, HGS sisteminde kayıtlı olan ve ödeme talep edilen banka hesaplarına ilişkin detaylı hesap dökümünün celbini, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü tarafından ... sayılı takibine karşı itirazın kabulü ve takibin kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ihlalli geçiş bedelinin tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde; İhlalli geçiş bilgileri dökümü, ihlalli geçişin fotoğraf görüntüsü ve davacı şirket tarafından düzenlenen 1 adet ihlalli geçiş bildirimi sureti dosyaya ibraz edilmiştir.
Uyuşmazlığın, davalıya ait ... plaka sayılı aracın 02/11/2020 tarihinde davacının işlettiği köprü ve otoyolda ihlalli geçiş yapıp yapmadığı, ihlalli geçiş yapmış olması halinde süresi içinde ödeme yapıp yapmadığı, cezai şartın oluşup oluşmadığı, davalının icra takibine itirazının yerinde olup olmadığı, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 117,90-TL geçiş ücreti, 471,60-TL ceza tutarı olmak üzere toplam 589,50-TL alacağının tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı şirkete 05/07/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 02/07/2021 tarihinde takibe, borca, faiz ve ferilerine itiraz ettiği, itirazın alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Karayolları Genel Müdürlüğü Kamu Özel Sektör Ortaklığı Bölge Müdürlüğünden; ... plakalı araca ait ihlal tarihi olan 02/11/2020 tarihindeki OGS/HGS hesap bilgileri ve ilgili HGS hesabının hesap hareketleri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
... A.Ş.'den; ... plakalı araca tanımlı ... numaralı HGS ürününün 10/09/2020-17/11/2020 tarihleri arasındaki bakiye ve ücretlendirilen geçiş bilgilerinin yer aldığı banka hesap hareketleri celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Türkiye Noterler Birliğinden ... plakalı araca ait kayıtların bir sureti celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
İİK'nun 67. maddesinde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'un 67/2.maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ve tüm dosya kapsamına göre; davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davalı şirkete ait ... plaka sayılı aracın, davacı şirketin işletmeciliğini yaptığı ... Köprüsü ve bağlantılı otoyolundan 02/11/2020 tarihinde ücret ödemeksizin geçiş yaptığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ödenmesi gerektiği, 15 günlük sürenin geçmesine rağmen, geçiş ücretlerinin ödenmemesi sebebiyle davacı şirketçe davalı aleyhine geçiş ücreti ve bu ücretin 4 katı tutarındaki para cezasının tahsili için icra takibine girişildiği, davalı tarafça borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın açıldığı, dosyada bildirilen delillerin toplandığı, Karayolları Genel Müdürlüğü Kamu Özel Sektör Ortaklığı Bölge Müdürlüğünün .... tarihli cevabi yazısında davalı şirkete ait ... plaka sayılı araç üzerinde belirtilen tarihlerde OGS hesabının bulunmadığının bildirildiği, HGS hesap hareketlerinin ise liste halinde sunulduğu, incelenmesinde HGS bakiyesinin gişe geçiş bedelini karşılamaya yeterli olmadığının anlaşıldığı, .... A.Ş. Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığının 18/03/2022 havale tarihli yazı ekindeki banka hareket bilgilerinden, ... plakalı aracın takibe konu ihlalli geçiş tarihi (02/11/2020 saat 10:50:31) itibariyle -1,70-TL HGS anlık bakiyesine sahip olduğu, gişenin bariyerli olduğu ve davalının ihlalli geçişten haberdar olduğu, geçişi takip eden 15 gün süre zarfında da HGS hesabına bakiye yüklemesinin yapılmadığı, davacı vekilince sunulan fotoğraf ile ihlalli geçişin belgelendiği anlaşılmakla; 6001 sayılı yasanın 30.maddesinin 5.fıkrası gereği davacı tarafın takibe konu ihlalli geçiş için 117,90-TL geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında 471,60-TL ceza ücreti olmak üzere toplam 589,50-TL' yi genel hükümlere göre tahsil edebileceği hususu göz önüne alınarak davanın kabulü ile davalının Bakırköy ....İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile; takibin aynı koşullarda devamına, icra takibine konu alacağın davalı tarafından bilinebilir, hesaplanabilir ve likit olması sebebiyle itirazın iptaline konu asıl alacak miktarının %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
Davanın KABULÜ ile,
1-Davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın İPTALİ ile, takibin aynı koşullarda devamına,
2-İcra takibine konu alacağın davalı tarafından bilinebilir, hesaplanabilir ve likit olması sebebiyle itirazın iptaline konu asıl alacak miktarının %20'si oranında (117,90TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcı, başlangıçta davacı tarafça peşin yatırıldığından harç alınmasına yer olmadığına,
4-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
5-Davacı tarafından sarf edilen 80,70-TL peşin harç, 80,70-TL başvurma harcı, 15,25-TL posta gideri olmak üzere toplam 176,65-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereğince hesaplanıp takdir olunan 589,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
8-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı miktar itibari ile KESİN olarak verilen karar açıkça okunup usülen anlatıldı.22/06/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸