T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/250 Esas
KARAR NO: 2022/1175
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 12/03/2022
KARAR TARİHİ: 19/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle;Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ... Limited Şirketi, ... Mah. ... Sok. No:... .../... adresinde Cam imalat işi ile iştigal ettiğini, 21.12.2021 tarihinde müvekkilinin işyerinin yakınına aracını parkettiğini ve aracın torpido gözünde el çantası içerisinde şimdilik tespit edebildikleri kadarı ile bulunan 16 adet çek ve 200 TL Nakit parası, Banka kartları ile .... nın düzenleyeni olduğu Senet/Bono, müvekkili şirketi adına düzenlenmiş .... Bankası AŞ. .... Şubesine ait boş imzasız kaşesiz çek koçanı 17 adet çek no ....- ....- ....- ...- ....- ....- ....- ....- ....- ....- ....- ....- ....- ....- ....- ....- ....- nolu boş imzasız çek yaprağı koçanı diğer eşyalar içerisinde olduğu halde el çantasının çalındığını, müvekkilinin 21.12.2021 Tarihinde iş yerini iş yeri telefonundan değişik kişi ve kişilerin çeklerini sorması, bankaya sordurması araması ile anladığını, hemen .... Polis Merkezi Amirliğine giderek şikayetçi olduğunu, müvekkilinin müşterilerinden almış olduğu ve meşru hamili olduğu aşağıda vasıfları belirtilen 16 adet çeki ve diğer eşyalarını hırsızlar çaldığını, olaya ilişkin olarak Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığının .... Soruşturma Nolu Dosyası İle suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturmanın devam ettiğini, müvekkilinin aracından çalınan 16 adet müşteri çekinin bir kısmının iptali için Bakırköy ..... Ticaret Mahkemesi .... Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, mahkeme tarafından dava konusu çeklerle ilgili ödeme yasağı konularak bankalara bildirildiğini, dava konu çeklerin iptali için gazete ilanının da yapıldığını ve davanın henüz derdest olduğunu, müvekkilinin aracından çalınan ve iptali istenen 05.02.2022 tarihli, .... Bankası AŞ. .... şubesine ait, keşidecisi .... olan,..... numaralı, 35.000 TL bedelli, 07.02.2022 tarihli, .... Bankası AŞ .... şubesine ait, keşidecisi ..... olan.... çek nolu, 7.000 TL bedelli ve 28.02.2022 tarihli, .... Bankası AŞ ..... Şubesine ait keşidecisi .... Ltd.Şti. Olan .... seri nolu, 64.000 TL Bedelli üç adet çek haksız ve kötü niyetli bir şekilde davalının eline geçtiğini, davalının, Müvekkilden çalınan, Keşidecisi .... Ticaret Ltd.Şti olan 28.02.2022 Vadeli,64.000 TL Meblağlı .... Bankası AŞ ..... Şubesi/.... şubesine ait çekin Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu ve hacze gelinme tehlikesi ile karşı karşıya olduklarını, takip kesinleşmediği için halen Alacaklıya parasının ödenmediğini, davalının Müvekkilinden çalınan, Keşidecisi .... , Keşide Tarihi 05.02.2022, .... Bankası AŞ. .... şubesi/.... ne ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: ..... ve 35.000 TL bedelli, çek İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu ve hacze gelinme tehlikesi ile karşı karşıya olduklarını, takip kesinleşmediği için halen Alacaklıya para ödenmediğini, davalının Müvekkilinden çalınan, Keşidecisi .... , Keşide Tarihi 07.02.2022, .... Bankası AŞ. .... şubesi/.... ne ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: .... ve 7.000 TL bedelli, çekin İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu ve hacze gelinme tehlikesi ile karşı karşıya olduklarını, takip kesinleşmediği için halen Alacaklıya para ödenmediğini ve ayrıca çekte sahtecilik yapıldığını, davalının çek iktisabında kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin müşterisi olan çeklerin keşidecisi ve 1 ciranta olan müşterilerinden alacağına karşılık 02.11.2021-09.11.2021-15.11.2021 tarihinde sattığı mala karşılık çek tahsilat makbuzu ile teslim aldığını, davalı ve diğer paravan kişi/şirketler cirantalar çekte sahtecilikte oynama yaparak çeklerin piyasaya sürüldüğünü, davalının 2019’un 10 ayında kurulmuş, yeni bir firma olduğunu, çeki elinde bulunduran davalı .... Ltd.Şti. tek ortaklı Limited Şirket olarak 22.10.2019 tarihinde .... tarafından kurulduğunu, davalının şu anki adresine taşındığını, İstanbul da çalınan çekin hemen ANKARA da çıkması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalı firma’nın her an çekleri tahsil ederek ortadan kaybolma ihtimali bulunduğunu, Dava konusu çeklerin müvekkilin firmasından çalınmış çekler olması nedeniyle davalının kötü niyetli olduğunu, bu nedenlerle telafisi mümkün olmayan zarara sebebiyet vermemek açısından davanın devamı süresince Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ve İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile İstanbul .... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası bakımından takibin durdurularak dosyadaki paranın alacaklıya ödenmemesi/ hacze müracaat edilen çekin icraya konmaması,/takibe konulması halinde takibin icra takibinin tedbiren durdurulması ile dosyaya yatacak paraların alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, tüm bu nedenlerle Keşidecisi .... Ltd.Şti olan 28.02.2022 Vadeli, 64.000 TL Meblağlı .... Bankası AŞ .... Şubesi/.... şubesine ait çekin Davalı tarafından Bakırköy ..... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile takibe konulmuş olduğundan, takibin durdurulması ve dosyadaki paranın Davalı/Alacaklıya ödenmemesine, Keşidecisi .... Keşide Tarihi 05.02.2022, ... Bankası AŞ. .... şubesi/.... ne ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: ..... ve 35.000 TL bedelli çekin İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyası ile takibe konulmuş olduğundan, takibin durdurulması ve dosyadaki paranın Davalı/Alacaklıya ödenmemesine, keşidecisi .... , Keşide Tarihi 07.02.2022, .... Bankası AŞ. .... şubesi/.... ne ait Hesap no: IBAN:.... Çek No: .... ve 7.000 TL bedelli, çek İstanbul ..... İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyası ile takibe konulmuş olduğundan, takibin durdurulması ve dosyadaki paranın davalı/alacaklıya ödenmemesine, çeklerin icraya konmaması, konmuş olması halinde takibin durdurulması, tahsilat olması halinde alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava konusu çeklerin (tahsilat olması durumunda bedelinin) istirdadı/mümkün olmazsa iptali ile ( bedellerinin istirdadı) müvekkilinin keşideciden/cirantalardan meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline ve davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin alacaklısı ve hamili olduğu, .... Bankası, ..../İst. Şubesi, 05.02.2022 keşide tarihli, .... seri numaralı 35.000.00-TL’lik, hesap sahibi .... tarafından keşide edilmiş 1 adet çek İSTANBUL .....İCRA DAİRESİ'NİN .... E. s.lı dosyası ile icraya konulduğunu, çek aslının icranın kasasında olduğunu, .... Bankası, .... /İst. Şubesi, 07.02.2022 keşide tarihli, .... seri numaralı 7.000.00-TL’lik, hesap sahibi .... tarafından keşide edilmiş 1 adet çek İSTANBUL .....İCRA DAİRESİ'NİN .... E. s.lı dosyası ile icraya konulduğunu ve çek aslının icra kasasında olduğunu, .... Bankası, .... /İst. Şubesi, 28.02.2022 keşide tarihli, .... seri numaralı 64.000.00-TL’lik, hesap sahibi ..... LTD. ŞTİ. tarafından keşide edilmiş 1 adet çek BAKIRKÖY ..... İCRA DAİRESİ'NİN .... E. s.lı dosyası ile icraya konulduğunu ve çek aslının icranın kasasında olduğunu, müvekkilinin belirtilen çeklerin iyiniyetli meşru hamili olduğunu, çekleri faturalı para alacağına karşılık çekin arkasında cirosu olan ..... LTD. ŞTİ.’ den ciroyla aldığını, çeklerde müvekkilinin 4. sırada cirosu bulunduğunu, müvekkilinin çeklerin kayıp olduğu iddiası ile ilgili hiçbir bilgisi ve sorumluluğu olmadığını, müvekkilinin çekleri, faturalı alacağına karşılık ticari defterlerine de kaydederek aldığını, davacının, müvekkili suçlayıcı ifadelerini kabul etmediklerini ve iddialarının doğru olmadığını, davacı, dava açmadan önce dava şartı olan arabuluculuk yoluna başvurmadan işbu davayı açtığından, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, müvekkilinin dava konusu olan çekleri, kötüniyetle veya ağır kusur ile iktisap ettiği ispat edilmediğinden, çeklerin kayıp olduğu iddiası ile ilgili hiçbir bilgisi ve sorumluluğu olmadığından, çeklerin illetten mücerret olma özelliği olduğundan, müvekkilinin çekleri, faturalı alacağına karşılık olarak, ticari defterlerine işleyerek aldığından, tanık dinlenmesine muvafakatimiz olmadığından, araştırılacak başkaca bir husus kalmadığından ve davacının iddiaları gerçeği yansıtmadığından davanın esastan reddine, dava konusu çekler ile ilgili konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, davacının, davaya konu çeklerin bedelinin %20 si oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasının uyaptan dosyamız arasına celp edildiği anlaşılmıştır.
Bakırköy .... İcra Dairesinin .... esas sayılı dosyası uyaptan dosyamız arasına celp edilmiş olmakla, icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı .... Ltd. Şti. Tarafından borçlular ... Ltd. Şti., .... , ..... Ltd. Şti. Ve .... Tic. Ltd. Şti aleyhine 64.000,00-TL (.... seri numaralı çek alacağı), 6.400-TL çek tazminatı olmak üzere toplam 70.400-TL alacağın tahsilini, asıl alacağa %15,75 reeskont avans faizi ile masraf ve icra vekalet ücretinin borçlulardan tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır.
İstanbul .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası uyaptan dosyamız arasına celp edilmiş olmakla, icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... Ltd. Şti. Tarafından borçlular ... , .... , .... Ltd. Şti. Ve .... Ltd. Şti aleyhine 7.000,00-TL (.... seri numaralı çek alacağı), 700-TL çek tazminatı olmak üzere toplam 7.700-TL alacağın tahsilini, asıl alacağa %15,75 reeskont avans faizi ile masraf ve icra vekalet ücretinin borçlulardan tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır.
İstanbul .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası uyaptan dosyamız arasına celp edilmiş olmakla, icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı .... Ltd. Şti. Tarafından borçlular ... , ... Ltd. Şti., .... Ltd. Şti. Ve ..... Ltd. Şti aleyhine 35.000,00-TL (.... seri numaralı çek alacağı), 3.500,00-TL çek tazminatı ve 105,00-TL komisyon olmak üzere toplam 38.605,00-TL alacağın tahsilini, asıl alacağa %15,75 reeskont avans faizi ile masraf ve icra vekalet ücretinin borçlulardan tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır.
Bakırköy C. Başsavcılığı .... soruşturma sayılı dosyasının bir örneğinin dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılmış bulunan çek istirdadı ve bundan kaynaklı çekte alacaklı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rızası hilafına elden çıktığı ileri sürülen çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının dava konusu yaptığı çekin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir. Bu durum karşısında davada ispat yükü çekin istirdatına karar verilmesini talep eden davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır.
Bu açıklamalardan sonra somut olayımıza dönecek olur isek, her ne kadar davacı uyuşmazlık konusu çekin rızası dışında elinden çıktığını ve konuya ilişkin soruşturmanın devam ettiği iddiası ile çekin kendisine iadesini talep etmişse de bu husus çekin istirdadı için yeterli değildir.
Ayrıca TTK 792'ye göre, davalının çeki iktisabında kötü niyetinin ya da ağır kusurunun bulunduğunun ispatlanması gerekmektedir. Bu konuda az yukarıda belirtildiği gibi istirdata konu dava konusu Keşidecisi .... Ltd.Şti olan 28.02.2022 Vadeli, 64.000 TL Meblağlı ... Bankası AŞ ....,Şubesi/.... şubesine ait çekin, Keşidecisi .... , Keşide Tarihi 05.02.2022, .... Bankası AŞ. .... şubesi/.... ne ait Hesap no: IBAN:... Çek No: .... ve 35.000 TL bedelli çekin ve Keşidecisi .... , Keşide Tarihi 07.02.2022, .... Bankası AŞ. ... şubesi/.... ne ait Hesap no: IBAN: .... Çek No: .... ve 7.000 TL bedelli çekin ciro zincirinin düzgün olduğu anlaşılmış, celp edilen soruşturma dosyasının incelenmesinde davalı şirket yetkilisi hakkında soruşturmanın bulunmadığı dolayısıyla soruşturma sonucunun beklenmesinin dosyamıza katkısının bulunmadığı, davacının davalının kötü niyetli ya da ağır kusurlu olduğunu gösterir somut delil dosyaya sunamadığı, ayrıca davalının söz konusu çeki çaldığına dair hırsızlık suçuna iştirakine dair somut delil sunamadığı görülmüş, mevcut haliyle davacının davasını ispatlayamadığı anlaşılmakla dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL maktu ilam ve karar harcının davacı tarafından peşin yatırılan 1.810,22-TL harçtan mahsubuna, artan 1.729,52-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACIYA İADESİNE,
3-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 16.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACI TARAFA İADESİNE
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/12/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza