T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/254 Esas
KARAR NO: 2023/44 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 14/03/2022
KARAR TARİHİ: 13/01/2023
Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ...'ın dava konusu çekin lehtarı ve hamili olduğunu, ... Bankası .../ ... şubesinden verilme ... çek no’lu, ... IBAN no’lu hesaptan keşide edilen 30.05.2022 keşide tarihli, 30.500- TL bedelli, keşide yeri Kayseri, keşidecisi ... / ... 1001 Çeşit olan çeki zilyetliğinde iken zayi edildiğini, müvekkilinin şahıs firması olduğunu, ... / ... bulunan iş yeri yoğun gelen – gideni ile son derece hareket halinde bir firma olup nasıl olduğu anlaşılamayan bir şekilde çekin ortadan kaybolduğunu, çalındığını veya düşürüldüğünü, bugüne kadar müvekkilince yapılan tüm aramalara rağmen de bulunamadığını, 6102 s.Türk Ticaret Kanunu’nun 818 / 1-s .maddesi delaleti ile uygulanması gereken aynı Kanun’un 757 / 1 .maddesine göre ‘’İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.’’ Hükmü mevcut olduğunu, yine 6335 sayılı kanunla 6102 sayılı kanunun değiştirilmiş ve 5. Maddeye ‘’ ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işi ‘’ ibaresi eklenerek kıymetli evrakın iptali davalarında görevli mahkemenin Ticaret mahkemeleri olduğu yasa ile belirlendiğini ileri sürerek, müvekkilinin mündemiç hak sahibi olduğu ve lehtarı ve hamili bulunduğunu, zilyetliğinde iken zayi olan yukarıda unsurları belirtilen çek ile ilgili olarak öncelikle müvekkilinin mağduriyetine sebep olmamak için Sayın Mahkemenin belirleyeceği teminat karşılığında ve ihtiyati tedbiren çekin bağlı bulunduğu ;... Bankası .../ ... şubesi ... IBAN no’lu hesaba ... çek no’lu, 30.05.2022 keşide tarihli, 30.500- TL bedelli çek için ödemeden men yasağı konulmasına ve takiben zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çekler yönünden davacının hamil sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen ... Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-... Bankası .../ ... Şubesi'ne ait, ... IBAN no’lu hesaba ait, ... çek no’lu, 30.05.2022 keşide tarihli, 30.500,00- TL bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 80,70-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
5-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın davacıya İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/01/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza