T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/261 Esas
KARAR NO: 2023/17
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 16/03/2022
KARAR TARİHİ: 09/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili firma plastik ürünlerin kalıp işi ve kalıp baskı imalatı ile iştigal ettiğini, bu amaçla müşterilerinden çekler aldığını, iş yapmış olduğu ... San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Ltd. Şti.'den cari hesap ilişkisine binaen ekte sunulan tahsilat makbuzları uyarınca 3 adet çek aldığını, bahse konu çekleri cirolayarak borcuna mahsuben Müvekkili şirket yetkilisi ... 04/02/2022 tarihinde ... Kargo ... nolu ... şubesine alıcısı ... Ltd. Şti. Ve gönderi numarası ... olan 1 adet dosya ve aynı gün aynı şubeye alıcısı ... gönderi numarası ... olan 1 adet dosya olmak üzere toplamda 2 adet dosyayı kargo vasıtasıyla gönderilmek üzere teslim ettiğini, ... Ltd. Şti.'ne gönderilen ve gönderi numarası ... olan 1. dosya içerisinde Keşidecisi ... San.Ve Tic. Ltd. Şti. - ... VDN: ..., Keşide Tarihi 27.05.2022 olan, 60.000-TL bedelli, ... çek nolu, Keşidecisi ... San. ve Tic. Ltd. Şti. - ... VDN: ... olan, 31.05.2022 keşide tarihli, 50.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, ... Petrol'e gönderilen ve gönderi numarası ... olan 2. dosya içerisinde Keşidecisi ... T.C. Kimlik No: ... olan, 03.05.2022 keşide tarihli, 53.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı, çeklerin çalındığı şüphesinden kaynaklı Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, dosya numarası ... hazırlık soruşturma numarası olduğunu, keşidecisi, tarihi, miktarı, numarası ve ilgili banka şubeleri yukarıda belirtilen çeklerle ile ilgili öncelikle tarihi de dikkate alınarak teminatsız ancak mahkeme aksi kanaatte ise teminatlı olaraktan ödeme yasağı konulmasına,banka şubelerine bildirilmesine,çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen ... Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekler ile ilgili 3 defa ilan yapılmıştır.
Çek bedellerin % 25'i tutarı teminat karşılığında çek üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
Tüm dosya içeriğine göre; ... Bankası ... ... Şubesinin, .... seri numaralı, keşidecisi ... Ürünler San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan , 31/05/2022 keşide tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek yönünden davacı ... Sanayi ve Dış Tic. Ltd. Şti. Vekilinin dosya ile ilgili soruşturma dosyasının incelenmesinde 22/03/2022 tarihli ... Faktoring A.ş. Vekili tarafından beyan dilekçesinin verildiğinin görüldüğünü, çekin tedavüle sokulduğunu, çek hamilinin çeki iktisapta ağır kusurlu veya kötü niyetli olduğunu, ispatlama şansının olmadığını, bu nedenle bu çek yönünden ödemeden men yasağının kaldırılmasını talep ettiği, mahkememizce bu çek yönünden çeki ibraz edene karşı istirdat davası açması için 1 haftalık kesin süre verildiği, davacı vekiline ihtaratlı tebligat çıkarıldığı, verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açılmadığı, ... Şubesine ait, ... seri numaralı, keşidecisi ... olan, 03/05/2022 tarihli, 53.000,00-TL bedelli çek yönünden çekin ibraz edilip edilmediği hususunda ... - ... şubesi aracılığı ile elektronik ortamda 05/05/2022 tarihinde ibraz edildiği, ... koduyla işlem gördüğünü, çek bedelinin ödenmediğini, bu çek yönünden ibraz eden bilgilerinin celbi için ... Genel Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı, ... yazı cevabında ... hesap numaralı, ... Vergi nolu ... Faktoring A.ş. Tarafından ibraz edildiği, davacı vekiline bu çek yönünden, çeki ibraz edene karşı istirdat davası açması için 1 haftalık kesin süre verildiği, davacı vekiline ihtaratlı tebligat çıkarıldığı, verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açılmadığını, mahkememizce yapılan 09/01/2023 tarihli celsede davacı vekilinin ... Şubesine ait, ... seri numaralı, keşidecisi ... olan, 03/05/2022 tarihli, 53.000,00-TL bedelli çek ile ... bankası ... Şubesi, ... seri numaralı, keşidecisi ... San. Tic. Ltd. Şti olan, 27/05/2022 keşide tarihli, 60.000,00-TL bedelli çek yönünden istirdat davası açmdaklarının beyan edildiği anlaşılmakla bu çekler yönünden talebin reddine, ... Bankası ... Şubesinin, ... seri numaralı, keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan , 31/05/2022 keşide tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek yönünden çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-... Şubesine ait, ... seri numaralı, keşidecisi ...olan, 03/05/2022 tarihli, 53.000,00-TL bedelli çek ile,
... bankası ...Şubesi, ... seri numaralı, keşidecisi ... San. Tic. Ltd. Şti olan, 27/05/2022 keşide tarihli, 60.000,00-TL bedelli çek yönünden TALEBİN REDDİNE,
... Bankası ... Şubesinin, ... seri numaralı, keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan , 31/05/2022 keşide tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek yönünden talebin kabulü ile bu çekin zayi olması nedeniyle İPTALİNE,
2-Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 179,90-TL harçtan davacı tarafça başlangıçta yatırılan 80,70-TL harçtan mahsubu ile bakiye 99,20- TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine
5-İptaline karar verilen çek nedeniyle ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar devamına,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın davacıya iadesine,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere talep eden vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/01/2023
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza