T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/356 Esas
KARAR NO: 2022/987
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/09/2017
KARAR TARİHİ: 04/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ....Blok Kat:.... No:.... .... - ... adresinde taşıma sektöründe faaliyet gösteren gerek yurt içi ve gerekse uluslararası taşıma sektörünün öncü kuruluşlarından olduğunu, müvekkili şirketin farklı havayolları ile taşınan Esenboğa varışlı sevkiyatları ile ilgili olarak davalı şirket tarafından Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün ... sayılı .... nolu Genelgesine aykırı olarak ardiye faturası keşide edilerek müvekkili şirkete gönderildiğini, toplam 65 adet faturanın hiçbirinin yasal dayanağının bulunmadığını, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün .... sayılı .... nolu Genelgesi uyarınca havalimanlarında geçici depolama yeri/antrepolara alınan eşya ile ilgili olarak eşyanın geçici depolama yeri/antrepoya alındığı saatten itibaren ilk 12 saatlik süre içerisinde ayrıştırma işlemi yapılarak gümrük işlemlerinin tamamlanması halinde, hangi ad altında olursa olsun hiçbir ücret talep edilemeyeceğini, bu saatin aşılmasından sonraki 12 saatlik süre içerisinde ise ithalat işlemlerinin tamamlanarak eşyanın alıcısına teslim edilmesi durumunda en fazla 200 TL ardiye ücreti alınabileceğini, bu ücretin dışında yükleme, boşaltma, ordino, terminal, elleçleme, hamaliye, forklifi, tartım, devir, muayene, yer hizmeti, aktarma ve benzeri isim altında ücret talep edilemeyeceğini, bu nedenlerle müvekkili şirkete genelgeye aykırı olarak ardiye faturası kesildiğini, müvekkilinin söz konusu emtiaları teslim alabilmek için fatura bedellerini ödemek zorunda bırakıldığını, müvekkili şirket tarafından keşide edilen Beşiktaş ...Noterliği’nin 24.07.2017 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile söz konusu faturaların hukuka aykırı olarak düzenlendiğinden bahisle bedellerinin iadesi talep edilmişse de her hangi bir sonuç alınamadığını ileri sürerek müvekkili şirketten haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edilen faturalardan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 22.815,00 TL 'nin tahakkuk tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının şikayeti üzerine, dava konusu faturalar için Esenboğa Gümrük Müdürlüğü tarafından müvekkili şirkete ... sayılı Genelge'ye aykırı işlem yapıldığı iddiasıyla müvekkiline idari para cezaları tahakkuk ettirildiğini, bu cezalara karşı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Orta Anadolu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü nezdinde yaptıkları itirazların bir çoğunun reddedildiğini, ret kararlarının iptali için Ankara ...İdare Mahkemesinin .... Esas, ....İdare Mahkemesinin ... Esas, ...İdare Mahkemesinin.... Esas, ...İdare Mahkemesinin ... Esas, ...İdare Mahkemesinin ... Esas, ...İdare Mahkemesinin .... ve ...İdare Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarının ve .... sayılı Genelge'nin iptali için Danıştay ...Dairesinin .... Esas sayılı dosyası ile açtıkları davaların derdest olduğunu, bu davaların sonucunun huzurdaki davayı etkileyeceğini, bu nedenle işbu davaların sonuçlanmasının ve kesinleşmesinin beklenilmesini talep ettiklerini, dava dilekçesinde sayılan delillerin kendilerine tebliğ edilmediğini, tebliğ edilmeyen delillere muvafakat etmediklerini, delillerin tebliğinden itibaren beyanda bulunma haklarını saklı tuttuklarını, davanın belirsiz alacak olarak açılması hukuken mümkün olmadığından öncelikle hukuki yarar yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, mahkeme aksi kanaatte ise davacıya 1 haftalık kesin süre verilerek harcın tamamlatılmasını talep ettiklerini, davaya konu faturaların Anayasa ve Türk Borçlar Kanununa dayandığından faturaların yasal dayanağının bulunmadığı iddiasının haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, fatura bedellerinin emtiaları teslim almak için ödendiğine ilişkin davacı iddiasının kötü niyetli olduğunu, kaldı ki bu beyanın bir istirdat iddiası olup, huzurdaki davanın konusu olamayacağını, huzurdaki davanın istirdat davası olarak açılması gerekirken belirsiz alacak davası olarak açılmasının açıkça Türk Medeni Kanununun dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini, davaya konu faturaların ... sayılı Genelge'ye aykırı olmadıklarını, zira fatura konusu işlemlerde ithalat işlemlerinin müvekkiline ait geçici depolama yerinde tamamlanmadığını, davacı tarafından verilen dilekçe üzerine .... sayılı Genelge'nin aynı gümrük idaresi denetimindeki Geçici Depolama Yerinden Geçici Depolama Yerine Eşya Sevki doğrultusunda aktarma işlemi yapıldığını, bu işlemlerin ise ... sayılı genelge kapsamında bir ithalat işlemi olmadığını, 12 saati geçen süre içinde en fazla 200 TL ardiye ücreti alınabilmesinin ithalat işlemlerinin tamamlanmasına bağlı eşya teslimleri için öngörüldüğünü, 12 saati geçen ancak başka bir gerekçeyle eşyanın alıcısına teslimi halinde ise, bu hükmün uygulanamayacağını, davacı 12 saatlik süre içerisinde ithalat işlemlerini tamamlayamadığından davaya konu faturaların ... sayılı genelgeye aykırı olmadıklarını, faturalara tahakkuk tarihinden itibaren faiz işletilmesi hukuken mümkün olmayıp dava tarihinden itibaren ve temerrüt faizi uygulanması gerektiğini belirterek Ankara İdare Mahkemelerinde açılan davaların ve Danıştay ...Hukuk Dairesinde ... Esas sayılı dosya ile açılan davaların sonuçlanmasının ve kesinleşmesinin beklenilmesine, öncelikle davanın usulden , aksi taktirde esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
11/12/2018 tarihli Taşıma ve Lojistik Uzmanı Dr. Öğr. Üy. .... ile Gümrük Mevzuatı Gümrük Antrepoları Kaçakçılık ve Dış Ticaret Uzmanı ... tarafından düzenlenen bilirkişi heyet raporunda özetle; görev talimatları dikkate alınarak, taraflarca dosya kapsamına sunulan tüm belge vc beyanlar ile, Esenboğa Gümrük Müdürlüğünün cevabı yazıları ve .... sayılı genelge kapsamı bir bütün olarak değerlendirilerek varılan kanaate göre, davalı antrepo işleticisi her ne kadar depoladığı eşyaların ithal edilmeyip başka bir antrepoya aktarıldığından dolayı, genelgenin uygulanamayacağını savunuyor ise de, .... sayılı genelge lafzında ithalat koşulu bulunmayıp, aslen ithalan sürecini işaret ettiğini, gümrük idaresinin de bu yönde cezai işlem tesis etmiş oluşu dikkate alındğında, genelgenin somut uyuşmazlıkta uygulanması gerektiğini, davalının kesmiş olduğu fatura bedellerini, davacının muhtelif tarihlerde ödemiş olduğu, ödeme konusunda taraflar arasında bir çekişmenin bulunmadığını, uyuşmazlığa mesnet 22 adet konişmentoya binaen davalı tarafından kesilen 64 adet ardiye faturasının .... sayılı genelge hükümlerine aykırı olarak düzenlendiğini, faturaların davacı tarafından haksız yere ödendiğini, anılan tüm hususular ve de .... sayılı genelge dikkate alınarak, dosya kapsamı ve dosyaya celp edilen belgelerin birlikte değerlendirilmeli sonucunda, davalı yanın genelge usulüne aykırı hareketle 64 adet ardiye faturası bedeli olan 32.320,00 TL kısmını davacı yana iade etmesi gerektiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davalı vekilinin idari yargıda yönetmelik iptalleri nedeniyle dava açtıklarını ve bu davaların davamızda bekletici mesele yapılmasını talep ettikleri görülmüş, ancak açılmış olan yönetmelik iptali davalarının davamızın neticesini etkilemeyeceği kanaati ile bekletici mesele yapılmasına gerek görülmeyerek yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememizin .... esas,.... karar, 15/04/2019 karar tarihli ilamı ile davanın kısmen kabulü ile 22.320-TL alacağın tahakkuk tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verildiği, davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine dosyanın istinafa gönderildiği, İstanbul BAM ... Hukuk Dairesinin ... esas, .... karar, 25/02/2022 tarihli kesin kararı ile "Davacı vekilin emsal olarak gösterdiği İstanbul ... Hukuk Dairesi kararında, genelgenin ve idari para cezalarıyla ilgili açılan davaların bekletici mesele sayılmasına dair bir değerlendirme yer almamaktadır. Her somut olayın, kendi dosyası içinde değerlendirilmesi gerekir.
Davalı vekili idari para cezalarının kaldırılması amacıyla yaptıkları başvuruların reddine ilişkin kararların ve genelgenin iptali talebi ile açtıkları davaların istinafa konu eldeki dava açısından bekletici mesele yapılmasını talep etmiş olsa da esasen genelge iptal edilse dahi iptal kararının geriye yürümeyeceği bilinmektedir. Ancak dava konusu genelgenin somut olayda uygulama yerinin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi açısından; bu olayla ilgili olarak gümrük idaresi tarafından davalıya verilen idari para cezalarının iptaline ilişkin yargılamalarda ne karar verildiği, verilen kararların mahiyeti, gerekçeleri, netice olarak kararların kesinleşip kesinleşmediği eldeki dava açısından önem arz etmektedir. İlk derece mahkemesince idari para cezalarının kaldırılması amacıyla açılan idari davalara dair bir değerlendirme yapılmamıştır. Davalı vekili, Ankara ... Vergi Mahkemesinin ... E sayılı dosya kapsamında, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından müvekkili şirket hakkında ... Sayılı Genelge hükümlerine aykırı olarak fatura kesildiğinden bahisle verilen idari para cezasının iptaline ilişkin taraflarınca açılan davada idari para cezasının iptaline karar verildiğini ileri sürmüştür. Bu idari işlemin doğrudan eldeki alacak davasına ilişkin faturalarla ilgili olup olmadığı değerlendirilerek ve ilgisinin tespiti halinde bu davanın kesinleşmesinin beklenmesi gerekir. Davalının savunmasının, somut olaydaki faturaların Genelge kapsamında kalmadığı hususunu da kapsaması nedeniyle bu olaya ilişkin idari para cezası hakkında idari yargının vereceği karar önemli görünmektedir.
Kabule göre de kararda hüküm altına alınan temerrüt faizinin hesaplanmasını ve kararın icrasını mümkün kılacak verilerin bulunmadığı anlaşılmaktadır." gerekçesi ile kaldırıldığı ve mahkememizin .... esas sayılı sırasına kaydedilerek yargılamaya devam edildiği anlaşılmıştır.
Ankara .... Vergi Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının uyaptan celp edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce dava dosyamızın dosyamıza rapor sunan bilirkişilere tevdi edilerek uyuşmazlık konusu faturaların Ankara .... Vergi Mahkemesinin .... esas sayılı dava dosyasına konu faturalardan olup olmadığı, uyuşmazlık konusu faturaların usulüne uygun düzenlenmiş faturalardan olup olmadığı, aynı zamanda alacağın tespiti ile alakalı olarak temerrüt tarihinin de tespiti konusunda Vergi Mahkemesi dosyası da incelenerek ek rapor sunulmasının istenilmesine karar verilmiş olup, bilirkişi Taşımacılık ve Lojistik uzmanı ... ve ... , ..... Kaçakçılık ve Dış ticaret uzmanı ... 'ün 12/09/2022 tarihli raporunda özetle; İstanbul BAM ... Hukuk Dairesi Kararı ve Ankara ...Vergi Mahkemesi kararı birlikte incelenmek ve değerlendirilmekle; davacının ödediği ardiye bedellerinin iadesini talep ettiği davada, esasen kendisinin doğrudan ithalatçı olmadığı, davacı için düzenlenen ardiye faturalarının ithalat sürecinde özet beyan veya antrepo hizmeti için düzenlenmediği, transit süreç için düzenlenen ve borçlusu lojistik şirketleri olan faturaların ... sayılı Genelge kapsamında değerlendirilemeyeceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, hukuka aykırı bir şekilde tahsil edildiği iddia edilen faturalara dair bedelin iadesi istemine ilişkin alacak davasıdır.
Tüm dosya kapsamı , toplanan deliller alınan bilirkişi raporu, istinafa kaldırma ilamı, bilirkişi ek raporu her birlikte değerlendirildiğinde;
Ankara ....Vergi Mahkemesi .... Esas ve .... Karar sayılı kararı incelendiğinde; Davacısı, işbu davanın davalısı .... firması olduğu, davalısının Ticaret Bakanlığı gösterildiği, ....sayılı Genelge hükümlerine aykırı “ardiye ücreti” faturaları düzenlendiği için idari para cezası düzenlendiği, bunun iptali talep edildiği dava konusu faturaların işbu dava davacısı ... firmasının ileri sürdüğü faturalar olduğu, somut olayda ithalatın tamamlanmasının söz konusu olmadığı, dava dışı .... firmasının da ithalatçı olmadığı, bu şirkete düzenlenen faturalar bakımından .... sayılı Genelgenin somut olaya uygulanmasının mümkün bulunmadığı, değerlendirmeleri ile, verilen kararda idari para cezası iptal edilmiş ve kararın kesin olarak verildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yapılan tespitler ışığında somut olayımıza dönecek olur isek, Bam kaldırma kararında da belirtildiği üzere, davaya konu faturaların ....sayılı Genelge kapsamında olmadığı, davalıya bu konuda verilen cezanın iptal edilerek kesinleştiği, davacının doğrudan ithalatçı olmadığı, ortada bir depolama ve ithalat değil, transit süreçte aktarma faaliyeti ve bundan kaynaklı depolama olduğu, ödenen fatura bedellerinin buna dayanılarak iadesi şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Mahkememizce düzenlenen 29/07/2019 tarihli, ... karar nolu, ... harç nolu harç tahsil müzekkeresinin İPTALİNE, tahsil edilmiş ise bu konuda vergi dairesine müzekkere yazılmasına,
3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafça peşin yatırılan 389,63-TL'den mahsubu ile kalan 308,93-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde DAVACI TARAFA İADESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T gereğince hesaplanıp takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA ÖDENMESİNE,
6-Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/11/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza