T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/362 Esas
KARAR NO: 2022/1169
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 13/04/2022
KARAR TARİHİ: 19/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkili plastik üretim ve ticaret unvanında yazılı üretim işleriyle iştigal ettiğini, müvekkili firma yapmış olduğu ticarete ilişkin olarak ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. Firmasından teslim almış olduğu ve hamili bulunduğu .... Bankası ... Şubesine ait, keşidecisi .... Ticaret A.ş. olan, .... çek seri numaralı, 30/05/2022 keşide tarihli, 20.000,00-TL bedelli çekin ve ... Bankası .... Şubesine ait, keşidecisi ... İnş. Tur. Tic. San. Ltd. Şti olan, .... seri numaralı, 28/06/2022 keşide tarihli, 25.000,00-TL bedelli çeklerin kaybolduğunu, çeklerin müvekkili yedinde çalındığından/kaybolduğundan tahsilatı mümkün olmamakta, bu durum da müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, çek bedellerinin talep edilebilmesi ve kötü niyetli kişilerin tasarruflarını önlemek bakımından çeklerin iptaline karar verilmesi ve tedbiren ödeme yasağı konulması için bu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, bu nedenlerle dökümü yapılan 2 adet çekin iptaline, iptale konu çekler hakkında (tedbiren) ödeme yasağı verilerek muhatap bankalara tebliğini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Çeklerin bedelinin % 60'ı tutarı teminat karşılığında çekler üzerine ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çek ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talep edenin, talebinin KABULÜ İLE,
..... Şubesine ait, keşidecisi ... Ticaret A.ş. olan, .... çek seri numaralı, 30/05/2022 keşide tarihli, 20.000,00-TL bedelli çekin,
... Bankası ... Şubesine ait, keşidecisi .... Tic. San. Ltd. Şti olan, .... seri numaralı, 28/06/2022 keşide tarihli, 25.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Yeterince harç alındığından başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE,
5-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın DAVACIYA İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere talep eden vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/12/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza