T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/369 Esas
KARAR NO: 2022/1192 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 15/04/2022
KARAR TARİHİ: 23/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uluslararası taşımacılık ve lojistik hizmetleri sektöründe faaliyet gösterdiğini, davalı şirketin ise asıl taşıyıcı olarak dava dışı gönderici/alıcı şirketlere ait çeşitli tür ve miktarda emtiaların müvekkili şirket tarafından alt taşıyıcı-fiili taşıyıcı olarak uluslarası taşımacılık faaliyetlerinin yerine getirilmesi için anlaştıklarını, 02/09/2021 yükleme tarihi olan İtalya'dan Türkiye'ye yapılan taşıma işine ilişkin, alt taşıyıcı-fiili taşıyıcı olan müvekkili şirket tarafından asıl taşıyıcı davalıya karşı edimlerini yerine getirdiğini, ancak müvekkilinin sorumluluğundan kaynaklanmayan sebeplerden dolayı araçların günlerce gümrükte bekletilmesi durumu karşısında davalı şirket tarafından bekleme ücreti-demuraj bedelinin ödenmediğini, davalı borçlu tarafından ödenmeyen fatura için Çatalca İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı İcra dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirketin asıl taşıyıcı davalı şirket ile anlaşması dahilinde dava dışı şirkete ait emtiaların usulüne ve sözleşmeye uygun olarak taşıma işlemini gerçekleştirmesine rağmen davalının gerekli koordinasyonu yapmaması ile eksik/hatalı/yanlış beyanname ve geç evrak tesliminden dolayı müvekkiline ait aracın gümrükte 10 güne yakın süre bekletilmesi hususunu davalıya e-mail yolu ile bildirdiğini, hatta bekleme ücretine yönelik taraflar arasında mutabakata varılmasına rağmen davalının faturayı kötü niyetli bir şekilde iade etmesinden dolayı bekleme ücretine ilişkin fatura alacağının tahsili amacıyla Çatalca İcra Müdürlüğünün .... Esas saylı icra dosyası ile icra takibi başlattığını, takibin davalının itirazı üzerine durduğunu, davalı borçlu şirketin kötü niyetli olarak hareket ettiğini, emtianın usulüne uygun olarak taşımacılık faaliyetinin gerçekleşmesi ve taraflar arasında yapılan e-posta yazışmalarından anlaşılacağı üzere 1.000 EURO bekleme ücreti üzerinde mutabakat kalındığının açıkça anlaşıldığını, davalının müvekkili şirketçe düzenlenen faturalara ve içeriğine itiraz ederek müvekkili şirketi mağdur ettiğini ve ödeme yapmadığını, haksız ve kötü niyetli olarak icra takibine itiraz ettiğini iddia ederek; davanın kabulü ile haksız olarak takibe yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz edilen alacağın muayyen ve likit olması nedenleriyle davalı borçlu aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aracının Pendik Gümrük Müdürlüğünde ... olarak bilinen .... kod ile araç gümrüğünde kontrole girdiğini, sonrasında ise araçta dava dışı bir firmanın eksik malı tespit edildiği için aracın bu defa "tam tespit işlemi" için incelemeye alındığını, dolayısıyla aracın kontrole girmesinin müvekkili şirketin kusur ve sorumluluğunu göstermediği gibi araçta taşınan malların herhangi bir fazla ve eksikliğinin de müvekkili şirketin sorumluluğunda olmadığını, Pendik Gümrük Müdürlüğü tarafından yapılan tam tespit işlemi sürecinin davacı tarafından haksız olarak müvekkili şirkete yansıtıldığını, ancak neticede aracın kontrole girmesinin ve tam tespit işlemine girmesinin de müvekkili şirketin kusur ve sorumluluğu altında olmadığını, yani alt taşıyıcı olarak hizmet veren davacı tarafından yöneltilecek sorumluluğun eğer bir kusur söz konusu ise malın sahibine ait olacağını, burada yansıma zarar da söz konusu olmadığından davacının araç bekleme süresinden kaynaklı oluşması muhtemel zararı için de müvekkili şirketin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, müvekkili şirketin sözü edilen bekleme sürelerine ilişkin kusurunun bulunmadığını, müvekkili şirketin kusur ve sorumluluğunun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla talep edilen bekleme ücretinin fahiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından söz konusu mağduriyetten her iki tarafın da zarar görmemesi adına her iki taraf adına ispatı olmayan ama talep edilen muhtemel zararın karşılanması şeklinde iyi niyetli bir şekilde yarı yarıya karşılanma teklifinde bulunulmasına rağmen davacı tarafça tamamen müvekkili şirketin zor durumda kalması kötüye kullanarak icra takibi başlatıldığını, kaldı ki araç antrepoya yönlendirildikten sonra davacı firma tarafından çekici gönderilmediğini, bir nevi malların indirilmeyeceği ve dolayısıyla müvekkili şirketin müşterisinin mağdur edileceğinin yansıtılarak araçtaki malların fazladan 1 gün daha davacı tarafından bekletildiğini, her ne kadar dava dilekçesinde davacının kendi sorumluluğundan kaynaklanmayan sebeplerle aracın gümrükte beklediği belirtilmiş ise de öncelikle aracın "... kod" ile incelemeye girmesinin davacıdan kaynaklandığını, bu durumun kusurdan ziyade her araç için söz konusu olabileceğinin bilinmesine rağmen davacının ayrıca ve açıkça dava dilekçesinde böyle bir hususu belirtmesi karşısında ifade edilmesi gerektiğini, ... kod uygulanmasına ilişkin olarak Pendik Gümrük Müdürlüğüne müzekkere yazılarak taşımayı gerçekleştiren aracın hangi suretle kontrole alındığının ve .... kodun açıklamasının da sorulması gerektiğini, talep edilen zararın muhtemel zarardan öteye gitmemesi, aslında oluşmuş ve davacının zarara uğradığı bir durumun yaşanmaması, dolayısıyla mevcut zararın bulunmaması olsa dahi müvekkili şirketin kusur ve sorumluluğunun bulanmaması nedeniyle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, uluslararası karayolu taşımasından kaynaklanan bekleme ücretinin tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Uyuşmazlığın, Taraflar arasındaki 02/09/2021 yükleme tarihli İtalya-Türkiye arasında gerçekleşen taşıma işine dayalı ticari ilişki kapsamında davacının Pendik Gümrük Müdürlüğünde bekletilmesi nedeniyle bekleme ücretinden kaynaklı fatura alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davacının itirazın iptali ile icra inkar tazminatı taleplerinin, davalının kötü niyet tazminatı talebinin kabul edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Çatalca İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 1.000,00-EURO alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı şirkete 03/03/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekilinin 10/03/2022 tarihinde borca, faize, faiz oran ve miktarı ile ferilere itiraz ettiği, davalı vekilinin itirazı üzerine 11/03/2022 tarihinde icranın durdurulması kararı verildiği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünden; davalı şirketin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Büyükçekmece ve Kozyağı Vergi Dairesi Müdürlüklerinden; taraf şirketlerin 2021 yılına ait BA/BS formları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Pendik Gümrük Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; ... ve .... sayılı refakat belgeleri muhteviyatı eşyaları taşıyan ... plakalı araç için 12/09/2021 tarihinde ilgili şirkete bu eşyalar yönünden uygulanan cezai işlem olup olmadığı, eşyaları taşıyan aracın Gümrük Müdürlüğünde kaç gün beklediği, beklemenin neden kaynaklandığı, ilgili şirkete cezai işlem uygulanıp uygulanmadığı hususlarının bildirilmesi ile ceza uygulanmış ise cezai işleme dayanak tüm bilgi ve belgelerin, gümrük beyannamelerinin, taşınan emtiaya ilişkin çıkış-varış ihbarnamelerinin bir suretinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş, müzekkere cevabı ve ekleri dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, sunulan ve toplanan deliller, dosya kapsamındaki belgeler, Çatalca İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile; tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığının, lehlerine delil niteliğinde olup olmadığı, defter kayıtlarının birbirini doğrulayıp doğrulamadığı hususları ile taraflar arasındaki 02/09/2021 yükleme tarihli İtalya-Türkiye arasında gerçekleşen taşıma işine dayalı ticari ilişki kapsamında davacının Pendik Gümrük Müdürlüğünde bekletilmesi nedeniyle bekleme ücretinden kaynaklı fatura alacağına dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı, takip tarihi itibari ile davacının alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacağın miktarı hususlarında rapor düzenlenmek üzere lojistik konusunda uzman bilirkişi Dr.... ve mali müşavir ....'tan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 24/11/2022 havale tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiştir.
24/11/2022 havale tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"...davacının fiili taşıyıcı, davalının ise akdi taşıyıcı-taşıma işleri organize eden şirket olarak girdikleri akdi ilişki sürecinde, davacı tarafın beklemeye dayalı olarak kendi risk alanında olmadığını ileri sürdüğü bekleme sebebi ile davalıdan fark navlun-bekleme ücreti talep ettiği, davalı tarafından da bu talebe göre kendi ticari defterlerinde bakiye borç olarak davacının alacak miktarı ile uyumlu miktarı ticari defter kayıtlarında kabul etmiş olduğunun gözlemlendiği, esasen, davalının parsiyel - parça başı taşımasını üstlendiği yükleri konsolide ederek davacıya fiilen taşıma için verdiği gözetildiğinde, gümrükte eksik mal veya taşıma sevk evrakı ile uyumsuz mal tespitine dayalı beklemelerde taşıma işleri organizatörü-yükleri konsolide eden davalının sorumlu tutulabileceğinin değerlendirildiği, fiili taşıyıcının, kendi risk alanında olmayan beklemelerde bekleme ücreti adı altında bir bedel talep edebileceği; davalının da ticari defterlerinde işlenmiş olan alacak bakımından bundan sonra miktar veya somut olaya uygunluk incelemesine de mahal olmadığı, ticari iş ve işlemlerde tarafların mutabık olduğu tutarlar, karşılıklı ticari defterler ile uyumlu bir şekilde ortaya konulduğunda, davacı tarafın bu tutarda alacaklı olduğunu değerlendirmek gerektiği, yapılan açıklamalar, dosyaya mübrez belge, bilgi, ticari defter ve belgeleri, takip dosyası ile sınırlı olarak yapılan değerlendirmeler neticesinde; Dava konusunun, davacının, davalı ile olan ticari ilişki dolayısıyla oluşan fatura alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, davacının 2021 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliği konusunda değerlendirme yapılamadığı, 2022 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 1.000,00 EURO alacaklı olduğu, davalının 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davalının ticari defterlerine göre; takip tarihi itibariyle davalının davacıya 1.000,00 EURO borçlu olduğu, taraf ticari defterlerinin karşılaştırılması neticesinde; takip tarihi (25.02.2022) itibariyle taraflara ait ticari defterlerin davacının davalıdan 1.000,00 EURO alacaklı olduğu noktasında uyumlu olduğu, takip konusu 22.09.2021 tarihli ... nolu, 26.10.2021 tarihli ... nolu, 18.11.2021 tarihli .... nolu, 19.11.2021 tarihli .... nolu, 20.12.2021 tarihli ... nolu faturaların davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı ve kabulünde olduğu, teknik yönden, tarafların birbiri ile uyumlu ticari defter kayıtlarında davacı yanın düzenlediği faturanın davalı yanca kayıtlara alındığı gözetildiğinde, fatura içeriği işin veya somut olayda beklemenin ve bunun karşılığı bekleme ücretinin miktarının ihtilaflı olmadığının değerlendirilmek gerektiği, neticeten; takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 1.000,00 EURO alacaklı olduğu" değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçe sunulmuştur.
24/11/2022 havale tarihli bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunmuştur.
İİK'nun 67. maddesinde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'un 67/2.maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, taraflar arasındaki yazışmalar, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, Çatalca İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, Pendik Gümrük Müdürlüğü cevabi yazısı, 24/11/2022 havale tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında uluslararası taşıma işinden kaynaklanan ticari bir ilişki bulunduğu, dava dışı ... Mutfak Sis. Ve Çözümleri A.Ş. ne ait emtianın taraflar arasındaki anlaşma gereğince davacı tarafça İtalya - Türkiye arasında kara yoluyla taşındığı, davacının fiili taşıyıcı, davalının ise akdi taşıyıcı olduğu, davacı tarafından taşınan emtiaların eksik/hatalı beyanname ve geç evrak tesliminden dolayı davacıya ait aracın Pendik Gümrük Müdürlüğünde 09/09/2021-18/09/2021 tarihleri arasında bekletildiği, bu bekleme nedeniyle davacı tarafından bekleme ücreti nedeniyle alacaklı olduğu iddia edilerek davalı hakkında icra takibine girişildiği, davalı tarafça borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın açıldığı, taraflar tacir sıfatına haiz olup uyuşmazlığın ticari nitelik arz ettiği, HMK'da yapılan değişiklik gereğince uyuşmazlık değeri 500.000,00 TL'nın altında olduğundan davada basit yargılama usulünün uygulandığı, taraflarca delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca taraf şirketlerin ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, 24/11/2022 havale tarihli bilirkişi raporuna göre; davalının parsiyel - parça başı taşımasını üstlendiği yükleri konsolide ederek davacıya fiilen taşıma için verdiği gözetildiğinde, gümrükte eksik mal veya taşıma sevk evrakı ile uyumsuz mal tespitine dayalı beklemelerde taşıma işleri organizatörü-yükleri konsolide eden davalının sorumlu tutulabileceğinin değerlendirildiği, fiili taşıyıcının, kendi risk alanında olmayan beklemelerde bekleme ücreti adı altında bir bedel talep edebileceği; takip tarihi itibariyle taraflara ait ticari defterlerin davacının davalıdan 1.000,00 EURO alacaklı olduğu noktasında uyumlu olduğu, takip konusu 22.09.2021 tarihli ... nolu, 26.10.2021 tarihli ... nolu, 18.11.2021 tarihli .... nolu, 19.11.2021 tarihli .... nolu, 20.12.2021 tarihli ... nolu faturaların davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı ve kabulünde olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmakla; yukarıda özetlenen, denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu gözönüne alınarak, davada evrak eksikliği, hatalı evrak tanzimi ve geç evrak tesliminin davacı taşımacının hatası ve ihmalinden kaynaklandığının ispat edilemediği, Gümrük Müdürlüğündeki beklemenin davalı akdi taşıyıcının sorumluluk alanında gerçekleştiği sonuç ve vicdani kanaatine varılmakla; davanın kabulü ile davalının Çatalca İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin asıl alacak miktarı olan 1.000,00-Euro üzerinden devamına, asıl alacağın davacının takip talebindeki miktarı aşılmamak üzere fiili ödeme tarihinden kısa vadeli Euro cinsinden açılmış yabancı paralara uygulanan en yüksek faizin işletilmesine, İİK.nun 67.maddesi gereğince kabul edilen asıl alacak üzerinden %20'si oranında hesap edilecek icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜ ile,
1-Davalının Çatalca İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE,
Takibin asıl alacak miktarı olan 1.000,00-Euro üzerinden DEVAMINA,
Asıl alacağın davacının takip talebindeki miktarı aşılmamak üzere fiili ödeme tarihinden kısa vadeli Euro cinsinden açılmış yabancı paralara uygulanan en yüksek faizin İŞLETİLMESİNE,
İİK'nun 67 maddesi gereğince kabul edilen asıl alacak üzerinden (asıl alacak miktarı olan 1.000,00-Euro'nun icra takip tarihi itibar ile geçerli TL karşılığının ) %20'si oranında hesap edilecek icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 1.090,22-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 192,48-TL harç ile icra dosyasına yatırılan 80,08-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 817,66-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 9.200,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafından ödenen 80,70-TL başvurma harcı, 192,48-TL peşin harç, 80,08-TL icra dosyasına yatırılan peşin harç, 220,50-TL posta gideri, 3.900,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.473,76-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/12/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸