T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/401 Esas
KARAR NO: 2022/464
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/12/2021
KARAR TARİHİ: 25/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile .... arasında gerçekleşen ticari alışverişlerin sonrasında oluşan güven kapsamında 02.02.2021 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme devamında da müvekkili ile ticari ilişkileri devamı eden davalı tarafça ödemelerin gerçekleştirilmemeye başlandığını, taraflar arasında akdedilmiş anlaşma gereğince .... satın alacağı maskelerin üretiminde kullanılacak kumaşı satış yoluyla müvekkili şirkete verecek olup firetilen ürünleri satın alırken verilen kumaş ücretleri bakiye ödemeden düşülerek ödeme gerçekleştirileceğini, dolayısıyla ... Grup tarafından müvekkili şirket adına kesilmiş olan fatura suretleri kumaş satımı olup müvekkili tarafından kesilmiş olan faturalar ilgili kumaşlar ile yapılan maske satışları olduğunu, taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme gereğince her ne kadar müvekkilinin 1,05-TL birim fiyat üzerinden maske satışı yapacağı hususunda anlaşılmışsa da tamamen müvekkilinin iyi niyeti dolayısıyla anlaşma tutarından daha düşük olan 0,80-TL gibi miktarlarda faturalama yapıldığını, bu duruma rağmen ödemede bulunulmaması ve hata borçlarının olmadığı iddialarının kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin ticari anlamda zora soktuğunu, toplam 243.039,34-TL tutarında kumaş satımı gerçekleştirildiğini, müvekkilince kesilmiş olan satış kapsamındaki fatura toplamının 347.446,99-TL olduğunu, taraflar arasındaki anlaşma gereğince tarafına ödenmesi gereken 104.407,04-TL bulunmakta iken davalı tarafça yalnızca 30.000-TL ödeme yapıldığını, davalı tarafın bakiye borcunun 20.869,00-TL'ne karşılık gelen miktarda kumaşı müvekkili şirkete verdiğini ancak faturalamadığını, toplam borçtan yapılan ödeme ve kumaş bedeli düşüldüğü takdirde 53.538,04-TL bakiye borç oluştuğunu, davalı tarafça tamamen haksız ve mesnetsiz iddialar ile davaya konu içra takibine itirazda bulunulduğunu, yapılan görüşmeler kapsamında icraya konu borcun kabul edilerek ödeneceği bildirilmiş ancak 1 haftalık mühlet talep edildiğini, talep edilen mühletin kabul edilerek herhangi bir icra-i işlem başlatılmaksızın beklemeye başlandığını, 1 haftalık mühletin sonunda davalı tarafça ödemenin gerçekleştirilmemesi dolayısıyla kendileri ile tekrardan iletişime geçilerek borcun ödenmesi talep edilmişse de herhangi bir ödeme alınamadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra takibindeki, davalı-borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalı tarafın mal kaçırma ihtimali bulunduğundan davalılar adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul tüm mal varlıkları üzerinde teminatsız ihtiyati tedbir/haciz kararı verilmesine, davalıların %20'dan aşağı olmamak üzere icra inkar ve kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve harçları ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davacı firmaya teslim etmiş oldukları tüm maskeler(kumaş,tel.lastik,kutu,bant,kolide dahil olmak üzere) ürünlerin hepsini davacı firmanın müvekkili şirkete faturasını yollayıp maskeleri 0,55 TL Olarak teslim edilecek olduğunu, müvekkili şirkette söz konusu malzemeleri davacı firmaya teslim ettikten sonra davacı firmanın ortağı olduğunu söyleyen bir bayan ile imalata başladıklarını, imalat başladıktan sonra müvekkili şirkette davacı firmadan tamamlanan ürünleri teslim almak istediğinde, teslim alınan ürünlerin kalite kontrolü yapıldığı esnada davacı firmanın imalatının yapmış olduğu tüm ürünlerin ayıplı olduğunun tespit edildiğini, ürünlerin ayıplı olduğu tespit edilince ... Moda firmasının, davacı firmanın yapmış olduğu ürünlerin ayıplı çıkması neticesinde müvekkili şirket ile olan sözleşmesini fesih ettiğini, güvene dayalı ilişkisinin davacı firmanın güven sarsıcı tutumu ve basiretsiz tacirliliğini açıkça ortaya çıkardığını, davacı firmanın yetkililerinin müvekkili firmanın iş yapmış olduğu tüm müşterileri ile iletişime geçerek ve yerinde ziyaret ederek müvekkilini piyasada devre dışı bırakarak müvekkilinin müşterisi olan ... Moda ile çalışmak istediklerini belirttiklerini, ... Moda firmasına müvekkili şirketin dökme olarak teslim etmiş olduğu ürünler karşılığında davacı firmanın müvekkiline herhangi bir ödeme yapmadığı gibi müvekkili şirkete borcu olmasına rağmen müvekkili şirketi borçlu olarak gösterme çabası içine girişmeye hali hazırda devam ettiğini, söz konusu ürünlerin ayıplı olmasına rağmen 30.000,00 TL Ödeme yaparak davacı firmaya vermiş olduğu kumaşların kendilerinde kalması karşılığında ticari ilişkilerini sona erdirdiğini sözlü olarak davacı firmaya bildirdiklerini, tüm bunlara rağmen, müvekkili şirket tarafından davacı firmaya bizzat teslim edilen 97.691,00 TL Tutarında ürünlerin herhangi bir nedeni olmaksızın kötü niyetli olarak iade faturasını keserek müvekkili şirketi borçlu çıkarmaya çalıştıklarını, hali hazırda müvekkili şirkete toplamda 80.000,00 TL Borçlu olan davacı firmanın müvekkili şirkete yönelik kötü niyetli tutum ve davranışlarını bir kez daha gözler önüne serdiğini, davacı firmanın basiretsiz tacir sıfatıyla ve kötü niyetli olarak davrandığının sabit hale geldiğini, bu nedenlerle davacının davasının reddine, davacı tarafça başlatılan Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... E.Sayılı Takip dosyasının iptaline, davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olması nedeni ile davacının %20'den az olmaması koşulu ile kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin .... esas sayılı dosyasında 25/04/2022 tarihli duruşma tutanağının 3 nolu ara kararı ile tefrik kararı verilmiş ve mahkememizin yukarıda yazılı esas sırasına kaydı yapılarak dosya ele alınarak incelenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Davalıların tacir araştırmasının yapıldığı anlaşılmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur. (Yargıtay 3. H.D.sinin 04.12.2017 gün ve 2016/9128 E- 2017/17010 K. sayılı kararı)
Somut olayımızda davalıların tacir olmadığı, davanın nitelik olarak mutlak ticari davalardan olmadığı, uyuşmazlığın genel mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemeleri görev alanına girdiği dikkate alınarak dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklana nedenlerle;
1-Davacının açtığı davada,mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla;açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE,mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,
3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde karar verildi. 25/04/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza