T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/402 Esas
KARAR NO: 2022/1082 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 25/04/2022
KARAR TARİHİ: 29/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 28/12/2022
Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin ticari ilişkisi sebebiyle ..... San. Tic. A.Ş'den teslim aldığı ve son hamili olduğu çekler (Keşidecisi ..... San. Tic. A.Ş olup ..... San. Tic. A.Ş. emrine düzenlenen 21.07.2022 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan, ..... nolu, ..... Bankası - ..... Şubesinden çıkma 170.950,00-TL bedelli çek, Keşidecisi ..... San. Tic. A.Ş olup ..... San. Tic. A.Ş. emrine düzenlenen 11.08.2022 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan, ..... nolu, ..... Bankası - ..... Şubesinden çıkma 150.000,00-TL bedelli çek, Keşidecisi ..... San. Tic. A.Ş olup ..... San. Tic. A.Ş. emrine düzenlenen 13.09.2022 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan, ..... nolu, ..... Bankası - ..... Şubesinden çıkma 150.000,00-TL bedelli çek,) müvekkili şirket tarafından kaybedildiğini, yapılan tüm araştırmalara rağmen müvekkili şirket tarafından çeklerin bulunamadığını, çeklerin kimin elinde ve nerede olduğu taraflarınca bilinmediğini, çeklerin zayi olduğundan iptaline karar verilmesini, Türk Ticaret Kanunu ilgili maddeleri uyarınca haksız hamiller, üçüncü şahıslar tarafından tahsilinin önlenmesi bakımından ilk olarak teminatsız eğer bu talebimiz uygun görülmez ise mahkemeniz tarafından uygun görülecek teminat karşılığında ıhtiyati tedbir ve ödemeden men kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çekler yönünden davacının hamil sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Yargılamaya konu çeklere %15 teminatla ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çekle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çekin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çekin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubesine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptallerine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-Keşidecisi ..... San. Tic. A.Ş olup ..... San. Tic. A.Ş. emrine düzenlenen 21.07.2022 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan, ..... nolu, ..... Bankası - ..... Şubesinden çıkma 170.950,00-TL bedelli.
-Keşidecisi ..... San. Tic. A.Ş olup ..... San. Tic. A.Ş. emrine düzenlenen 11.08.2022 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan, ..... nolu, ..... Bankası - ..... Şubesinden çıkma 150.000,00-TL bedelli.
-Keşidecisi ..... San. Tic. A.Ş olup ..... San. Tic. A.Ş. emrine düzenlenen 13.09.2022 keşide tarihli, keşide yeri Ankara olan, ..... nolu, ..... Bankası - ..... Şubesinden çıkma 150.000,00-TL bedelli çeklerin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Harç peşin alındığından harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
5-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın davacıya İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu.29/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır