T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/448 Esas
KARAR NO: 2022/1194 Karar
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 26/09/2017
KARAR TARİHİ: 23/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketlerin, müvekkile şirkete ait Genel Müdürlük, Bölge Müdürlükleri, İl Telekom Müdürlükleri, Müstakil Üniterler ve Sosyal Tesislerde ayrı sözleşme ve eki şartnameye göre koruma ve güvenlik hizmetlerini ihale ile yüklendiğini, davalı firmalarca yapılan sözleşmeler gereğince müvekkili şirket iş yerlerinde koruma ve güvenlik hizmetlerini ihale ile farklı dönemlerde yüklenen davalı şirketler çalışanlarından iş sözleşmesi feshedilen eski çalışan dava dışı ..... tarafından kıdem tazminatı, ücretli izin alacağı ve fazla mesai alacağının tahsili talebiyle müvekkili şirket ile davalı şirketler aleyhine Bakırköy .... İş Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davada davanın kısmen kabulüne karar verildiğini ve söz konusu kararın Yargıtay ..... Hukuk Dairesinin ... Esas .... Sayılı Kararı ile onanarak kesinleştiğini, dava dışı ..... vekili tarafından Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı dosyası üzerinden müvekkili şirket ile davalılar aleyhine icra takibine geçildiğini ve anılan İcra Müdürlüğüne müvekkili şirket tarafından 29/11/2013 tarihinde 14.591,96-TL ve muhtıra gereği 19/12/2013 tarihinde 795,00-TL olmak üzere toplam 15.386,96-TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirket ile davalı şirketler arasındaki sözleşme ve şartnameler gereği işçilerin alacaklarından yüklenici firmalar sorumlu olduğundan müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme miktarı olan toplam 15.386,96-TL alacağın rücuen tahsili için iş bu davayı açma durumu hasıl olduğunu iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.386,96-TL alacağın davalılardan, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faizi ile birlikte sorumlu oldukları dönemler itibariyle tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dışı personelle belirli süreli iş sözleşmesi yaptığını, iş süresinin sona ermesi ile sözleşmenin kendiliğinden sona erdiğini, müvekkili şirketin yalnızca personel temininde bulunduğunu, dava dışı çalışanın gerçek işvereninin ... A.Ş olduğunu, ihale dokumanı kapsamında müvekkili şirketin sorumluluğunun olağan dönemdeki alacakları karşıladığını, feshe bağlı ve sonradan doğan alacaklar ile ilgili sorumluluğunun olmadığını, dava konusu talep için rücu edilebileceği hakkında açık bir hüküm bulunmadığını savunarak; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesi davalı ... Ltd. Şti.ne usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı tarafından davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davalı şirket adına duruşmalara katılan olmamıştır.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi ve iş mahkemesi ilamı gereğince, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının yargılama ve takip masrafları ile birlikte rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Uyuşmazlığın; davacı ile davalı taraflar arasındaki üst işveren-alt işveren ilişkisi çerçevesinde dava dışı işçi alacağına istinaden davacının icra dosyasına yaptığını söylediği ödemeyi davalılardan rücuen tahsil edip edemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı (Bozma öncesi ... Esas Sayılı) dosyası celp edilmiş, incelenmesinde; davacı... tarafından davalılar ..... Hizm. Ltd. Şti., ....A.Ş. ve .... Ltd. Şti. aleyhine 25/06/2013 tarihinde işçilik alacaklarından kaynaklı alacak davası açıldığı, yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü; 1-6.409,35 TL kıdem tazminatının iş akdinin feshi tarihi olan 13/3/2010 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte davalılar son işveren ... Limited Şirketi ile davalı ... A.Ş. den ortaklaşa ve danışmalı olarak alınarak davacıya verilmesine ve 1 nolu davalı ... Şirketi'nin sorumluluğunun 5.594,39 TL ile sınırlı tutulmasına , 2-250 TL yıllık izin ücreti alacağının dava tarihi olan 16/9/2010 tarihinden itibaren ve 425,61 TL yıllık izin ücreti alacağının ıslah tarihi olan 16/4/2012 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte son iş veren ...Limited Şirketi ile davalı ... A.Ş. 'den ortaklaşa ve dayanışmalı olarak alınıp davacıya verilmesine, 3- Davacının fazla mesai ücreti alacağı talebinin reddine "şeklinde karar verildiği, kararın Yargıtay .... Hukuk Dairesi Başkanlığının ... Esas ve .... Karar sayılı ilamı ile onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde; alacaklısının ...., borçluların ... Hizm. Ltd. Şti., .... A.Ş. ve .... Ltd. Şti. olduğu, Bakırköy .... İş Mahkemesinin 30/05/2012 tarih ...Esas ...Karar Sayılı ilamına dayalı toplam 12.529,79-TL alacak için takip başlatıldığı, davacı şirket tarafından 29/11/2013 tarihinde 14.591,96-TL ile 19/12/2013 tarihinde 795,00-TL olmak üzere toplam 15.386,96-TL ödeme yapıldığı, dosyanın 25/12/2013 tarihinde infazen kapatıldığı görülmüştür.
Taraflar arasındaki Koruma ve Güvenlik Hizmet Alım tip sözleşmesinin kıdem tazminatı ve diğer işçi alacaklarına ilişkin teminat başlıklı 12.2 maddesinde " Yüklenici, sözleşme kapsamında çalıştırdığı işçilerin 4857 Sayılı İş Kanunu'nun alt işverenlik uygulamasını düzenleyen 2/6 maddesi kapsamında, ...'dan doğrudan talep edebilecekleri İş Mevzuatı'ndan kaynaklı kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı vs alacakları ile ilgili olarak 3.500.000 TL'lik (teminat tutarı 2 nolu davalı şirket ile akdedilen sözleşmede 1.000.000 TL olarak belirlenmiştir.)süresiz ve kati teminat mektubunu .....'a vermiştir.
....., bu sözleşme kapsamında çalışan işçilere ödemek zorunda kaldığı/kalacağı İş Mevzuatı'ndan kaynaklı kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı bedeli ve sair giderleri Yüklenici 'den yazılı olarak talep edecektir. Bu bedelin 3 işgünü içerisinde .....'a ödenmemesi halinde ....., işçilik alacaklarına ilişkin teminatı paraya çevirerek alacağını tahsil etmeye yetkilidir.
Kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarına ilişkin alınması gereken teminat bedeli her yıl ..... tarafından yeniden belirlenecek olup, sözleşme süresince de ..... ilave teminat talep etme hakkına sahiptir. İlave teminat talep edilmesi halinde, firma bu talebi havi tebligatı izleyen en geç 5 işgünü içerisinde ilave süresiz ve kati teminat mektubunu .....'a verecektir. Aksi, ....., talepte bulunduğu teminat tutarı kadar firmanın hakedişlerine bloke koyma hakkına sahiptir." hükmünün yer aldığı görülmektedir.
KALDIRMA KARARI ÖNCESİ YARGILAMA VE GEREKÇE:
Mahkememizin ... Esas 13/07/2018 tarih ve ... Sayılı kararı ile;
"...Tüm dosyanın birlikte değerlendirilmesinden, taraflar arasında hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, davalı şirketlerin davacıya ait müdürlükler, müstakil üniteler ve sosyal tesislerdeki güvenlik hizmetlerini farklı zamanlarda yüklenmiş oldukları, bu farklı zamanlarda davalı şirketlerin bünyesinde çalışan dava dışı şahsın davacı şirketin davalıların her biriyle yapmış olduğu değişik tarihteki sözleşmeler gereği davacı kurum yanında çalıştığını, dava dışı işçinin iş mahkemesinde açmış olduğu davada işçi lehine hükmedilen bedelin mahkeme kararına istinaden dava dışı işçi tarafından icra takibine konu edildiği, dosyada davacının ödeme yaptığı, ödemek zorunda kaldığı bedeli tahsil amaçlı olarak eldeki davayı açmış olduğu, davacı kurum ile davalıların her biriyle ayrı ayrı olmak üzere farklı tarihlerde farklı dönemlere ilişkin imzalanan sözleşmelerde ve bunun eki niteliğindeki teknik şartnamelerde işçi alacak ve haklarından yüklenici sıfatıyla davalı şirketlerinde sorumlu olduğu hususunun hüküm altına alınması nedeniyle davalı şirketlerinde sözleşmeye bağlılık ilkesinden hareketle sorumluluğunun bulunduğu, davacı şirketin ödemiş olduğu bedeli davalı şirketlerden rücuen talep etme yetkisinin bulunduğu, davacı şirketin davalı şirketlerden hizmet alımı yapması nedeniyle davacı şirket ile davalıların her biri arasında ayrı ayrı alt işveren- üst işveren ilişkisinin kurulduğu davalıların farklı dönemlerde davacı şirkete bağlı olup davacı şirketin iş yerinde çalıştırmış oldukları dava dışı işçinin 4857 sayılı iş yasasında kaynaklanan ve mahkeme kararıyla hüküm altına alınan işçi alacağından yüklenici sıfatıyla sözleşme ve atıf yaptığı şartname gereği davalı şirketlerin alt işveren sıfatıyla kendi dönemlerinden sorumlu olduğu" gerekçesiyle davanın kabulüne 14.591,96-TL'nin 04/12/2013 tarihinden, 795,00-TL'nin 25/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek kısa vadeli kredilere uygulanan avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
KALDIRMA KARARI SONRASI YARGILAMA VE GEREKÇE:
Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı dosyasından verilen 13/07/2018 tarihli kararı, davalı ... Şirketi vekili tarafından İSTİNAF edilmiş ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesi'nin ... Esas 20/04/2022 tarih ve ... Sayılı kararı ile: "...Mahkemece, ihbar tazminatından ve yıllık izin ücretinden son işveren sorumlu tutularak ve diğer işçi alacakları için yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde (davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının alt işverenlerden bu alacak kalemi ile ilgili talep edebileceği miktar da açıkça belirtilerek) işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişiden rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile ödenen bedelin tamamından davalıların sorumlu tutulması doğru görülmemiştir..." gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce kaldırma kararından sonra yapılan yargılama aşamasında; taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Mahkememiz dosyası, tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, dosya kapsamı belgeler, İstanbul BAM .... HD'nin 20/04/2022 tarih ... Esas ve ... Sayılı Kaldırma Kararı doğrultusunda; taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri (işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin sözleşme hükümleri), Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... Esas Sayılı dosyası ve Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyası irdelenerek; yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğu dikkate alınarak, davacı tarafça ödenen yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti de dahil edilerek, davacının dava dışı işçi ... tarafından açılan icra takip dosyasına yaptığı ödemeden davalıların var ise sorumlu oldukları miktarın oranlama yöntemi ile tespit edilerek uyuşmazlığı çözmeye, itirazları gidermeye, hükme ve yargısal denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor düzenlenmek üzere hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
02/11/2022 havale tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle; "........ isimli işçi tarafından davacı ve davalı şirketler aleyhine bir kısım işçilik alacaklarının tahsili talebiyle Bakırköy ... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davanın yapılan yargılaması sonunda, 03.10.2013 günlü karar ile, davanın kısmen kabulü ile, kararda bildirilen alacakların davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği, bu karara istinaden taraflar aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 18.07.2012 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takip konusu borcun icra harç ve masrafları ile birlikte davacı şirket tarafından 29.11.2013 tarihinde 14.591.96-TL'sinin, 19.12.2013 tarihinde 795.00-TL'sinin icra dosyasına ödendiğinin saptandığı, incelenen Bakırköy ... İş Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası içeriğinden, ..... isimli işçinin 04.04.2006-13.08.2010 tarihleri arasında değişen alt işverenler nezdinde geçen çalışma döneminde, 04.04.2006-13.03.2010 tarihleri arasında davalı ... Ltd.Şti. nezdinde, son olarak 14.03.2010-13.08.2010 tarihleri arasında diğer davalı ..... Hizmetleri A.Ş. nezdinde çalıştığı, alt işverenlerin değişmesine rağmen çalışmasının kesintisiz sürdüğü ve iş sözleşmesinin son işvereni ..... Hizmetleri A.Ş. döneminde sona erdiğinin anlaşıldığı, bu tespitler ışığında, dava konusu olayda, dava dışı işçinin son olarak alt işveren konumunda olan davalı ..... Hizmetleri A.Ş. nezdinde çalıştığının saptandığı, tüm çalışma süresi esas alınarak hesaplanacak izin ücreti alacağından son alt işveren davalı ..... Hizmetleri A.Ş.'nin asıl işverenle birlikte sorumlu olacağından, davacı asıl işverenin icra dosyasına ödemek zorunda kaldığı izin ücretini ve işlemiş faizini son işveren davalı ..... Hizmetleri A.Ş.nden rücuen talep edebileceği, bu alacak kalemine yönelik önceki alt işverenlerin bir sorumluluğu olamayacağı sonucuna varıldığı, tüm delillerin takdir ve değerlendirilmesi mahkemeye ait olmak üzere, davacının dava dışı işçi ..... için Bakırköy .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına istinaden, Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına, yaptığı ödeme nedeniyle; Alt işveren davalı .... Ltd.Şti.nden rücuen talep edebileceği miktarların; Kıdem tazminatı ve faizi :8.169.52.TL. Yargılama gideri, ilam vekalet ücreti ve faizi: 1.595,49.TL. Takip tarihinden sonraki ödemeler: 3.264.80.TL.olmak üzere toplam: 13.029.81.TL; Alt işveren davalı ..... A.Ş.nden rücuen talep edebileceği miktarların; Kıdem tazminatı ve faizi: 884,02.TL. Ücretli izin alacağı ve faizi 726.73.TL, Yargılama gideri, ilam vekalet ücreti ve faizi: 168.65.TL Takip tarihinden sonraki ödemeler: 345,11.TL olmak üzere toplam: 2.124,51.TL olabileceği, bu miktarlara ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz yürütülebileceği'' değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili ile davalı ..... Sistemleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, Bakırköy.... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, Taraflar arasındaki Koruma ve Güvenlik Hizmet Alım tip sözleşmesi, İstanbul BAM .... HD'nin 20/04/2022 tarih ... Esas ve ... Sayılı Kaldırma Kararı, 02/11/2022 havale tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirkete ait Genel Müdürlük, Bölge Müdürlükleri, İl Müdürlükleri, müstakil üniterler ve sosyal tesislerde koruma ve güvenlik hizmetlerinin ihale yolu ile davalı şirketler tarafından üstlenildiği, bu kapsamda farklı tarihlerde davalı şirketlerde çalışan dava dışı .....'in Bakırköy .... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile işçilik alacaklarının tahsili amacıyla dosyanın tarafları aleyhine açtığı davada 6.409,35 TL kıdem tazminatı ve 675,61-TL yıllık izin ücreti alacağının tahsiline karar verildiği, ilamın Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile icraya konulması üzerine asıl işveren davacı şirket tarafından 29/11/2013 tarihinde 14.591,96-TL ile 19/12/2013 tarihinde 795,00-TL olmak üzere toplam 15.386,96-TL ödeme yapıldığı, taraflar arasındaki Koruma ve Güvenlik Hizmet Alım tip sözleşmesinin kıdem tazminatı ve diğer işçi alacaklarına ilişkin teminat başlıklı 12.2 maddesi ve eki niteliğinde teknik ve idari şartnamelerde yüklenici firmanın ihale konusu işlerin yapılmasında çalıştıracağı personelin ücret ve benzeri alacağı ile sair tazminat haklarından dolayı davacının bir yükümlülüğü olmadığı, sorumluluğun yüklenici firmalarda olduğunun kararlaştırıldığı, ödenen yıllık izin ücretinden son alt işveren ..... Hizmetleri Ltd. Şti.'nin, diğer işçilik alacakları, yargılama giderleri ile faiz ve vekalet ücreti yönünden ise davalı şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönem ile sınırlı sorumluluklarının olduğu, 02/11/2022 havale tarihli bilirkişi raporuyla da bu sorumluluğun davalılar yönünden çalışılan süre dikkate alınarak yapılan oranlama ile belirlenmesi nedeniyle açılan davanın kısmen kabulü ile; 13.029,81-TL'nin davalı .....Hizmetleri Ltd. Şti’den, 2.124,51-TL'nin ..... Hizmetleri Ltd. Şti’den ödeme tarihi olan 19/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-13.029,81-TL'nin davalı .....Hizmetleri Ltd. Şti’den, 2.124,51-TL'nin ..... Hizmetleri Ltd. Şti’den ödeme tarihi olan 19/12/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 1.035,19-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 262,78-TL harcın mahsubu ile bakiye 772,41-TL'nin 664,12-TL'sinin davalı .....Hizmetleri Ltd Şti'den 108,29-TL'sinin davalı ..... Hizmetleri Ltd Şti'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından ve davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin (7.910,23-TL'sinin davalı .....Hizmetleri Ltd. Şti.'den, 1.289,77-TL'sinin davalı ..... Hizmetleri Ltd. Şti.'den) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 31,40-TL başvurma harcı, 262,78-TL peşin harç, 450,27-TL posta gideri, 1.250,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.994,45-TL yargılama giderinden 1.714,84-TL'sinin davalı .....Hizmetleri Ltd. Şti.'den, 279,61-TL'sinin davalı ..... Hizmetleri Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
6-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/12/2022
Katip ...
¸
Hakim ..
¸