T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/484 Esas
KARAR NO: 2023/349 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 23/05/2022
KARAR TARİHİ: 31/03/2023
Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ... Şirketinin, ...Bankası ... Şubesi’nin .... çek numaralı 20.000,00 TL tutarındaki 31/05/2022 tarihli çekin, .. Bankası ... Şubesi’nin ... çek numaralı 25.000,00 TL tutarındaki 30/06/2022 keşide tarihli çekin, ..... Bankası ... Şubesi'nin .... çek seri nolu, 31.07.2022 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çekin ve son olarak ..... Bankası ..... Şubesi'nin ... çek seri nolu, 31.08.2022 keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli 4 adet çekin yetkili hamili olduğunu, ancak müvekkilinin hamili olduğu iş bu 4 çekin kaybolduğunu, çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi söz konusu olduğunu, kaybolan çekin 3. şahıslar tarafından kullanılması ve zayi kararı ya da ödeme yasağı kararı verilene kadar tahsil edilme ihtimali bulunmakta olduğunu, dava konusu çekin kötüniyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesi müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çek bedellerinin bankalardan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da söz konusu çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin bu hakkı yoktur. İlanı yaptırılan çek yönünden davacının hamil - lehtar sıfatında olması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin varlığı kabul edilmiştir.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Yargılamaya konu çeklere %15 teminatla ödeme yasağı konulmuştur.
TTK 760 maddesine uygun olarak aynı yasanın 762 maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde zayii olduğu iddia edilen çeklerle ilgili 3 defa ilan yapılmış, TTK 761 maddesi uyarınca 3 aylık yasal süre içinde yapılan ilanlara rağmen çeki bulan veya meşru hamili olduğunu iddia eden olmamış, çekin başkasının elinde haklı olarak bulunduğuna dair hiçbir beyan veya delil dosyaya sunulmamış, çeklerin ödeme için bankaya ibraz edilmediği görülmüştür.
Tüm dosya içeriğine göre; davacının adresi itibariyle mahkememizin yetkisinde bulunan ve ilanları yaptırılan dava konusu çeklerin belirlenip ilan olunan süresi içinde muhatap banka şubelerine veya mahkememize sunulmaması nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-..... Bankası ..... Şubesi’nin ..... çek numaralı, 31.05.2022 keşide tarihli, keşide yeri Marmaris olan 20.000,00 TL bedelli çek;
-..... Bankası ..... Şubesi’nin ... çek numaralı, 30.06.2022 keşide tarihli, keşide yeri Marmaris olan 25.000,00 TL bedelli çek;
-..... Bankası ..... Şubesi'nin ... çek seri nolu, 31.07.2022 keşide tarihli, keşide yeri Marmaris olan 30.000,00 TL bedelli çek;
-..... Bankası ..... Şubesi'nin ... çek seri nolu, 31.08.2022 keşide tarihli keşide yeri Marmaris olan 30.000,00 TL bedelli ÇEKLERİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90-TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 80,70-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
5-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA,
6-HMK 392/2 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın davacıya İADESİNE,
7-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.31/03/2023
Katip ....
¸e-imzalıdır
Hakim ....
¸e-imzalıdır