T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/489 Esas
KARAR NO: 2022/992 Karar
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 25/05/2022
KARAR TARİHİ: 04/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Bakırköy Vergi Dairesi mükellefi olan ... ticaret sicil numaralı müvekkili şirkette pay devri gerçekleştiğini ve pay devrine ilişkin genel kurul kararının 11/05/2022 tarihinde İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde tescil ve ilan edildiğini, söz konusu pay devrini pay defterine işlemek gerektiğinden pay defterinin hastane müdürü .... tarafından 16/05/2022 günü saat 13:30 sıralarında hastanenin arşiv odasında arandığını ancak bulunamadığını, hastane içerisinde genel bir arama da yapılmış olmasına rağmen pay defterinin bulunamadığını, bunun üzerine pay defterinin çalınmış olduğunun anlaşılarak .... Polis Merkezi Amirliği'ne şikayette bulunulduğunu, TTK 82/7 maddesi gereğince bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık nedeniyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceğini, bu davanın hasımsız açılabileceğini hüküm altına aldığını, müvekkili şirkete ait pay defterinin müvekkili şirketin tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından zayi olan şirket karar defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle yasal süresi içerisinde iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu iddia ederek; müvekkili şirkete ait pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nun 82. maddesi atfı gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Bakırköy Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; davacı şirketin vergi uyuşmazlığı olup olmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı ve ekleri dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde mükellef Kurum hakkında İstanbul Sektörel ...Denetim Daire Başkanlığı'nın ... tarih ve .... sayılı yazısı ile mükellef hakkında yapılacak incelemeye istinaden 2019/1-12 dönemine ait defter belgelerinin bilgi isteme yazısı ile istendiği, şirkete 15/11/2020 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davete icabet edilmediği, bunun üzerine VUK'un mükerrer 355. Maddesi hükmü gereğince Özel Usulsüzlük Cezası kesildiğinin bildirildiği görülmüştür.
İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünden; davacı şirketin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Bağcılar Sosyal Güvenlik Merkezine müzekkere yazılarak; davacı şirketin SGK prim borcu olup olmadığının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş; cevabi yazı dosyaya kazandırılmış, incelenmesinde; muaccel hale gelmiş prim ve idari para cezası borcunun bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.
Bakırköy C.Başsavcılığının .... Soruşturma sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş incelenmesinde; şikayetçinin .... olduğu, şikayet nevinin kayıp eşya olarak belirtildiği, failsiz olay olarak kayıt edildiği ve dosyanın derdest olduğu görülmüştür.
Davacı vekili tarafından bildirilen tanıklar mahkememizce bizzat dinlenilmiştir.
Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ... beyanında, "Ben ... Hastanesi'nde 16 yıldır halkla ilişkiler bölümünde çalışıyorum, hastanemizin sahibinin oğlu olan .... tam olarak hatırlayamadığım bir tarihte pay defterinin lazım olduğunu ancak kayıp olduğunu bizlere iletti, bütün hastanede defteri aradık, ancak defter bulunamadı, hırsızlık olup olmadığını bilemiyorum, olabilir de, benim olaya ilişkin bilgim ve görgüm bu kadardır. Tanıklık ücreti talebim yoktur " demiştir.
Mahkememizce dinlenen davacı tanığı ... beyanında, "Ben davacı şirkette 13 yıldır şoför olarak çalışıyorum, hastanede çalıştığım sürede karar defterinin kaybedildiğini ve arandığını duymuştum, benim başka bir bilgim yoktur " demiştir.
TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir. Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren afet halleri sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.
Somut olay, yukarıda anlatılan tespit, tanık anlatımları ve yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, ... Hastanesi Tic. Ltd. Şti.ne ait pay defterinin bulunamadığından bahisle hırsızlık nedeniyle zayi olduğu iddia edilmiş ise de; zayi belgesi istenebilmesi için, yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık olayının gerçekleşmesi nedeniyle defter ve belgelerin zıyaa uğraması gerektiği, somut olayda 6102 sayılı TTK'nun 82/7.maddesindeki koşulların gerçekleşmediği, kaldı ki davacı tacir olup tacir olmanın hüküm ve sonuçları kapsamında basiretli davranma yükümlülüğü altında olduğu, bu hali ile davaya konu edilen yasal defter ve belgelerin kasaya alınması, özenle korunması ve saklanmasının asıl olduğu, davacının bu yönden gerekli özeni de göstermediği, basiretli bir tacir gibi davranmadığı gibi pay defterinin hırsızlık sonucu zayi olduğu iddiasının da ispat edilemediği anlaşılmakla; davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın REDDİNE,
Harç peşin alındığından bakiye harç tayinine yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra DAVACIYA İADESİNE,
HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/11/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸