T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/549 Esas
KARAR NO: 2022/607
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 13/06/2022
KARAR TARİHİ: 15/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan kıymetli evrak iptali (çek iptali (hasımsız)) davasının dosya üzerinde yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından düzenlenen ve müvekkilinin zilyedi olduğu ...bank .... Şubesi’nin ... seri numaralı, 30/04/2021 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 6.589,50 - TL bedelli çek lehtar ..... Soğutma ve Isıtma Sis. Ltd. Şti. Emrine düzenlendiğini ve kargoya verilmek üzere hazırlandığında kaybolduğunu, bu sebeple ..... Soğutma ve Isıtma Sis. Ltd. Şti.'ye gönderilemediğini, ..... Soğutma ve Isıtma Sis. Ltd. Şti. Tarafından dava konusu çekin zayii olması sebebiyle çek iptali davası açıldığını, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E., ... K. sayılı ilamında davacının lehtarı olduğu çekin henüz davacıya teslim edilmeden kaybolduğunu belirterek çek iptali istemi ile dava açtığını, davaya konu çek davacı lehtar olarak düzenlenmişse de, davacı çeke zilyed olmadan, çekin kargoda kaybolduğu iddia olunduğuna göre davacı 6102 sayılı TTK' nın 818/1-s maddesi göndermesi ile aynı kanunun 757. Maddesi gereğince "iradesi dışında çek elinde çıkan kişi" olmayacağından bahisle; başka bir ifade ile teslim söz konusu olmadığından davacı yetkili hamil olmaması nedeniyle DAVANIN REDDİNE karar verildiğini, yine Antalya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E., ... K. sayılı kararın gerekçesinde belirtilen Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 06/06/2012 tarihli ... E., ... K. Sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır. Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir.... " kararı verilmiştir. İşbu kararlar uyarınca "iradesi dışında çek elinden çıkan kişi" müvekkili şirket olduğundan ve çekin emrine düzenlenen şirket dava konusu çek zilyedliğine geçmediğinden DAVA KONUSU ÇEK HAKKINDA ÇEK İPTALİ DAVA AÇMA HAKKI YETKİLİ HAMİL OLAN MÜVEKKİL ŞİRKETTE olduğunu, davaya konu çekin keşide tarihi 30.04.2021 ’dir. Çekin kanuni ibraz süresi geçtiğini, tüm aramalara rağmen bulunamayan kayıp çekin iptali için ileride açılabilecek ilamsız icra takipleri ile karşılaşmamak ve mağdur olmamak için işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu ileri sürerek, öncelikle ...BANK ... ŞUBESİNE müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde TEDBİR ALINMASINA, ...bank ... Şubesi’nin .... seri numaralı, 30/04/2021 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan 6.589,50 - TL bedelli çekin zayii nedeniyle İPTALİNE karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İstem; 6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi delaletiyle 757 ve devamı maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Bu nitelikteki davanın mutlak olarak çek hamili tarafından açılması gerektiği gerek yasadaki düzenlemeler ve gerekse de Yargıtay kararları ile belirgindir. Davanın istemde bulunan sıfatı nedeniyle dinlenebilir (mesmu) olmaması halinde çekişmesiz yargı koluna dahil olan ve mutlak olarak reddi mucip bir istemin ele alınarak karar verilmesi Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olduğu gibi 6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir.
Her ne kadar davacı mahkememize açmış olduğu dava ile dava dilekçesinde belirttiği çekin iptalini talep etmiş ise de; dava dilekçesi ve dilekçe ekinde sunulan belgelerden açıkça anlaşıldığı üzere davacının iptali talep edilen çekin keşidecisi diğer bir ifadeyle hesap sahibi olduğu anlaşıldığı, davacının meşru hamil ( alacaklı ) sıfatının bulunmadığı, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, keşideci-hesap sahibinin böyle bir dava açamayacağı, davacının meşru hamil (alacaklı) sıfatı olmadığından dinlenebilirlik koşulu oluşmadığı nedeniyle davanın hasımsız olduğu da gözetilerek reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1)Davacının subut bulunmayan davasının REDDİNE,
2)Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harcın karar ve ilam harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3)Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
4)HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ila 360'ncı madde hükümleri uyarınca, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda tensiben karar verildi 15/06/2022
Katip ....
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza