T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/556 Esas
KARAR NO: 2023/537 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/06/2022
KARAR TARİHİ: 31/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin konfeksiyon alanında faaliyette bulunan bir çok dünyaca ünlü markaya üretim yapan bir şirket olduğunu, davalı şirketin ise kesim, dikim ve ütü paket atölyesi bulunan bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin davalıya kesim, dikim ve ütü paket işi yaptırdığını, davalının ihtiyacı olduğu için önden fatura keserek avans ödemeleri aldığını, yine davalıya işlerin teslim edildiğini, daha iş tamamlanmadan davalının ihtiyacı olması nedeniyle davalının önden fatura kestiğini, buna karşılık biraz avans ödemesi yapıldığını, daha önceden de yapılan ödemelerin bulunduğunu, davalının müvekkilini arayarak kendisine teslim edilen işi yapamayacağını beyan ettiğini ve aldığı işleri işlem yapmadan 13/04/2022 tarih .... numaralı irsaliye ile iade ettiğini, irsaliyenin altına işle ilgili önden kesmiş olduğu faturaya ilişkin olarak "Bu modele öncesinde kesilen .... numaralı fatura iadesi ... tarafından yapılacak kabul beyanıdır" şeklinde beyan yazıp imzaladığını, bunun üzerine müvekkilinin önden kesilmiş olan ... nolu faturaya ilişkin olarak "13/04/2022 tarihli .... no.lu faturanızın iadesidir" açıklamalı ..... numaralı faturayı kestiğini ve borçlunun imzalayarak teslim aldığını, alacak borç hesabı yapıldığını, müvekkilinin alacak miktarının taraflarca ortaklaşa tespit edildiğini ve iş bu faturanın altına borçlu şirket yetkilisinin kendi el yazısı ile "kalan cari kapamalar yapıldığında cari borcum 150.000,00-TL yaklaşık tutar hesap kapamasına gidilecektir" şekilde borç kabul beyanını imzalayarak müvekkiline verdiğini, taraflar arasında borçlunun da imzalı kabul beyanlarından anlaşılacağı üzere alacak bakiyesinin tartışmasız olduğunu, davalının itirazında haksız ve kötü niyetli olduğunu iddia ederek; borçlunun Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibine itirazının 126.475,16-TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin devamına karar verilmesine, davalı aleyhine %20 icra tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Erbaa/Tokat adresinde bulunmasından dolayı yetkili mahkemenin Erbaa Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi olduğunu, müvekkili şirketin Erbaa'da fason olarak faaliyet gösteren sayılı firmalardan olduğunu, müvekkili şirketin davacı ile ticari faaliyette bulunduğunu ve gerçekleştirdiği faaliyetler neticesinde kesilmiş olan faturalar bulunduğunu, dava konusu .... nolu faturanın iadesi noktasında .... no.lu faturanın müvekkili tarafından kesilerek imzalandığını, davacı şirket her ne kadar 21/05/2022 tarihli icra takibi başlatmışsa da müvekkili şirket yetkilisi .... ile davacı şirket yetkilisi .... arasında dava konusu cari hesaba ilişkin görüşmelerin gerçekleşmiş olup tarafların söz konusu borcun 30.000,00-TL'sinin önden kalan bakiyenin ise sonrasında ödenmesi noktasında anlaştıklarını, söz konusu anlaşmaya istinaden müvekkili şirket yetkilisinin 30.000,00-TL'yi 13/06/2022 tarihinde davacı şirket hesabına "cari borç geri ödemesi" açıklamalı gönderdiğini, kalan bakiye borcun ise müvekkili şirketçe ödendiğini, buna ilişkin dekontların ve kayıtların bulunduğunu, tarafların icra dosyası açıldıktan sonra anlaşmaya gittiklerini, ödeme planına göre 30.000,00-TL tutarın 13/06/2022 tarihinde ödenecek olup kalan bakiyenin 98.304,00-TL olarak ödendiğinde söz konusu borç ilişkisinin sona ereceğini, müvekkili şirketin 13/06/2022 tarihli fatura kestiğini ve davacı şirketin hesabına gönderdiğini, buna karşı davacı şirketin anlaşmaya uymayarak müvekkili şirketin ödeme gerçekleştirmiş olmasına karşın ödemeden 1 gün sonra iyi niyetli olmayacak bir tutumla huzurdaki davayı açtığını savunarak; yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliğine ve dosyanın yetkili Erbaa Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, davacının haksız davasının, icra inkar tazminatı ve takibin devamı talebinin reddine, ortada davacı tarafından haksız ve kötü niyetle başlatılmış bir icra takibi olduğundan lehlerine alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki tekstil-konfeksiyon işine dayalı ticari ilişkiden kaynaklanan alacağın tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Taraf vekilleri karşılıklı olarak delillerini bildirmişler, bildirdikleri deliller toplanılmıştır.
Uyuşmazlığın, Taraflar arasındaki tekstil- konfeksiyon işine dayalı ticari ilişki kapsamında avans ödemesi iadesine dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı borçlu tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı, davacının itirazın iptali ile icra inkar tazminatı taleplerinin kabul edilip edilemeyeceği, davalı tarafça yapılan ödemelerin borcu sona erdirip erdirmediği, davacının davalıdan talep edebileceği alacağı bulunup bulunmadığı, davalının kötü niyet tazminatı talebinin kabul edilip edilemeyeceği hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Bakırköy ....İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyası UYAP Bilişim Sistemi üzerinden celp edilmiş olmakla incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 146.000-TL asıl alacak, 2.457-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 148.457-TL alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlu şirkete 23/05/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekilinin 24/05/2022 tarihinde yetkiye, borca ve takibin tüm ferilerine itiraz ettiği, davalı vekilinin itirazı üzerine icranın durdurulması kararı verildiği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görülmüştür.
Erbaa Ticaret Sicil Müdürlüğünden; davalı şirketin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Erbaa ve Güneşli Vergi Dairesi Müdürlüklerinden; taraf şirketlerin 2022 yılına ait BA/BS formları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyası, davacının iddiası, davalının savunması, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ...sayılı takip dosyası ve tüm dosya kapsamına göre, HMK'nun 273. Maddesi gereğince davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığının, açılış ve kapanış tasdiklerinin olup olmadığı, lehe veya aleyhe delil olma durumunun olup olmadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, davalının ticari ilişkiyi hangi hesapta takip ettiği, davalı tarafça yapılan ödemelerin tarihlerinin ve miktarlarının ayrıca ödeme şekillerinin nasıl olduğu, dava ve takip tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, alacaklı ise ne miktarda alacaklı olduğu hususlarında SMMM bilirkişiye tevdi edilerek rapor düzenlenmek üzere Erbaa .... Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesine talimat yolu ile gönderilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen rapor mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş, 29/12/2022 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Dosya kapsamına göre, HMK'nun 273. Maddesi gereğince davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süreler içerisinde yapıldığı, 2021-2022 yıllarına ait ticari defterlerinin T.T.K. Hükümlerine göre sahibi lehine kesin delil olma vasfına haiz olduğu, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, takip tarihi itibariyle davalının 146.716,76-TL borcunun bulunduğu, icra takibi sonrasında 25/05/2022 tarihli .... nolu 20.241,60-TL ve 13/06/2022 tarihli ... nolu 98.304,00-TL fatura düzenlendiği, 20/06/2022 tarihli cari borç geri ödemesi 30.000,00-TL havale yapıldığının ve davalının davacıdan 1.828,84-TL alacağının olduğunun tespit edildiği, 13/06/2022 tarihinde davalı tarafından düzenlenen ... nolu 98.304,00-TL faturanın cari hesaplarından düşüldüğü, ancak davacı vekili tarafından 19/07/2022 tarih ve .... nolu Bakırköy .... Noterliğince düzenlenen ihtarname ile faturaya itiraz edildiği halde cari hesapta yer verilmediği, ihtarnameye cari hesapta yer verildiğinde davalının 96.478,16-TL borcunun olduğu " değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekilleri tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
Mahkememiz dosyası, 18/01/2023 tarihli celse ara kararı gereğince; tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, icra dosyası, dosya kapsamı belgeler ve davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile; davacının alacaklı olup olmadığı, alacağının varlığı konusunda dosya içerisinde mevcut Erbaa ... Asliye Hukuk Mahkemesine sunulan 29/12/2022 tarihli bilirkişi raporu da dikkate alınmak ve davalı şirket defterleri ile mukayese yapılmak sureti ile; HMK'nun 273. Maddesi gereğince davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığının, açılış ve kapanış tasdiklerinin olup olmadığı, lehe veya aleyhe delil olma durumunun olup olmadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, davacının ticari ilişkiyi hangi hesapta takip ettiği, taraf kayıtları arasında fark olması halinde farkın sebebi, davalı tarafından yapılan ödemelerin borcu sona erdirip erdirmediği, davacının takip ve dava tarihi itibariyle davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, alacaklı ise ne miktarda olduğu hususlarında hususlarında rapor düzenlenmek üzere SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından 10/04/2023 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
10/04/2023 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"... Davacının 2022 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 146.716,76-TL alacaklı olduğu, davalı şirketin talimatla incelenen ticari defterlerine göre takip tarihi itibariyle 146.716,76-TL borcunun olduğu, taraf defterlerinin davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 146.716,76-TL alacaklı olduğu noktasında uyumlu olduğu, neticeten takip tarihi itibariyle taleple bağlılık ilkesi gereği davacının davalıdan 146.000,00-TL alacaklı olduğu, takip sonrası dava öncesi takip konusu alacağın 50.241,60-TL (30.000,00-TL ödeme ve 20.241,60-TL davalı faturası ile) kısmının davacı ticari defterlerinde anapara alacağından tenzil edildiği, dava tarihi itibariyle takip konusu alacağın 96.475,16-TL olduğu " değerlendirme ve tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir sunulmuştur.
İİK'nun 67. maddesinde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'un 67/2.maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Henüz alacaklı tarafından itirazın iptali davasının açılmadığı bir evrede borçlunun itiraza konu borcu kısmen veya tamamen ödemesi mümkündür ve bunu engelleyen herhangi bir yasa hükmü yoktur. Borçlu itirazın iptali davası açılmamış iken, itirazına konu borcu tamamen öderse, alacaklının itirazın iptali davası açmasına gerek kalmayacak ve böyle bir davayı açmakta hukuki yararı bulunmayacaktır. Zira, itirazın iptali davası açılmasında amaç, itiraz nedeniyle kanun gereğince kendiliğinden durmuş olan takibin devamını sağlamaktır. Takibin devamı yoluyla elde edilecek olan sonuç (alacağın tahsili), borçlunun tüm borcu ödemesiyle zaten gerçekleşmiş olacağına göre gerçekleşmiş olan bu sonucu sağlamak üzere bir dava açılmasında hukuki yarar bulunmayacaktır. Bunun gibi, takibe konu borcun kısmen ödendiği durumlarda da ödenmeyen borç tutarına yönelik itirazın iptali davasında, itirazdan sonra ödenmiş olan miktar bakımından itirazın iptalinin istenilmesinde hukuki yararın mevcut olmayacağı kuşkusuzdur. (Yargıtay HGK nun 03/05/2017 gün 2017/11-80 E., 2017/889 K.; 18.04.2007 günlü ilamı)
Diğer yandan, icra takibine başlanılmasından sonra, itirazın iptali davasının açıldığı tarihten önce TBK'nın 100. maddesine göre, yapılan ödemenin öncelikle işlemiş faiz ve takip masraflarına mahsup edileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, 29/12/2022 ve 10/04/2023 tarihli bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında tekstil-konfeksiyon işinden kaynaklı ticari ilişki bulunduğu, bu ilişki kapsamında davacı tarafından avans ödemesinden kaynaklı alacaklı olduğu iddia edilerek davalı hakkında icra takibine girişildiği, davalı tarafça borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın açıldığı, taraflar tacir sıfatına haiz olup uyuşmazlığın ticari nitelik arz ettiği, davada basit yargılama usulünün uygulandığı, delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ile 85 ve HMK'nun 222'nci maddeleri uyarınca taraf şirketlerin ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, 29/12/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre; davalı şirketin 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, takip tarihi itibariyle davalının 146.716,76-TL borcunun bulunduğu, icra takibi sonrasında 25/05/2022 tarihli .... nolu 20.241,60-TL ve 13/06/2022 tarihli ..... nolu 98.304,00-TL fatura düzenlendiği, 20/06/2022 tarihli cari borç geri ödemesi açıklaması ile 30.000,00-TL havale yapıldığının ve davalının davacıdan 1.828,84-TL alacağının olduğunun tespit edildiği, ..... nolu 98.304,00-TL tutarlı faturaya davacı tarafça itiraz edildiği, davalı cari hesabında yer verildiğinde davalının 96.478,16-TL borcunun olduğu; 10/04/2023 tarihli bilirkişi raporuna göre; davacının 2022 yılı ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, taraf defterlerinin davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 146.716,76-TL alacaklı olduğu noktasında uyumlu olduğu, takip sonrası dava öncesi takip konusu alacağın 50.241,60-TL (30.000,00-TL ödeme ve 20.241,60-TL davalı faturası ile) kısmının davacı ticari defterlerinde anapara alacağından tenzil edildiği, dava tarihi itibariyle takip konusu alacağın 96.475,16-TL olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmakla; denetime uygun ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları dikkate alınarak taraf şirketlerin ticari defterlerinin takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 146.716,76-TL alacaklı olduğu hususunda uyumlu olduğu, davalı tarafından davacıya iş bu davanın açıldığı tarihten önce 13/06/2022 tarihli 30.000,00-TL ödeme yapıldığı ve 25/05/2022 tarihli .... nolu 20.241,60-TL fatura kesildiği, bu ödeme ve faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olduğu ancak ..... nolu 98.304,00-TL tutarlı faturaya davacı tarafça itiraz edildiği ve defter kayıtlarında bu faturanın yer almadığı sabit görülerek; 13/06/2022 tarihli 30.000,00-TL ödeme ve 25/05/2022 tarihli .... nolu 20.241,60-TL tutarlı fatura davacı cari hesabından düşülerek davanın kısmen kabulüne, davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 96.475,16-TL asıl alacak yönünden kısmen iptali ile, takibin bu miktar üzerinden takip talebindeki talep gibi devamına, fazla istemin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 96.475,16-TL asıl alacak yönünden KISMEN İPTALİ ile, takibin bu miktar üzerinden takip talebindeki talep gibi DEVAMINA, Fazla istemin hukuki yarar yokluğundan reddine,
2-Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla hüküm altına alınan 96.475,16-TL asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Takipten sonra ödenen 30.000,00-TL'nin takip tarihi olan 21/05/2022 tarihinden 13/06/2022 tarihine kadar %15,75 avans faizi; icra masrafları, icra vekalet ücreti bakımından takibin devamına, bu miktar için icra inkar tazminatı isteminin reddine,
4-Davalı lehine reddedilen kısım yönünden kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından verilmesine yer olmadığına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 6.590,21-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.424,61-TL harç ile icra dosyasından başlangıçta alınan 742,29-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.423,31-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
6-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanıp takdir olunan 374,40-TL'sinin davacıdan, 1.185,60-TL'sinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
7-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından ve davanın kabul miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 15.436,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından ve davanın red miktarı dikkate alınarak karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir olunan 9.200,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
9-Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 1.424,61-TL peşin harç ve icra dosyasına yatırılan 742,29-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
10-Davacı tarafından yapılan 3.450,00-TL bilirkişi ücreti, 585,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 4.035,00-TL yargılama giderinden davanın kabul ve red oranına göre hesaplanıp takdir olunan 3.077,87-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
11-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa iadesine,
12-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin e-duruşma sistemi ile yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/05/2023
Katip ... Hakim ....
¸ ¸