T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/589 Esas
KARAR NO: 2022/1170
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/06/2022
KARAR TARİHİ: 19/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı müvekkilinin yaklaşık 1980 yılından bu yana .... 'da plastik ve ambalaj üretiminde faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, davalının da müvekkili ile ticari ilişki içerisinde bulunan ve ürünlerinin üretimin en başından en sonuna kadar takip eden ve her zaman eksiksiz bir şekilde teslim eden bir şirket olduğunu, davalı ise ithalat ve ihracat ile uğraşan birisi olduğunu, müvekkili şirket ile davalının, Irak'ta bulunan "...." markasına ait poşetlerin üretilmesi amacıyla 01.02.2022 tarihinde teklif onay formu başlıklı sözleşme ikame edildiğini, bu sözleşme gereği davacı müvekkili şirketin bahse konu ürünleri üretecek, davalı ... de ürün bedellerini ödeyeceğini, ancak söz konusu üretimin başlamasından sonraki süreçte davalının söz konusu sözleşmeyi herhangi bir şekle uymadan tek taraflı bir şekilde feshettiğini, davalının ise kanun hükmüne uymadan sözleşmeyi feshettiğini ve davacı şirketi zarara soktuğunu, davalının talep ettiği ürünlerin üretildiğini, davacı müvekkili şirket tarafından 24.02.2022 tarihinde üretilen ürünlere dair 32.460,53-TL tutarlı bir fatura düzenlendiğini, bu bedelin davalının teklif onayı sırasında ödemiş olduğu 1.500-USD mahsup edildikten sonra kalan bakiye olduğunu, ilgili faturanın davalıya gönderildiğini, usule uygun herhangi bir itiraza da uğramadığını, bu haliyle ilgili faturanın kabul edildiğini, bu nedenle icra takibine başlandığı, davalı tarafından, Büyükçekmece .... İcra Dairesi .... Esas Dosyasına Haksız Ve Hukuki Dayanaktan yoksun şekilde itiraz edildiğini, bu nedenle icra takibinin devamına, itirazın iptaline, davalının yüzde 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç ve masraflarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin anlaşılan ürünleri zamanında hazır ve teslim etmediğini, hiç kimsenin kendi kusurundan meydana gelen zararı başkasından talep edemeyeceğini, bu nedenle siparişin iptalinden davacının kendisi sorumlu olduğunu, müvekkilinin davacı şirket ile poşet üretimi konusunda sunulan teklif onay formunda belirtildiği şartlarda anlaştığını, müvekkilinin anlaşma gereği 01.02.2022 tarihinde 1.500USD peşinatı banka kanalıyla ödediğini, müvekkilinin Irak ülkesine göndereceği bu poşetlere acil ihtiyacı bulunduğu belirtildiğini ve davalı şirket tarafından da bir hafta-10 gün içinde ürünlerin kesinlikle üretilip teslim edileceği garantisi veridiğini, hatta dosyaya sunulan davacı şirket tarafından imzalı teklif onay formuna da bu sebeple ''ACİLDİR'' yazıldığını, ''acildir'' kaydı bulunan ve 1 hafta-10 gün içinde teslim edileceği belirtilen malların, üzerinden 24 gün geçmesine rağmen hazırlanmadığı gibi, teslim edilmediğini, yazışmalarda müvekkilinin ne kadar sabırlı davrandığı, sürekli oyalamalara katlandığı, süreler verildiği, buna rağmen karşılık alamadığı ve mağduriyet yaşadığının görüleceğini, esas olarak davacı şirketin kusurlu davranışı ve ayıplı hizmeti nedeniyle zarara uğrayanın davalı olduğunu, bu nedenlerle davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine, davacı aleyhine haksız ve kötüniyetli icra takibi nedeniyle alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5.maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur.
Somut olayımızda yapılan araştırmalar neticesinde davalının tacir olmadığı, davanın nitelik olarak mutlak ticari davalardan olmadığı, uyuşmazlığın genel mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemeleri görev alanına girdiği dikkate alınarak dava hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. (Benzer konuya ilişkin bknz; İstanbul BAM .... Hukuk Dairesinin 05.07.2018 gün ve .... E- ....K. sayılı ilâmı)
HÜKÜM: Yukarıda açıklana nedenlerle;
1-Davacının açtığı davada,mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla;açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE,mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin görevsizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,
3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın görevli Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere Bakırköy Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü’ne GÖNDERİLMESİNE,
4-Mahkememizce verilen görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
5235 sayılı Kanunun geçici 2'nci maddesine göre ,Bölge Adliye Mahkemeleri'nin kurulmasına ve 20 Temmuz 2016 tarihinde göreve başlamalarına dair kararların 07/11/2015 tarih ve 29525 sayılı Resmî Gazete'de ilan edildiği anlaşılmakla;6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 ilâ 360'ncı madde hükümleri uyarınca,mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf,başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup,usulen anlatıldı. 19/12/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza