T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/652 Esas
KARAR NO: 2022/856
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 13/07/2022
KARAR TARİHİ: 03/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin mali müşaviri ... 29.06.2022 tarihinde sabah 07.45'de " ... mah. .... cad. ... Sitesi Villa 1 Blok No: 5/f Başakşehir/İstanbul " adresindeki evinden, Bakırköy'de bulunan Mali Müşavirlik ofisine gitmek üzere çıktığını ve evrak çantasını evinin önünde park halinde bulunan ... plakalı aracının arka koltuğunun önüne ön koltuk/arka koltuk arasındaki paspasın üzerine koyduğunu ve o sırada cep telefonunu almadığını farkederek evine geri döndüğünü, evinden cep telefonunun alıp çıktığında ise arabasının sol ön camının kırıldığını ve arabasının ön konsolundaki hayalet ekranı ile arabanın teybinin çalındığını gördüğünü ve emniyete telefonla durumu bildirdiğini, çağrı üzerine gelen polislerin tutanak tuttuklarını ve ...'nun karakolda ifadesini aldıklarını, akabinde arabanın servisinden gelen kurtarıcı hırsızlığa uğrayan aracın gerekli tamirlerinin yapılması için arabayı servise götürdüklerini, ... olayın şaşkınlığı ve üzüntüsü nedeniyle evrak çantasının araçta var olup olmadığını kontrol etmediğini, daha sonra evrak çantasına ihtiyaç duyduğunda telaşlandığını ve evrak çantasının arabada olabileceği umuduyla arabanın bulunduğu servise giderek evrak çantasının arabada olup olmadığını servis yetkililerine sormuş, evrak çantasının arabada olmadığını öğrenince de çok üzüldüğünü ve evrak çantasının da çalınan eşyaları arasında olduğunu anladığını, hırsızların evrak çantası içerisinde para, cüzdan, telefon gibi değerli eşyasının bulunmadığını görerek çantayı civardaki çöp konteynırlarına atmış olabileceği düşüncesi ille ..., derhal evinin yakınında bulunan mahallerde, çöp konteynerlerinde çantasını aradığını, belediyenin çöp toplama arabalarındaki görevlilere sorduğunu ancak çantasını bulamadığını, çalınan çantasında müvekkili şirketin 2021 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir ve gider faturaları bulunan şirketin mali müşaviri ... durumu müvekkili şirket yetkililerine bildirdiğini ve karakola giderek bu konuda ek tutanak tutturduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin mali müşaviri ...'nun arabasından çalınan müvekkili şirkete ait 2021 yılı yevmiye defteri, defter-i kebir ve gider faturaları için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Somut olayda her ne kadar talep eden tarafından zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.
Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 15 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.
Talep eden ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, dosya kapsamında soruşturma dosyasında daimi ara kararı alınmış olması nedeniyle hırsızlık suçunun işlenip işlenmediği belli olmamakla birlikte hırsızlık olayının meydana gelmesi halinde bile tacirin basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir. Dosya kapsamından talep edenin gece vakti ticari defterlerini araç içerisinde bırakıp, dışarıda aracı park halinde bıraktığı ve araç içerisinde hırsızlık neticesinde bulunan eşya ve evrakların çalındığının soruşturma kapsamında karakola verilen ifade ile tutulan inceleme tutanağından anlaşıldığı, gerekli güvenlik önlemlerini alması gerekirken, dışarıda araç içerisinde ticari defter ve belgelerin bırakılmasının olağan güvenlik önlemlerine aykırı olduğu, talep edenin kendi kusuruyla defterlerinin kaybolduğu anlaşılmakla, bu haliyle talebin TTK madde 82'ye uymadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-TALEBİN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Gider avansından artan olur ise karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere talep eden vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/10/2022
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza